Περί «πολιτικής σωφροσύνης»: ένα καβαφικό σενάριο σε τρεις παραλλαγές

Ο καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Μιχ. Πασχάλης,
γράφει:

«Ο νόμος για τα AEI προβλέπει μία εξεταστική περίοδο τον Ιούνιο και μία τον
Σεπτέμβριο. H αναστάτωση που προκαλούν οι καταλήψεις στο πρόγραμμα μαθημάτων
και εξετάσεων απαιτεί κάθε φορά να ληφθεί απόφαση, μεταξύ των άλλων, γα την
εξεταστική περίοδο που χάθηκε – συνήθως για την περίοδο του Ιουνίου. Όμως, η
αυθαιρεσία, άλλοτε των απεργών διδασκόντων και άλλοτε των καταληψιών, επινόησε
τα τελευταία χρόνια τη “μεταφορά” της περιόδου του Ιουνίου στον Σεπτέμβριο και
την κατασκευή της λεγόμενης “διπλής εξεταστικής”, δηλαδή μιας εξεταστικής
παρωδίας, όπου κόβεσαι σε ένα μάθημα και το ξαναδίνεις σε δύο μέρες. Πρόκειται
για ελληνική ευρεσιτεχνία, σαν τόσες άλλες, με χαρακτήρα ευθέως αντιακαδημαϊκό
και αντιπαιδαγωγικό. Κάθε φορά οι συνδικαλιστές φοιτητές, που γνωρίζουν άριστα
τους κανόνες του παιχνιδιού, υπόσχονται για λόγους τακτικής στους φοιτητές τη
“διπλή εξεταστική” και, όπως θα έλεγαν οι Αγγλοσάξονες, φροντίζουν “να
παραδώσουν αυτό που υποσχέθηκαν”. Ανάμεσα στους διδάσκοντες, υπάρχουν αυτοί
που ψηφίζουν απευθείας υπέρ της “διπλής εξεταστικής”, από πεποίθηση, συμφέρον,
ή αδιαφορία. Γνωρίζουν άριστα ότι αυτό δεν γίνεται σε κανένα σοβαρό
πανεπιστήμιο του εξωτερικού, όπου οι ίδιοι σπούδασαν και βρίσκονται συχνά για
ερευνητικούς ή διδακτικούς λόγους, αλλά πιστεύουν, επίσης, ακράδαντα ότι στην
Ελλάδα τα πράγματα γίνονται διαφορετικά.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν ορισμένοι διδάσκοντες που ορκίζονται ότι δεν θα
ενδώσουν, αλλά συνήθως ενδίδουν “πριν αλέκτορα φωνήσαι”. Αυτό συμβαίνει, γιατί
οι συνδικαλιστές φοιτητές παρακολουθούν την κατάσταση και ασκούν τις δέουσες
πιέσεις προς όσους αντιδρούν. Το σενάριο έχει καβαφική προέλευση και εμφανίζει
τρεις παραλλαγές. Παραλλαγή πρώτη: οι φοιτητές πιέζουν για “διπλή εξεταστική”
πριν από τη Γενική Συνέλευση του Τμήματος, και έτσι οι διδάσκοντες ενδίδουν με
ήσυχη συνείδηση. Παραλλαγή δεύτερη: οι φοιτητές παρεμβαίνουν στη διάρκεια της
συνεδρίας της Γ.Σ., οπότε οι διδάσκοντες ενδίδουν επικαλούμενοι ανωτέρα βία.
Παραλλαγή τρίτη και χειρότερη: οι φοιτητές παρεμβαίνουν μετά τη λήψη απόφασης
που είναι αντίθετη προς τη βούλησή τους, οπότε οι διδάσκοντες επινοούν τρόπους
να ενδώσουν, δηλαδή να ανακαλέσουν την απόφαση που πήραν. Τους τύπτει, βέβαια,
ολίγον η συνείδησή τους που ενέδωσαν, αλλά επικαλούνται λόγους πολιτικής
σωφροσύνης ή, πιο απλά, πως δεν είναι συνετό να πάνε κόντρα στο ρεύμα. Είναι
προφανές ότι οι φοιτητές μαθαίνουν από τους δασκάλους τους και, αν αυτό δεν
αλλάξει, το ελληνικό πανεπιστήμιο δεν έχει μέλλον».