H μεγάλη των δεινοσαύρων επιστροφή

«Δεν υπάρχουν παλιοί και νέοι πολιτικοί. Ο πολιτικός δεν συνταξιοδοτείται
ποτέ». Με αυτή τη δήλωση, ο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ «νομιμοποίησε» την επιστροφή
των δεινοσαύρων – μεταξύ των οποίων, φυσικά, και ο ίδιος – στην πολιτική αρένα
της Τουρκίας.

Ταγίπ Ερντογάν. O Τούρκος πρωθυπουργός

Ο πρώην πρόεδρος της χώρας Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, η σύζυγος του πρώην
πρωθυπουργού Ραχσάν Ετζεβίτ, ο πρώην πρωθυπουργός Μεσούτ Γιλμάζ και η επίσης
πρώην πρωθυπουργός Τανσού Τσιλέρ πήραν τη θέση τους αυτή την εβδομάδα στα
πρωτοσέλιδα των τουρκικών εφημερίδων. Ο λόγος είναι ότι αποφάσισαν να
επιστρέψουν στην ενεργό πολιτική ζωή. Και η δικαιολογία; Πιστεύουν ότι μόνο
εκείνοι μπορούν να βρουν τρόπους να ανακόψουν την πορεία του Κόμματος
Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ).

Το «βαθύ παρασκήνιο» της Τουρκίας, βλέποντας τον «κίνδυνο» ο Ταγίπ Ερντογάν να
αναρριχηθεί στην προεδρία της χώρας και το κόμμα του να εξακολουθήσει να
κατέχει την πρωτιά, αποφάσισε να αναλάβει πρωτοβουλίες. H ιδέα ήταν να
δημιουργήσουν ένα νέο ισχυρό μέτωπο εναντίον του ΑΚΡ υπό την καθοδήγηση του
πρώην πρωθυπουργού Μπουλέντ Ετζεβίτ. Αλλά ο τελευταίος τούς χάλασε τα σχέδια.
Έπεσε σε κώμα!

H «βόλτα». Γι’ αυτό και τον ρόλο του ανέλαβε η δυναμική σύζυγός του
Ραχσάν Ετζεβίτ, όπως ακριβώς είχε κάνει αρκετές φορές και στο παρελθόν. «Δεν
ξέρω τι είναι πιο σωστό, να γελάσω ή να κλάψω; Ενώ ο Μπουλέντ Ετζεβίτ είναι σε
κώμα, η Ραχσάν χανούμ βγήκε βόλτα και γυρίζει από ηγέτη σε ηγέτη για να
φτιάξει κυβέρνηση!», σχολιάζει σαρκαστικά ο πολιτικός αναλυτής της «Ραντικάλ»,
Χαλούκ Σαχίν. Και ο Μπεκίρ Τσοσκούν της «Χουριέτ» είναι εξίσου σκληρός: «Οι
γυναίκες που γνωρίζω εγώ δεν κάνουν αυτά τα πράγματα. Οι γυναίκες που γνωρίζω
εγώ μένουν στο νοσοκομείο και κρατάνε το χέρι του ανθρώπου που αγαπάνε…». H
ίδια, αντικρούοντας τις κατηγορίες, απαντά ότι ανέλαβε να συνεχίσει το όραμα
του συζύγου της για αναζήτηση συμμαχιών. Πάντως η «βόλτα» της Ραχσάν
μετατράπηκε σε φιάσκο, αφού όλοι οι εν ενεργεία πολιτικοί απέρριψαν την
πρότασή της.

Ο πρώτος που συνάντησε η Ραχσάν χανούμ ήταν ο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, ο οποίος
τους τελευταίους μήνες δεν χάνει ευκαιρία να ασκεί κριτική στο κυβερνών κόμμα.
«Ο Ντεμιρέλ ανέλαβε τον ηγετικό αντιπολιτευτικό ρόλο», σχολιάζουν πολιτικοί
αναλυτές.

Ο πρώην πρόεδρος της Τουρκίας επιδοκιμάζει τις προσπάθειες της συζύγου του
Ετζεβίτ για δημιουργία «συμμαχίας κατά του ΑΚΡ». Κι όταν του υπενθύμισαν τη
δημοσκόπηση της εφημερίδας «Βατάν» σύμφωνα με την οποία το 84% της κοινής
γνώμης υποστηρίζει πως οι παλιοί πολιτικοί δεν πρέπει να επιστρέψουν στην
πολιτική, το μόνο που είχε να πει είναι πως «οι δημοσκοπήσεις δεν είναι το
παν».

Παζλ α λα τούρκα. Μέσα σε αυτό το νέο σκηνικό ο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ δεν
αποκλείεται να συναντήσει ακόμη και τον Μεσούτ Γιλμάζ ξεχνώντας την έχθρα που
τους χωρίζει. Ο πρώην πρωθυπουργός, μετά τη δικαστική απαλλαγή του από τις
κατηγορίες για διαφθορά, δήλωσε επίσης την ετοιμότητά του να επιστρέψει στην
ενεργό πολιτική ζωή, προκαλώντας δυσφορία τόσο στον ηγέτη του Κόμματος της
Μητέρας Πατρίδας (ΑΝΑΡ) Ερκάν Μουμτζού όσο και στον ηγέτη του Κόμματος του
Ορθού Δρόμου (DYP) Μεχμέτ Αγάρ. Παρ’ όλο που ο Μεσούτ Γιλμάζ δήλωσε πως δεν
έχει βλέψεις για την καρέκλα κανενός, κυκλοφορούν σενάρια ότι θα επιδιώξει τη
συνένωση ΑΝΑΡ-DYP υπό την ηγεσία του.

