Έλληνες στη γραμμή του πυρός

H Ελλάδα έχει αποφασίσει να συμβάλει και στρατιωτικά στην ειρηνευτική
δύναμη που, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, πρόκειται να συγκροτηθεί για την
ταραγμένη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, θέτει βασικούς όρους και
προϋποθέσεις για τη συμμετοχή της, που έχουν να κάνουν με την εντολή που θα
έχει η δύναμη, τον φορέα συγκρότησής της, τη βάση νομιμοποίησής της και την
επιχειρησιακή της σχεδίαση.

Εν τω μεταξύ, διαφαίνονται δύο «γραμμές» στην κυβέρνηση: δεν έχει
διευκρινισθεί ακόμη εάν η ελληνική συμμετοχή θα είναι αναβαθμισμένη – όπως
επιθυμούν διπλωματικές πηγές του υπουργείου Εξωτερικών – ή μειωμένη και στα
όρια του συμβολικού, όπως φέρεται να επιθυμεί το υπουργείο Άμυνας. Επ’ αυτού
τον τελικό λόγο θα έχει ο Πρωθυπουργός, αλλά θα πρέπει να σημειωθεί πως σε
προηγούμενες αποστολές εκτός Ελλάδας – Βοσνία, Κόσοβο, Αφγανιστάν κ.λπ. –
πάντα η Ελλάδα μετείχε με υγειονομικές μονάδες κατά κύριο λόγο.

Αρμόδια διπλωματική πηγή έθετε τρεις τουλάχιστον προϋποθέσεις για να υπάρξει
ελληνική συμμετοχή σε πολυεθνική δύναμη στη Μέση Ανατολή:

H πρώτη είναι η νομιμοποιητική βάση. Θα πρέπει, δηλαδή, στην προκειμένη
περίπτωση (του Λιβάνου) να υπάρξει η συναίνεση και των δύο εμπλεκομένων
πλευρών, και των δυο κυβερνήσεων, ενδεχομένως ακόμη και της Χεζμπολάχ.
Διαφορετικά, θα πρέπει να υπάρξει απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Το
ιδανικότερο, φυσικά, θα ήταν να υπάρξουν και τα δύο – αίτημα των κυβερνήσεων,
στο οποίο θα ανταποκριθεί το Συμβούλιο Ασφαλείας. Σε κάθε άλλη περίπτωση, η
αποστολή δύναμης «είναι παράνομη», σύμφωνα με την Αθήνα. Δεν είναι, άλλωστε,
τυχαίο ότι την ελληνική πρόθεση για συμμετοχή, έτσι όπως περιεγράφη στη δήλωση
του Κώστα Καραμανλή, κοινοποίησε στο Συμβούλιο Ασφαλείας ο Έλληνας Μόνιμος
Αντιπρόσωπος στα Ηνωμένα Έθνη, κ. Ντίμης Βασιλάκης.

Ευρωπαϊκή «ομπρέλα»

H δεύτερη προϋπόθεση που επιθυμεί να η ελληνική πλευρά είναι το… «καπέλο» –
υπό την αιγίδα ποιου οργανισμού θα λειτουργεί δηλαδή η πολυεθνική δύναμη: του
ΟΗΕ, του ΝΑΤΟ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Ήδη, σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν
στη διάθεσή τους «TA NEA», η περίπτωση του ΝΑΤΟ θα πρέπει να αποκλεισθεί,
καθώς στην έδρα της Συμμαχίας ουδείς συζητεί το ενδεχόμενο.

