ΨAPANTΩNHΣ «Όλα στο τραγούδι είναι πια συντεχνία»

«Στην Ελλάδα όλα είναι μία συντεχνία. Επίσημους προδότες τούς λέω εγώ», λέει ο δεξιοτέχνης Ψαραντώνης

Όταν η παράδοση έχει τον λόγο κι όταν ο… λόγος εκπροσωπείται από καλλιτέχνες
με εκτόπισμα, τότε τα σύνορα καταργούνται και οι μουσικές αφήνονται ελεύθερες
να ταξιδέψουν. Τι κι αν ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς (του «Καιρού των Τσιγγάνων») έχει
την εξωστρέφεια και τον διονυσιασμό της βαλκανικής καταγωγής του και τον
δυναμισμό της ροκ προϊστορίας του.

Ο δικός μας Ψαραντώνης (Αντώνης Ξυλούρης, αδελφός του Νίκου), κορυφαίος
δεξιοτέχνης της λύρας και μορφή στον χώρο της παραδοσιακής μουσικής, έχει τον
δικό του τρόπο να πιάνει το συναίσθημά μας – πιο ψιθυριστό, πιο εσωστρεφές,
πιο υπόγειο, απόλυτα όμως αυθεντικό – όσο αυθεντικές και ρέουσες είναι οι
μαντινάδες της πατρίδας του. Οι δυο τους θα συναντηθούν απόψε στην ίδια σκηνή,
στο Παγκρήτιο Στάδιο Ηρακλείου. Ένας ρόκερ Βαλκάνιος που κάποτε ανακάλυψε τη
δύναμη της παράδοσής του κι ένας Κρητικός που μέσα από την παράδοσή του
ανακάλυψε τη μαγεία να εκφράζεται ελεύθερα – όπως κι αν λέγεται αυτό…

Είναι η πρώτη φορά που παίζετε μαζί;

Ναι, η πρώτη. Νομίζω ότι τον έχω συναντήσει και σε κάποιο φεστιβάλ του
εξωτερικού, αλλά θα παίξουμε πρώτη φορά μαζί.

Ταξιδεύετε συχνά στο εξωτερικό. Αισθάνεστε ότι εκεί σας έχουν σε μεγαλύτερη
εκτίμηση απ’ ό,τι στην Ελλάδα;

Αμ πώς. Εμένα με καλούν στα μεγαλύτερα φεστιβάλ… Από τη Νέα Υόρκη μέχρι την
Αυστραλία. Και να δείτε τι γράφουν τα δημοσιεύματα μετά. Εδώ; Επίσημους
προδότες τούς λέω εγώ – γιατί όλοι είναι μια συντεχνία. Αλλά τι με νοιάζει…

Πώς σας έχουν ανακαλύψει; Άλλοι παλεύουν χρόνια…

Πού να ξέρω πώς. Από τα CD μου ίσως… Εμείς παίζουμε μουσικές που δεν μπορούν
να τις παίξουν οι άλλοι. Αυτοσχεδιασμούς… προσθέτουμε, αφαιρούμε, παίρνουμε
παλιά κομμάτια, τα αλλάζουμε, χίλια δυο πράγματα… Να ξέρετε, ο μουσικός
γεννιέται, δεν γίνεται. Το συναίσθημα δεν γίνεται να το μάθεις… Ή το ‘χεις η
δεν το ‘χεις… Εγώ ήμουν από μικρός μέσα σ’ αυτά τα πράγματα, άκουγα και τον
αδελφό μου τον Νίκο (ο Νίκος Ξυλούρης ήταν αδελφός του Ψαραντώνη), μ’ αυτά
μεγάλωσα.

Και εδώ κάνετε συναυλίες…

E βέβαια. Δεν στέκομαι εγώ, όλο γυρνάω. Τώρα δα γύρισα από τη Σίφνο… Δεν έχω
παράπονο…

Στην Κρήτη υπάρχουν νέοι άνθρωποι που ασχολούνται μ’ αυτό το είδος της
μουσικής;

Πολλοί. Δεν υπήρχαν ποτέ τόσοι όσο σήμερα. Εκατοντάδες παιδιά, νέα, που
παίζουν λαούτο, λύρα, που γράφουν…

Θα πρέπει να σας κάνει να χαίρεστε αυτό. Έχετε συμβάλει κι εσείς στο να
περάσουν πράγματα στους νεώτερους…

Χαίρομαι βέβαια. Γιατί πιστεύω σ’ αυτή την τέχνη, σ’ αυτή την ποίηση – είναι η
τέχνη του λαού και η τέχνη είναι η ουσία και μένει…