Το παζλ ολοκληρώνεται με την Τανσού Τσιλέρ. H πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της
χώρας, η οποία επίσης αποχώρησε από τον πολιτικό στίβο το 2002, δεν έχει
προβεί μέχρι στιγμής σε καμιά επίσημη δήλωση για τις προθέσεις της. Ωστόσο
στενοί παλιοί της συνεργάτες αφήνουν να διαρρεύσει ότι «η Τσιλέρ πρέπει να
γυρίσει στην πολιτική».

Ο Χαλούκ Σαχίν της «Ραντικάλ» σχολιάζει πως «στη δημοκρατία α λα τούρκα» το
ερώτημα τι κάνουν οι παλιοί πολιτικοί δεν έχει λυθεί. «Τους δικούς μας, όσο
και να τους διώχνεις δεν φεύγουν. Τους διώχνεις με στρατιωτικό πραξικόπημα,
δεν φεύγουν. Τους σβήνεις από την κάλπη, και πάλι δεν φεύγουν. Σώνει και καλά
πρέπει να είναι μέσα στα πράγματα».

Βγαίνουν ξανά στην επιφάνεια

Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ

Ο «ΜΠΑΜΠΑ» ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ

Γνωστός με το παρατσούκλι «Μπάμπα» (πατέρας) βρέθηκε στην πολιτική από το 1962
σχηματίζοντας τρεις κυβερνήσεις μέχρι το πραξικόπημα του 1980 που τον
ανέτρεψε. Από το 1987 που ήρθη η απαγόρευση συμμετοχής των παλιών πολιτικών
στην πολιτική σχημάτισε άλλες τέσσερις κυβερνήσεις μέχρι το 1991, που ανέλαβε
την προεδρία της χώρας και έγινε ο 9ος πρόεδρος της Τουρκίας. Μετά το τέλος
της θητείας του, παρ’ όλο που κρατήθηκε μακριά από τους πολιτικούς
σχηματισμούς, συνέχισε να παρεμβαίνει με δηλώσεις του που προκαλούσαν. H φράση
του «Το χθες είναι χθες και το σήμερα σήμερα» είναι χαρακτηριστική της
οπορτουνιστικής του προσέγγισης.

Μεσούτ Γιλμάζ

«ΤΖΟΓΑΔΟΡΟΣ» ΑΠΟ ΧΟΜΠΙ

Είναι εκτός πολιτικής από το 2002 όταν το κόμμα του (ΑΝΑΡ) απέτυχε να εισέλθει
στο τουρκικό Κοινοβούλιο. Το 1983 μπήκε στην πολιτική. Το 1986 ανέλαβε το
υπουργείο Πολιτισμού και το 1987 το ΥΠΕΞ επί πρωθυπουργίας Οζάλ. Το 1991 πήρε
τα ηνία του ΑΝΑΡ και το 1995 ηγήθηκε της κυβέρνησης συνασπισμού στην οποία
συμμετείχε και η μεγάλη αντίπαλός του Τανσού Τσιλέρ. H μεγάλη κόντρα του με
την Τσιλέρ έφτασε στο αποκορύφωμά της όταν η Τουρκάλα πολιτικός κάλεσε τον λαό
να μη δώσει την ψήφο του σε έναν τζογαδόρο. «Το κάνω από χόμπι αλλά εγώ
τουλάχιστον δεν παίζω στα χαρτιά τη χώρα μου», ήταν η σκληρή απάντησή του.

Τανσού Τσιλέρ

ΤΟ «ΑΤΣΑΛΙΝΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ»

Την έριξε στην πολιτική ο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ το 1990. Αργότερα τη διόρισε
υπουργό Οικονομικών και στη συνέχεια όταν εκείνος ανέλαβε την προεδρία η
Τσιλέρ ανέλαβε την ηγεσία του DYP και την πρωθυπουργία (1993-96). Δεν δίστασε
να προχωρήσει σε πάσης φύσεως συνεργασίες για να παραμείνει στην πολιτική
σκακιέρα. Συνεργάστηκε με όλους, από τον αντίπαλό της Μεσούτ Γιλμάζ μέχρι και
τον ισλαμιστή Ερμπακάν. Χαρακτηρίστηκε «ατσάλινο χαμόγελο» για τη στάση της
απέναντι στο ΡΚΚ αλλά και για τον αγώνα της εναντίον του πληθωρισμού. Μετά τις
κατηγορίες για διαφθορά, συνεργασία με τη CIA και το παρακράτος, οι μετοχές
της έπεσαν τόσο πολύ, που το 2002 δεν κατάφερε καν να μπει στη Βουλή.

Ραχσάν Ετζεβίτ

H ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

H Ραχσάν Ετζεβίτ ήταν πάντοτε η σκιά του συζύγου της, του πρώην πρωθυπουργού
Μπουλέντ Ετζεβίτ. Γνωστοί ως το «ερωτευμένο ζεύγος», δεν αποχωρίζονταν σχεδόν
ποτέ ο ένας τον άλλον. H Ραχσάν φρόντιζε να τον κρατάει πάντα από το χέρι.
Πίσω από κάθε πολιτική απόφαση βρισκόταν και η ίδια. Σαν να υπήρχαν δύο
πρωθυπουργοί στην Τουρκία. Υπάρχει ακόμη και ο «νόμος αμνηστίας της Ραχσάν»
τον οποίο πρότεινε η ίδια και εξακολουθεί να ισχύει.