Το πιθανότερο σενάριο είναι αυτό μιας ευρωπαϊκής δύναμης, που θα φέρει ωστόσο
την εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας. Στο πνεύμα αυτό κινήθηκαν και οι χθεσινές
δηλώσεις του Υπάτου Αρμοστή για την Εξωτερική Πολιτική της Ένωσης, Χαβιέ
Σολάνα. «Είναι μια πραγματική πιθανότητα. Δεν είναι εύκολο να εγκαταστήσεις
μια τέτοια δύναμη, αλλά εργαζόμαστε από την Τετάρτη προσπαθώντας να
οικοδομήσουμε ένα πλαίσιο που θα καταστήσει εφικτή την αποστολή υπό την
ομπρέλα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ», είπε ο κ. Σολάνα. «Νομίζω ότι
αρκετά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα ήταν έτοιμα να παράσχουν την
αναγκαία βοήθεια», πρόσθεσε στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Μια ευρωπαϊκή δύναμη, που θα είχε την εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας, θα ήταν
το ιδανικό πλαίσιο για την ελληνική συμμετοχή – κι όχι μόνον διότι είναι η
πλέον αξιόπιστη βάση νομιμοποίησης, αλλά και διότι κατ’ αυτόν τον τρόπο
αποκλείεται η συμμετοχή της Τουρκίας – που επίσης θέλει να μετάσχει αλλά έχει
συμφέροντα στην περιοχή και υπάρχουν πολλοί που δε θέλουν να δουν την επιρροή
της να αυξάνεται ή, πολύ περισσότερο, να έχει λόγο σε μια κρίσιμη περιοχή.

Αρμόδια διπλωματική πηγή έλεγε πως η ελληνική συμμετοχή – και η μορφή της – θα
εξαρτηθεί και από το είδος της εντολής (mandate) που θα έχει, καθώς κι από τον
ρόλο που θα επιφυλάσσει σε κάθε χώρα. Όμως, πηγές του υπουργείου Άμυνας
επέμεναν σε μια «χαμηλού προφίλ» ελληνική συμμετοχή, που δε θα θέτει σε
κίνδυνο κατ’ ουδένα τρόπο Έλληνες στρατιωτικούς.

Οι ίδιες πηγές σημείωναν πως θα πρέπει να ληφθεί υπόψη κι η στάση της
ελληνικής κοινής γνώμης, που εάν αντιληφθεί πως η διεθνής δύναμη λειτουργεί
υπέρ μιας εκ των δυο πλευρών (εν προκειμένω, του Ισραήλ) δεν θα κρύψει τη
δυσφορία της για την κυβερνητική απόφαση.

Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

«Μόνο με απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας»

Γ. Παπανδρέου. Αρχίζει νέα σειρά πρωτοβουλιών για το Μεσανατολικό

ΣΥΜΦΩΝΕΙ ο Γιώργος Παπανδρέου με τη συμμετοχή Ελλήνων στρατιωτών σε
διεθνή ειρηνευτική δύναμη, υπό την προϋπόθεση πως υπάρχει απόφαση του
Συμβουλίου Ασφαλείας, όπως ενημέρωσε τους βουλευτές στη διάρκεια του χθεσινού
KTE Εξωτερικών και Άμυνας του ΠΑΣΟΚ.

Επίσης, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έκανε γνωστό ότι σήμερα μεταβαίνει στη Ρώμη, όπου
θα συμφάγει με τον Ρομάνο Πρόντι, εν όψει της αυριανής διάσκεψης που
πραγματοποιείται στην ιταλική πρωτεύουσα για την κατάσταση στον Λίβανο. Αύριο
θα μεταβεί στον Λίβανο – κι ενδεχομένως να επισκεφθεί και άλλες χώρες της
περιοχής. Ο κ. Παπανδρέου τάχθηκε υπέρ της διενέργειας περιφερειακής διάσκεψης
για το Μεσανατολικό, εδώ στην Ελλάδα, στην οποία θα μετάσχουν όλα τα
ενδιαφερόμενα μέρη – κι αυτή, όπως είπε, θα είναι κι η πρότασή του προς την
κυβέρνηση.

Επικοινωνία με Άσαντ

Εξάλλου, χθες ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον πρόεδρο της
Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ και συζήτησε για τις εξελίξεις στον Λίβανο και τις
πρωτοβουλίες που πρέπει να αναληφθούν, ώστε να αποκλιμακωθεί η ένταση στην
περιοχή. Όπως μετέδωσε το συριακό πρακτορείο ειδήσεων Sana, «ο πρόεδρος Άσαντ
δέχτηκε τηλεφωνήματα από τους κ.κ. Ανάν και Παπανδρέου, τα οποία αφορούσαν τις
εξελίξεις στην περιοχή και τις επαφές που γίνονται για το θέμα αυτό, ώστε να
τερματιστεί η ισραηλινή επιθετικότητα».