Στιγματισμός αντί δικαίωσης

Είχε το θάρρος να καταγγείλει τον προϊστάμενό της, που την παρενοχλούσε
σεξουαλικά. Σήμερα, ενάμιση χρόνο μετά, η μήνυση που υπέβαλε εναντίον του έχει
καταλήξει στο αρχείο. Εκείνη είναι αντιμέτωπη με τη Δικαιοσύνη για συκοφαντική
δυσφήμηση του ανθρώπου τον οποίο κατήγγειλε, έγινε αντικείμενο αρνητικών
σχολίων στη μικρή κοινωνία όπου ζει, ενώ έμεινε και άνεργη.

«Έφθασε στο σημείο να μετανιώσει για το γεγονός ότι κατήγγειλε πως ήταν θύμα
σεξουαλικής παρενόχλησης», λέει στα «NEA» η κ. Βάσω Τσόνογλου, δικηγόρος στη
Θήβα, που ανέλαβε την υπόθεση 29χρονης εργαζόμενης σε εταιρεία στα Οινόφυτα, η
οποία απολύθηκε πέρυσι τον Ιανουάριο από τη δουλειά της όταν κατήγγειλε ότι ο
προϊστάμενός της – εργοδηγός – την παρενοχλούσε. Εκτός από την κοπέλα
απολύθηκαν τότε άλλοι τρεις συνάδελφοί της, οι οποίοι είχαν το θάρρος να την
υπερασπισθούν.

H σεξουαλική παρενόχληση δεν υπάρχει ως αδίκημα στον Ποινικό Κώδικα. Μόλις
πρόσφατα δόθηκε στη δημοσιότητα σχέδιο νόμου με το οποίο θα αποκτήσει ποινική
υπόσταση στους χώρους εργασίας. Το νομοσχέδιο αυτό επιχειρεί να ενσωματώσει
στο εθνικό μας Δίκαιο σχετική κοινοτική οδηγία και στόχος του είναι «η
προστασία των εργαζομένων από τυχόν διακρίσεις λόγω φύλου και ιδιαίτερα λόγω
απόκρουσης εκδηλώσεων σεξουαλικής παρενόχλησης εκ μέρους του εργοδότη ή του
προϊσταμένου». Γι’ αυτό και η Γενική Γραμματέας Ισότητας Ευγενία Τσουμάνη το
θεωρεί ως «σημαντικό βήμα προόδου και σύγκλισης με τα ευρωπαϊκά δρώμενα».

Έντονη ανησυχία. H – σύμφωνα με νομικούς – ασαφής διατύπωση του άρθρου
που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο προκαλεί έντονη ανησυχία: σύμφωνα με το
νομοσχέδιο, η σεξουαλική παρενόχληση συνίσταται «στην εκδήλωση οιασδήποτε
μορφής ανεπιθύμητης λεκτικής, μη λεκτικής ή σωματικής συμπεριφοράς σεξουαλικού
χαρακτήρα, με σκοπό ή αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειας ενός προσώπου,
ιδίως με τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή
επιθετικού περιβάλλοντος».

Μία στις δέκα. Ωστόσο, η σεξουαλική παρενόχληση αποδεικνύεται ότι είναι
ιδιαίτερα συχνό φαινόμενο στους εργασιακούς χώρους. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα
έρευνας που έγινε από το Κέντρο Ερευνών για θέματα Ισότητας – με επιστημονικά
υπεύθυνους την καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Βάσω Αρτινοπούλου και
τον αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου κ. Θεόδωρο
Παπαθεοδώρου, μία στις δέκα γυναίκες έχει προσωπική εμπειρία σεξουαλικής
παρενόχλησης στον χώρο εργασίας: μία στις δέκα περιέγραψε, δηλαδή, άσκηση
πίεσης για σεξουαλική συνεύρεση ή σύναψη σχέσης, εκβιασμούς για εργασιακή
εύνοια με ανταλλάγματα, προκλητικές χειρονομίες ή υπονοούμενα. Όπως έδειξε η
ίδια έρευνα, θύτες της παρενόχλησης είναι κατά κανόνα έγγαμοι άνδρες, με μέσον
όρο ηλικίας έως 45 ετών, με υψηλό μορφωτικό επίπεδο, ανώτεροι ιεραρχικά από
τις γυναίκες που υφίστανται τη συμπεριφορά τους. Στη συντριπτική τους
πλειονότητα οι γυναίκες δεν καταγγέλλουν την παρενόχληση και προτιμούν ακόμη
και να παραιτηθούν.

«Την πλήρωσαν»… «H κοπέλα μετάνιωσε που κατήγγειλε τον προϊστάμενό
της: όχι μόνο απολύθηκε, αλλά μαζί της έφυγαν από τη δουλειά κι άλλοι τρεις
συνάδελφοι που τη στήριξαν και επιβεβαίωσαν τα όσα έλεγε», λέει στα «NEA» ο
πρόεδρος του σωματείου εργαζομένων σε εταιρεία με έδρα τα Οινόφυτα κ. Γ.
Κότσαρης. «Το επιχείρημα της διοίκησης για τις απολύσεις ήταν η μειωμένη
απόδοση.

Τελικά και το δικαστήριο στο οποίο προσφύγαμε ζητώντας να κηρυχθούν οι
απολύσεις παράνομες και καταχρηστικές δικαίωσε την εταιρεία και οι συνάδελφοί
μας, που τόλμησαν να υπερασπισθούν τη γυναίκα, εκτός από το γεγονός ότι
έμειναν άνεργοι, υποχρεώθηκαν να πληρώσουν και τα δικαστικά έξοδα.

Δεν υπάρχει νόμος, πράγμα που σημαίνει ότι σε τέτοιες περιπτώσεις μια γυναίκα
έχει να επιλέξει ανάμεσα στην παραίτηση ή στο να ενδώσει», λέει ο κ. Κότσαρης.

Μήνυση – αντιμήνυση. «H πελάτισσά μου υπέβαλε μήνυση σε βάρος του
προϊσταμένου της», εξηγεί η κ. Τσόνογλου. «Επειδή η σεξουαλική παρενόχληση δεν
προβλέπεται από τον Ποινικό Κώδικα, η μήνυση ήταν για εξύβριση λόγω και έργω.
Όμως, σύμφωνα με τον πρόσφατο νόμο για την αποσυμφόρηση της Δικαιοσύνης και
επειδή η επαπειλούμενη ποινή για τον μηνυόμενο ήταν μικρότερη τού ενός έτους,
η υπόθεση δεν εκδικάσθηκε καν, μπήκε στο αρχείο. Όμως, ο προϊστάμενος είχε
υποβάλει επίσης μήνυση εις βάρος της υφισταμένης του – για συκοφαντική
δυσφήμηση και η υπόθεση αναμένεται να εκδικασθεί σε λίγους μήνες».