Kαταφύγια στις ελληνικές θάλασσες

Στο Νότιο Ιόνιο ζουν φάλαινες – φυσητήρες, ενώ στον Σαρωνικό εμφανίζονται
τελευταία ολοένα και πιο συχνά τα κοινά δελφίνια ύστερα από μια μεγάλη περίοδο
απουσίας. Σ’ αυτές και σε άλλες τρεις περιοχές η Ουνέσκο, σε συνεργασία και
με το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών, σχεδιάζει να οργανωθούν
θαλασσινά καταφύγια.

«Είναι ο μόνος τρόπος για να διατηρήσουν την εξαιρετική τους ομορφιά, τη
σπάνια βιοποικιλότητά τους και να συνεχίσουν να συντηρούν είδη υπό εξαφάνιση»
αναφέρουν οι επιστήμονες του Οργανισμού, που έχουν ήδη τη στήριξη της
Greenpeace. Το Ιόνιο Πέλαγος, το Θρακικό, οι Σποράδες, η θαλάσσια περιοχή
ανάμεσα σε Κρήτη και Ρόδο εκτός από τη Λήμνο και τμήμα του Σαρωνικού είναι
περιοχές που όλοι – επιστήμονες, ερευνητές και οικολόγοι – συμφωνούν ότι θα
πρέπει να προστατευτούν, η καθεμιά για διαφορετικό λόγο.

H μετατροπή αυτών των περιοχών σε καταφύγια σημαίνει μια σειρά από αλλαγές. H
αλιεία θα πρέπει να περιοριστεί, ο τουρισμός θα είναι ελεγχόμενος, οι
διάδρομοι που ακολουθούν τα επιβατικά πλοία θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν.
«Αξίζει όμως τον κόπο» επισημαίνει ο κ. Νώντας Πάσχος, υπεύθυνος εκστρατειών
της Greenpeace. «Τα θαλάσσια καταφύγια είναι πάνω απ’ όλα ένα μέσο διατήρησης
και προστασίας της ίδιας της φύσης».

Κατά καιρούς έχουν γίνει προσπάθειες ώστε να προστατευτούν ορισμένες από αυτές
τις θάλασσες. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι οι Σποράδες όπου λειτουργεί θαλάσσιο
πάρκο για να αναπαράγονται με ασφάλεια οι μεσογειακές φώκιες. Όμως ποτέ δεν
έχουν ληφθεί τα απαραίτητα εκείνα μέτρα που πραγματικά θα μετέτρεπαν αυτή την
περιοχή σε προστατευμένη.

H μεγάλη τάφρος

«H προσπάθεια πρέπει να ενταθεί. Στα δυτικά του Ιονίου Πελάγους υπάρχει μια
τεράστια περιοχή που οι ειδικοί την ονομάζουν τάφρο, αφού το χωρίζει από την
Αδριατική Θάλασσα. Εκεί, η θάλασσα έχει βάθος 5.267 μέτρα» αναφέρει ο
βιολόγος, συνεργάτης του Πανεπιστημίου της Μπολόνια κ. Γιώργος Μουτσάκης.
«Αυτή η περιοχή κρύβει μερικά από τα πολυτιμότερα μυστικά της Μεσογείου.
Σπάνια είδη ψαριών που ζουν σε μεγάλα βάθη. Άγνωστα είδη μαλακίων, το μήκος
των οποίων μπορεί να φτάνει τα αρκετά δεκάδες μέτρα. Και φυσικά είδη όπως οι
φάλαινες – φυσητήρες που εντυπωσιάζουν με το μέγεθός τους. Όλα αυτά οφείλουμε
να τα προστατεύσουμε».

Νεκρές ζώνες

Οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν σήμερα οι ελληνικές θάλασσες, αν και θεωρούνται
από τις λιγότερο επιβαρυμένες ολόκληρης της Μεσογείου, είναι πολλοί. Σύμφωνα
με τα στοιχεία πρόσφατης έρευνας του Πανεπιστημίου της Αθήνας, στις θάλασσες
έχουν δημιουργηθεί νεκροί από ζωή διάδρομοι – είναι αυτοί που χρησιμοποιούν τα
ταχύπλοα για τα δρομολόγια της ακτοπλοΐας.

H περιοχή της Λήμνου κινδυνεύει από τα δεκάδες εργοστάσια που είναι
εγκατεστημένα στα παράλια της Τουρκίας και ρίχνουν τα χημικά απόβλητά τους στο
Αιγαίο. Παρ’ όλα αυτά η μπουρού, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κοχύλια της
Μεσογείου, στη συγκεκριμένη περιοχή συναντάται σε μεγάλους αριθμούς.