Σκληρό πόκερ με το βέτο

H ανακοίνωση του Μεγάρου Μαξίμου για την έλευση του Τάσσου Παπαδόπουλου δεν
είχε τίποτε το εξαιρετικό – ο Κύπριος Πρόεδρος έρχεται στην Αθήνα στις 10
Ιουλίου στο πλαίσιο της τακτικής συνεργασίας που έχουν Ελλάδα και Κύπρος για
το Κυπριακό και άλλα θέματα. Ωστόσο η πραγματικότητα, παραμονές της επίσκεψης,
μονάχα από ηρεμία και… τακτικότητα δεν χαρακτηρίζεται.

H Λευκωσία είχε επενδύσει υπερβολικά στην παρουσία του Πέτρου Μολυβιάτη στο υπουργείο Εξωτερικών και στο πλευρό του Κώστα Καραμανλή, καθώς ο Πρόεδρος της Κύπρου και ο πρώην υπουργός έχουν μακρά γνωριμία, σε δύσκολους καιρούς, από την εποχή της ΕΟΚΑ

H ατμόσφαιρα άρχισε να γίνεται εκρηκτική μόλις η Λευκωσία προέβαλε ευθέως βέτο
στο άνοιγμα και το κλείσιμο του πρώτου κεφαλαίου των ενταξιακών
διαπραγματεύσεων της Τουρκίας, σε επίπεδο Μονίμων Αντιπροσώπων. Ο Έλληνας
πρέσβης δεν έλαβε τον λόγο – κάτι που μπορούσε να ερμηνευθεί ποικιλοτρόπως –
είτε διότι συμφωνούσε με τον Κύπριο συνάδελφό του, είτε διότι έπαιρνε σαφείς
αποστάσεις, συμφωνώντας κατά βάθος με τον Βρετανό. Το μέγιστο πρόβλημα όμως
δεν ήταν η διαφοροποίηση Αθήνας και Λευκωσίας σε μια συνεδρίαση των
Αντιπροσώπων για την Τουρκία – ομολογουμένως κρίσιμη – αλλά το περίφημο
timing, o χρόνος κατά τον οποίο εκδηλώθηκε η άκαμπτη στάση της Λευκωσίας:
λίγες ώρες πριν από τη συνάντηση της Ντόρας Μπακογιάννη με τον Αμπντουλάχ
Γκιουλ, κατά την οποία Ελλάδα και Τουρκία έκαναν την πρώτη σοβαρή προσπάθεια
των τελευταίων μηνών (αν όχι ετών) να μειώσουν την ένταση στο Αιγαίο.

O… φόβος Σημίτη. Διπλωμάτες που συνόδευαν την υπουργό Εξωτερικών στην
Κωνσταντινούπολη έλεγαν ότι στην ενέργεια της Λευκωσίας – για την οποία ουδείς
αμφέβαλλε πως είχε την προσωπική «σφραγίδα» του Τάσσου Παπαδόπουλου – οφείλει
κανείς να αναγνώσει ένα σαφέστατο μήνυμα της Κύπρου: πως στον βαθμό που μπορεί
η κυπριακή ηγεσία θα εμποδίσει την οποιαδήποτε απόπειρα της Αθήνας να
αποσυνδέσει το ζήτημα του Αιγαίου από το Κυπριακό.

Αυτός, βέβαια, όπως συνομολογούν σχεδόν όλοι οι πολιτικοί παράγοντες της
Κύπρου, είναι κι ο μεγάλος φόβος της Λευκωσίας από την εποχή του Ελσίνκι ακόμη
– όταν ο Κώστας Σημίτης «κόλλησε» στους όρους της τουρκικής υποψηφιότητας και
το ζήτημα του Αιγαίου και του Δικαστηρίου της Χάγης. «Από τον Σημίτη το
περιμέναμε, από την Ντόρα και – άκουσον, άκουσον – από τον Καραμανλή το
βρίσκουμε!», είναι η μόνιμη επωδός στη Λευκωσία.

