Μυρωδιές του θέρους σε βαζάκια γυάλινα

της Αμαλίας

Οι μήνες του καλοκαιριού στην ύπαιθρο έχουν ζωή και δε μοιάζουνε καθόλου με τα
ράθυμα καλοκαίρια των μεγαλουπόλεων, τα ξέπνοα και αποπνικτικά, που δίχως
κλιματιστικό οι άνθρωποι δε ζουν. Αλλιώς, δεν μπορούν να υποφέρουνε τη ζέστη
κι ανοίγουν νύχτα μέρα τα αιρκοντίσιον ή εγκαταλείπουν τις (Δημόσιες)
Υπηρεσίες τους κι εξαφανίζονται. «Για να ξεκουραστούνε», λένε, «να
πάρουνε δυνάμεις και να βγάλουνε τον παρατεταμένο και εξίσου αβάσταχτο χειμώνα
τους». (Ούτε στο ξίδι τούς βρίσκεις, τελικά, ούτε και στο λάδι).

Όμως οι άνθρωποι στις εξοχές δουλεύουνε το καλοκαίρι. Και να ‘θελαν αυτοί να
σταματήσουν, δεν μπορούν γιατί συνέχεια φυτρώνουν στον μπαξέ τα ζαρζαβατικά,
γουρμάζουν οι καρποί πάνω στα δέντρα, τους μαζεύουν και τους κάνουνε κονσέρβες
και γλυκά του κουταλιού φτιαγμένα με αρμπαρόριζα.

Από τον Μάη μήνα και μετά, αρχίζουνε τα πέρα – δώθε στην αυλή. Από τα
εκατόφυλλα μιας τριανταφυλλιάς βγάζουν το πρώτο τριαντάφυλλο γλυκό.
Αποξηραίνουνε το χαμομήλι κι από την κερασιά τους και τη βυσσινιά φτιάχνουν,
νωρίς νωρίς, γλυκά του κουταλιού, γλυκόπιοτα και κράνο. Τον ίδιο δρόμο
ακολουθούν και οι λίγες φράουλες, η μια δαμασκηνιά κι αργότερα, προς το
φθινόπωρο, οι πέντε – δέκα ρίζες ροζακί.

Ακόμα, μαζεύουνε τη ρίγανη σε δυο ματσάκια, τρία το πολύ, και κρεμασμένη από
την «Καλημέρα» της κουζίνας μοσχοβολάει ολόκληρο το σπίτι. Σαν σφίξουνε
λιγάκι οι ζέστες και αρχίσουνε να ξεφυτρώνουν τα μαρούλια, τα κρεμμυδάκια και
ο άνηθος, κι ύστερα ξεπεταχτούνε στον μπαξέ τα φασολάκια και οι πιπεριές, οι
μελιτζάνες κι οι ντομάτες, τότε, κάθε μέρα υπάρχουν στο τραπέζι τους φρέσκα
λαχανικά.

Πόσα να φάει κανείς; τα περισσότερα μπαίνουν στην κατάψυξη. Ή, γίνονται
κονσέρβες σε βαζάκια γυάλινα, σάλτσα και φρέσκος τοματοπολτός, λιαστές
ντομάτες και λογιών τουρσιά. Σφραγίζονται και μένουν στο κελάρι. Δίπλα τους,
σε δυο πλεξούδες, τα κρεμμύδια και τα σκόρδα. Όλη η ευλογία του χώματος σε μια
χούφτα τόπο, όχι πιο πολύ. Και, πια, τον Αύγουστο τα σύκα μιας κατάφορτης
συκιάς κοντά στο φράχτη, όσα δε φαγωθούν, γίνονται μαρμελάδα, ψημένη στον
φούρνο, με καρύδια.

Έτσι, λοιπόν, οι άνθρωποι περνούν από το πλούσιο καλοκαίρι στη σπάνι του
χειμώνα. Είναι κι αυτό μία επένδυση για γκρίζες μέρες και μήνες παγωμένους, μα
πάνω απ’ όλα μια φυσική διαδικασία για να μπορούν να ξεχωρίζουν τα όρια των
εποχών. Να διακρίνουν καθαρά τις μυρωδιές του φθινοπώρου, τα χρώματα της
άνοιξης, τις γεύσεις όλες του καλοκαιριού. Φυλαγμένες στο κελάρι θα αρχίσουν
να αναδύονται σταδιακά μέσα στον πιο βαθύ χειμώνα, σαν να βγαίνουν από το
μαγικό λυχνάρι του Αλαντίν. Κι όσο κρατάει η γεύση τους στον ουρανίσκο, θα
πλημμυρίζουν τον αέρα του σπιτιού οι ήχοι και τα χρώματα του θέρους. Μέσα στο
καταχείμωνο θα ξεχυθούν γλυκά εικόνες καλοκαιρινές.

Έτσι παράξενα, στην ύπαιθρο, ποικίλλει ο χρόνος, σπάζει με τις μικρές αυτές
ανατροπές το αυστηρό περίγραμμά του. Μικραίνει ο χειμώνας και δεν είναι, πια,
αβάσταχτος. Κι ύστερα έρχεται πάλι η άνοιξη, το καλοκαίρι, το φθινόπωρο και η
αλλαγή των εποχών.

Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας.