Pήγμα γέννησε το υποθαλάσσιο φαράγγι της Σαμαριάς

Ένα τεράστιο υποθαλάσσιο ρήγμα που δημιουργήθηκε πριν από εκατομμύρια
χρόνια αντίκρυσαν Έλληνες επιστήμονες που εξερεύνησαν το τελευταίο διάστημα
τον πυθμένα της Νότιας Κρήτης.

Το ρήγμα αυτό φαίνεται ότι προκάλεσε σε μια στιγμή μεγάλης γεωλογικής
αναταραχής τη δημιουργία του υποθαλάσσιου φαραγγιού της Σαμαριάς, για το οποίο
έχουν γράψει «TA NEA».

Κανείς δεν υποπτευόταν ότι στον βυθό της Νότιας Κρήτης θα μπορούσε να υπάρχει
ένα τόσο μεγάλο ρήγμα. H διεύθυνσή του είναι από την Ανατολή προς τη Δύση. Το
μήκος του ξεπερνά τα 50 χιλιόμετρα, ενώ το βάθος του σε ορισμένα σημεία,
αγγίζει ακόμη και τα 3,5 χιλιόμετρα. Όμως, η περιοχή όπου το εντόπισαν οι
επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ, δεν είναι τυχαία. Εκεί, στη Νοτιοδυτική Κρήτη,
βρίσκεται το σημείο όπου η αφρικανική πλάκα εισχωρεί κάτω από την ευρασιατική,
με αποτέλεσμα ολόκληρο το νησί να κερδίζει κάθε χρόνο μερικά χιλιοστά ύψος.

Το ρήγμα φαίνεται πως δημιουργήθηκε στο απώτατο παρελθόν και δεν αποκλείεται
να έχει παραμείνει γεωλογικά ενεργό μέχρι σήμερα. Ο κ. Βασίλης Λυκούσης που
είναι διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ, βρέθηκε στην
περιοχή μαζί με τους συνεργάτες του για περισσότερες από 50 μέρες και
χαρτογράφησε για πρώτη φορά το ανάγλυφο του πυθμένα τής Νότιας Κρήτης.

Μοναδικό στον κόσμο

«Διαπιστώσαμε ότι το ρήγμα εκτείνεται παράλληλα προς τις νότιες ακτές της
Κρήτης και πως η ύπαρξή του σχετίζεται με το υποθαλάσσιο φαράγγι της Σαμαριάς
που ξεκινά από την Αγία Ρουμέλη. Το φαράγγι της Σαμαριάς, ίσως είναι μοναδικό
στον κόσμο. Όπως όλοι ξέρουμε, σχηματίζεται στην ξηρά σε υψόμετρο από 1.800
μέχρι 2.000 μέτρα και καταλήγει από τον βορρά, στην ακτογραμμή του νότιου
τμήματος του Νομού Χανίων. Στο σημείο αυτό όμως δεν σταματά, αλλά συνεχίζει
την πορεία του και μέσα στη θάλασσα. Και το γεγονός αυτό φαίνεται πως του
προσδίδει μοναδικά χαρακτηριστικά».

H ιστορία όμως της γένεσης του φαραγγιού δεν φαίνεται να είναι άσχετη με το
τεράστιο ρήγμα. Το ρήγμα, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που συγκέντρωσαν οι
Έλληνες επιστήμονες, δημιουργήθηκε εξαιτίας της υποβύθισης της αφρικανικής
πλάκας κάτω από την ευρασιατική. Στην περιοχή αυτή, που θεωρείται από τους
επιστήμονες ως γεωλογικό εργοτάξιο, συμβαίνουν μερικές φορές ακραία γεγονότα.
Το 365 μ.X. είχε προκληθεί ένας σεισμός που είχε ως αποτέλεσμα την ανύψωση της
ευρύτερης περιοχής των Χανίων κατά 5 με 7 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της
θάλασσας.

Οι επιστήμονες πιθανολογούν ότι ένα αντίστοιχο γεγονός δημιούργησε το ρήγμα
αυτό, και το ρήγμα με τη σειρά του φαίνεται πως προκάλεσε τον σχηματισμό του
υποθαλάσσιου φαραγγιού της Σαμαριάς.

Παράδεισος για φάλαινες

ΥΠΑΡΧΕΙ και μια υποψία για το ρήγμα. Οι επιστήμονες θεωρούν πολύ πιθανό
να αποτελεί έναν από τους τελευταίους παραδείσους των φαλαινών. Οι φυσητήρες
που παρατηρούνται πολύ συχνά στη Νότια Κρήτη, δεν αποκλείεται να επισκέπτονται
το ρήγμα ή το φαράγγι για να τραφούν από την πλούσια βιοποικιλότητά του. Στο
υποθαλάσσιο φαράγγι καταλήγουν οργανικές ύλες και θρεπτικά συστατικά που
μεταφέρονται από το χερσαίο τμήμα του, μέσω των ορμητικών νερών της βροχής. Οι
ουσίες αυτές είναι πολύ πιθανόν να συντηρούν στη ζωή διάφορους οργανισμούς, οι
οποίοι με τη σειρά τους αποτελούν τροφή για τις φάλαινες.