[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

H ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ της φοροδιαφυγής βρίσκεται ψηλά στη ρητορική της
κυβέρνησης. Κατά καιρούς ακούμε βαρύγδουπες δηλώσεις μελών του οικονομικού
επιτελείου, περί κήρυξης πολέμου στους φοροφυγάδες. H φαντασία των ιθυνόντων
της οικονομικής πολιτικής φαίνεται να εξαντλείται σε τεχνικά μέσα
καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, όπως είναι οι έλεγχοι στην αγορά και οι
διασταυρώσεις στοιχείων. Το ζήτημα όμως είναι ότι η φοροδιαφυγή δεν είναι
τεχνικό, αλλά καθαρά πολιτικό και κοινωνικοοικονομικό ζήτημα. Αποτελεί, ίσως,
τη μεγαλύτερη κοινωνική αδικία της εποχής μας, αφού τμήματα του πληθυσμού
μεταφέρουν τα φορολογικά τους βάρη σε άλλα, κυρίως στα ασθενέστερα.

Κατ’ αρχήν, ας δούμε το μέγεθος της φοροδιαφυγής. H Ελλάδα κρατά τα σκήπτρα
της Ευρώπης όσον αφορά το μέγεθος της παραοικονομίας. Τα τέσσερα στα δέκα ευρώ
που αποκτώνται ως εισόδημα στην οικονομία δεν εμφανίζονται ποτέ στην Εφορία,
δεν φορολογούνται και το δημόσιο ταμείο χάνει τεράστια ποσά κάθε χρόνο από
διαφυγόντες φόρους. Το μέγεθος της παραοικονομίας στη χώρα είναι τόσο μεγάλο
που δείχνει, επίσης, ότι πάρα πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν τη συναλλαγή
κάτω από τα μάτια της Εφορίας καθημερινότητα.

Είναι δυνατόν αυτή η πρακτική να αντιμετωπισθεί με τεχνικά μέσα, όπως είναι οι
έλεγχοι και οι διασταυρώσεις στοιχείων; Χωρίς να υποτιμάται ο ρόλος και αυτών
των μέτρων στην προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φορολογικής συμμόρφωσης στην
οικονομία, το μεγάλα εμπόδια στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής είναι άλλα.
Είναι γνωστά και απλώς απαιτούν μεγάλη προεργασία και, κυρίως, πολιτική
βούληση για να αντιμετωπισθούν. Πρώτον, η δαιδαλώδης φορολογική νομοθεσία η
οποία αφήνει δεκάδες παράθυρα για παρερμηνείες και «διευκρινιστικές
εγκυκλίους» οι οποίες δημιουργούν τρύπες στον φορολογικό μηχανισμό. Δεύτερον,
η ουσιαστική εξάρτηση των φορολογικών αρχών από την πολιτική εξουσία. H
κυβέρνηση ανά πάσα στιγμή έχει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει σε αυτές, κατόπιν
πιέσεων από συμφέροντα που πιάνονται στο δίχτυ των φορολογικών αρχών.

H ουσιαστική ανεξαρτητοποίηση των φορολογικών μηχανισμών (για παράδειγμα η
τοποθέτηση ανεξάρτητου και μόνιμου γραμματέα στην Υπηρεσία Ειδικών Ελέγχων και
τις Διευθύνσεις Φορολογίας του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών) και η
απλοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας είναι μόνο δυο από τα – πολιτικά –
βήματα που μπορούν να γίνουν για να αντιμετωπισθεί η φοροδιαφυγή και να
αποκατασταθεί το αίσθημα φορολογικής δικαιοσύνης στην οικονομία.