Nεκρή φύση η Xαλκιδική

«Τουλάχιστον πενήντα χρόνια πρέπει να περάσουν προκειμένου να επανέλθει το
δάσος στην προ της πυρκαγιάς κατάσταση. Φυσικά, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα
επιτραπεί το… χτίσιμο ούτε θα μετατραπεί η έκταση σε βοσκότοπο».

Ο κ. Γιάννης Τσουγκράκης, δασολόγος – ορνιθολόγος και υπεύθυνος του Γραφείου
Θεσσαλονίκης της Ορνιθολογικής Εταιρείας, δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας. H
οικολογική καταστροφή -την αναγνώρισε και ο υπουργός Εσωτερικών -που
προκλήθηκε στην Κασσάνδρα σε έκταση 50.000 στρεμμάτων είναι τεράστια.

Στις φλόγες παραδόθηκε το μοναδικό στην Ελλάδα καταφύγιο των σπάνιων
νεροχελωνών της οικογένειας testudinata, που προστατεύονται από τη Σύμβαση της
Βόννης και διαβιούσαν γύρω από τη λίμνη Μαυρόμπαρα, ιδιαίτερης οικολογικής
σημασίας βιότοπο, σε υψόμετρο 200 μέτρα πάνω από το Πολύχρονο.

Και αν τελικά κάποιες χελώνες κατάφεραν να γλιτώσουν από τις φλόγες βουτώντας
στα νερά της Μαυρόμπαρας, υπάρχει μεγάλος φόβος πως θα δυσκολευτούν ιδιαίτερα
να επιβιώσουν καθώς η τροφή τους περιορίζεται σε φυτά που βρίσκονται γύρω από
τη λίμνη.

Είχαν βρει καταφύγιο

Στο πευκοδάσος που καταστράφηκε, υπήρχαν ενδείξεις ότι είχαν βρει καταφύγιο
λίγα τσακάλια, είδος που είναι υπό εξαφάνιση στην Ελλάδα. «Ο χαμός τους
αποτελεί σοβαρό πλήγμα. Τα ερευνητικά προγράμματα του WWF Ελλάς δείχνουν ότι
οι πληθυσμοί του τσακαλιού έχουν μειωθεί δραματικά τα τελευταία 25 χρόνια στη
χώρα μας. Μέχρι το 1990 ήταν είδος “επικηρυγμένο” από την πολιτεία και δινόταν
αμοιβή για τη θανάτωσή του από τα δασαρχεία», επισημαίνει ο κ. Τσουγκράκης.

«Ίσως το μόνο αισιόδοξο στοιχείο είναι το γεγονός ότι έχει περάσει η εποχή της
αναπαραγωγής των πτηνών», συμπληρώνει ο ίδιος. Στο κατεστραμμένο δάσος -τυπικό
δείγμα μεσογειακού πευκοδάσους -ζούσαν καρδερίνες, σπίνοι, γερακίνες,
βραχοκιρκίνεζα. Το πρόβλημα δεν προκαλείται τόσο από τον αριθμό των νεκρών
πουλιών, αφού συνήθως αυτά καταφέρνουν και απομακρύνονται όταν αντιλαμβάνονται
τον κίνδυνο. Εξαφανίστηκε ένας σημαντικός βιότοπος. Όλα τα προαναφερόμενα είδη
και πολλά περισσότερα δεν θα βρίσκουν τόπο για να αναπαραχθούν την επόμενη
άνοιξη».

Απουσία σωστής διαχείρισης των δασών πριν από τη φωτιά και όχι μόνο έλλειψη
μέσων κατάσβεσης, διακρίνουν πίσω από τις μεγάλες καταστροφές δασολόγοι και
ειδικοί στις δασικές πυρκαγιές.

«Τα δάση καίγονται γιατί τα εγκαταλείψαμε», υποστηρίζει ο κ. Αδ. Καρώνης,
δασολόγος, από τη διεύθυνση Αναδασώσεων του υπουργείου Γεωργίας.

Ενδεικτικό είναι πως τις τελευταίες δεκαετίες, παρά τη σημαντική ενίσχυση των
μέσων δασοπυρόσβεσης, ο αριθμός των πυρκαγιών έχει αυξηθεί. Όπως επισημαίνουν
οι ειδικοί, τα δάση έχουν ανάγκη τις φωτιές για να ανανεώνονται, αλλά η
συχνότητα εκδήλωσης των πυρκαγιών σε συνδυασμό με τον τερματισμό κάθε
δραστηριότητας στα δάση οδηγεί στις καταστροφές.

Για παράδειγμα, όπως λέει ο κ. Καρώνης, στα δάση με πεύκα δεν γίνεται πλέον
ρητινοσυλλογή, καθώς δεν θεωρείται προσοδοφόρα αυτή η δραστηριότητα. Ως
αποτέλεσμα, συσσωρεύεται στα δένδρα καύσιμη ύλη -βιομάζα -που ενισχύει τις
πυρκαγιές.