Ο ρόλος Μολυβιάτη. Φυσικά, ο Έλληνας Πρωθυπουργός ουδόλως ξεγέλασε τους
Κυπρίους – ήδη από τη Λουκέρνη είχε πει πως άλλο οι ελληνοτουρκικές σχέσεις
άλλο το Κυπριακό. Όμως η Λευκωσία είχε επενδύσει υπερβολικά στην παρουσία του
Πέτρου Μολυβιάτη στο υπουργείο Εξωτερικών και στο πλευρό του Κώστα Καραμανλή.
Σε αυτόν θεωρούν πως οφείλουν το «μισό» ναι στο σχέδιο Ανάν που εξεφώνησε
τελικώς η Αθήνα πριν από το δημοψήφισμα – και υπενθυμίζουν με νόημα πως οι
κ.κ. Μολυβιάτης και Παπαδόπουλος έχουν μακρά γνωριμία, σε δύσκολους καιρούς,
από την εποχή της ΕΟΚΑ.

Ο κ. Μολυβιάτης, πάντως, για τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ έχει και άλλες
σχέσεις, χρήσιμες για έναν άνθρωπο που «θέλει να κάνει παιχνίδι από το
παρασκήνιο», όπως λένε χαρακτηριστικά στη Βασιλίσσης Σοφίας. Ένας από αυτούς
είναι κι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας, τον οποίο ο πρόεδρος
του ΠΑΣΟΚ μπορεί να έβλεπε σπανίως τα τελευταία χρόνια, αλλά ο προκάτοχος της
κ. Μπακογιάννη στο υπουργείο Εξωτερικών έβλεπε άπαξ της εβδομάδος επί σειρά
ετών, παρά το υποτιθέμενο πολιτικό χάσμα. Είναι γι’ αυτό που αρκετοί στο
τρίγωνο Κολωνάκι – Μεγάλη Βρετανία – Προεδρικό Μέγαρο θεωρούν ότι η περίφημη
διαρροή περί της συνομιλίας Κωνσταντίνου Μητσοτάκη – Κάρολου Παπούλια – και
της άποψης του επιτίμου για εκδίωξη του κ. Παπαδόπουλου – είχε συγκεκριμένο…
διαρροέα.

Με τα ίδια όπλα. Όλα αυτά, φυσικά, αποτελούν ένα βαρύ μεν, αλλά
ελαφρώς… κουτσομπολίστικο υπόβαθρο. Στις 10 Ιουλίου, στο Μέγαρο Μαξίμου, τα
ζητήματα θα τεθούν πολύ πιο πολιτικά – και πιο ωμά. Κυπριακές πηγές
υποστηρίζουν ότι ο κ. Παπαδόπουλος θα πει ευθέως στον κ. Καραμανλή πως η
Λευκωσία προτίθεται να χρησιμοποιήσει ξανά το όπλο του βέτο στην Ευρωπαϊκή
Ένωση. Και θα ζητήσει επίσης να πληροφορηθεί εάν η Αθήνα έχει σκοπό να
«κυνηγήσει» μια καλή διατύπωση για το Αιγαίο τον Δεκέμβριο, ακόμη κι αν αυτό
σημαίνει εγκατάλειψη της σκληρής στάσης της Λευκωσίας.

Κίνηση ειρήνης. Σε αυτή τη συζήτηση κι οι δυο άνδρες έχουν τα όπλα
τους: ο κ. Παπαδόπουλος έχει τη συμμαχία του με το Παρίσι και τη Βιέννη, που
του επιτρέπει να κινείται χωρίς να μοιάζει απομονωμένος ή γραφικός.

Από την πλευρά του και ο κ. Καραμανλής έχει τα δικά του όπλα: ο ελληνικός λαός
καίγεται για μια μόνιμη μείωση της έντασης και για ειρήνη στο Αιγαίο. Για
πρώτη φορά προηγείται στις δημοσκοπήσεις και στο θέμα της εξωτερικής
πολιτικής. Και έχει ξεφύγει από τις κατηγορίες περί ακινησίας, «βρίσκοντάς τα»
και με την Ντόρα Μπακογιάννη, οιονεί αμφισβητία του για κάποιους.