Αναφερόμενοι πάντως στην επόμενη ημέρα για τη Χαλκιδική, οι δασολόγοι
τάσσονται κατά των παρεμβάσεων για την αναδάσωση της περιοχής. «Δεν χρειάζεται
τεχνητή αναδάσωση στη Χαλκιδική», τονίζει ο δασολόγος N. Χλύκας. «Το είδος των
δένδρων της περιοχής, αυτό της χαλεπίου πεύκης, έχει την ιδιότητα να
αναγεννάται φυσικά», διευκρινίζει.

Αυτό που απαιτείται, σύμφωνα με τον κ. Χλύκα, «είναι μόνο να προστατευθούν τα
εδάφη». Εκτός από τους πιθανούς καταπατητές, χρειάζεται να ληφθούν μέτρα ώστε
να μην παρασυρθούν τα εδάφη από τις πλημμύρες για παράδειγμα, να δημιουργηθούν
ξύλινα φράγματα.

ΔΥΣΜΕΝΗ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΑ ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΜΕΣΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

Χάθηκε η μάχη των αναζωπυρώσεων και στις δύο μεγάλες φωτιές

TH MAXH των αναζωπυρώσεων έχασε για τρίτη μέρα χθες, η κρατική μηχανή
στη Χαλκιδική και τη Μάνη, με αποτέλεσμα οι δύο μεγάλες πυρκαγιές να έχουν
αποτεφρώσει σχεδόν διπλάσιο αριθμό δασικών εκτάσεων απ’ όσες έχουν χαθεί τα
δύο τελευταία χρόνια. Την ίδια ώρα, ανυπολόγιστες είναι οι συνέπειες στην
οικονομία των δύο περιοχών και κυρίως στον τουρισμό. Ήδη, οι Έλληνες
παραθεριστές έχουν εγκαταλείψει και τις δύο περιοχές, ενώ τουλάχιστον 600
Βρετανοί τουρίστες αναχώρησαν πρόωρα από τη Χαλκιδική, όπου έκαναν τις
διακοπές τους.

H αναχώρηση των Βρετανών και τα εγκληματικά λάθη που έγιναν στην αντιμετώπιση
της πυρκαγιάς προκάλεσαν εκτενή και δυσμενή σχόλια στα ρεπορτάζ των διεθνών
μέσων ενημέρωσης. Είναι χαρακτηριστικό το ρεπορτάζ του BBC που μιλούσε για
χάος, ενώ για «ανύπαρκτο σχεδιασμό και αδυναμία συνεργασίας μεταξύ των
υπηρεσιών» γράφει η «Γκάρντιαν».

Οι φωτιές συνέχιζαν το καταστροφικό τους έργο έως αργά χθες το βράδυ. H
Λακωνία δέχθηκε και δεύτερο πλήγμα, καθώς ξέσπασε φωτιά και στη Μονεμβασιά,
που όμως περιορίσθηκε λίγες ώρες αργότερα. Στη Μάνη οι κάτοικοι παραμένουν
χωρίς ρεύμα και νερό, ενώ οι αναζωπυρώσεις οδήγησαν σε εκκενώσεις οικισμών
στον Δήμο Οιτύλου. Αντίθετα, στο Μαίναλο η φωτιά εξακολουθούσε να μαίνεται σε
δύο μέτωπα στις περιοχές Χρυσοβίτσι και Λυκόχεια έως αργά χθες, για δεύτερη
μέρα.

Εφιαλτικές στιγμές, όμως, πέρασαν χθες τα ξημερώματα οι κάτοικοι της Νέας
Σκιώνης Χαλκιδικής, όταν αναζωπυρώθηκε το μέτωπο της πυρκαγιάς.

Αμέσως εκκενώθηκαν τα σπίτια και οι δύο τουριστικές μονάδες της περιοχής, και
ο κόσμος πανικόβλητος στράφηκε για μία ακόμη φορά προς τη θάλασσα, όπου και
πέρασε ολόκληρη τη νύχτα.

Οι άλλες τέσσερις εστίες της φωτιάς, που έκαιγαν στην ανατολική πλευρά του
ποδιού, από την Κρυοπηγή μέχρι το Πευκοχώρι, κατασβέστηκαν, αφήνοντας πίσω
τους στάχτες και αποκαΐδια.

* Άμεσα αναδασωτέες θα κηρυχθούν οι πληγείσες περιοχές της Χαλκιδικής,
ενώ θα αποζημιωθούν οι πληγέντες, όταν ολοκληρωθεί η καταγραφή των ζημιών,
ανακοίνωσε ο υπουργός Εσωτερικών κ. Π. Παυλόπουλος. Από το υπουργείο
Οικονομικών διατίθεται στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας 1 εκ. ευρώ για την
κάλυψη των άμεσων αναγκών των πληγεισών περιοχών.