H δημοκρατία των δημοσκοπήσεων

ΤΟ ΕΙΠΕ προσφάτως ο Λοράν Φαμπιούς. «Οι δημοσκοπήσεις έχουν τόση σχέση
με τις εκλογές όσο η αστρολογία με την αστρονομία!». Για τους «ελέφαντες» του
γαλλικού σοσιαλιστικού κόμματος οι μετρήσεις είναι κόκκινο πανί γιατί φέρνουν
καβάλα – και μάλιστα με μεγάλη διαφορά – τη Σεγκολέν Ρουαγιάλ. H κυρία
προηγείται στις προτιμήσεις των Γάλλων. Άρα γιατί να μην είναι εκείνη υποψήφια
πρόεδρος της Δημοκρατίας; Στο κάτω-κάτω τι πειράζει αν έχει κάνει στο παρελθόν
μόνο υφυπουργός;

Αυτά είναι τα παράδοξα της «δημοσκοπικής δημοκρατίας». Εδώ που τα λέμε, στο
Παρίσι δεν κάνει λιγότερη ζέστη από ό,τι στην Αθήνα. Κι εδώ η πολιτική ζωή
κινείται στον ρυθμό των δημοσκοπήσεων. H προηγούμενη δημοσκόπηση της Metron –
ευαγγέλιο για την προοδευτική παράταξη – έδινε προβάδισμα 0,3% στο ΠΑΣΟΚ. H
τρέχουσα όμως μέτρηση της ίδιας εταιρείας, που δημοσιοποιήθηκε την προηγούμενη
εβδομάδα, έδωσε 1,2% υπέρ της N.Δ. Έφθασε μια μεταστροφή μιάμισης μονάδας για
να πάθουν νευρική κρίση οι του ΠΑΣΟΚ και να συζητείται η αρχηγική επίδοση του
Παπανδρέου.

Ωστόσο η πολιτική δεν είναι χρηματιστήριο. Μιάμιση μονάδα δεν σημαίνει κέρδη ή
απώλειες εκατομμυρίων. Μάλλον μια ένδειξη είναι – που τη διαβάζει κανείς όπως
τον βολεύει.

ΟΙ ΑΜΦΙΣΒΗΤΙΕΣ της Σεγκολέν έχουν να λένε πως ο Μπερνάρ Κουσνέρ των
«Γιατρών χωρίς Σύνορα» και ο αειθαλής Τζακ Λανγκ ήταν πάντα οι δημοφιλέστεροι
σοσιαλιστές. Ουδέποτε όμως υπήρξαν υποψήφιοι για την Προεδρία – που δεν είναι
καλλιστεία της πολιτικής, αλλά προϋποθέτει δίκτυα επιρροής στο κόμμα και την
κοινωνία.

Αντίστοιχα, εν Ελλάδι, το ΠΑΣΟΚ από το 2000 και μετά θεωρούσε ότι η υπεροχή
του Κώστα Σημίτη απέναντι στον Κώστα Καραμανλή στην κατηγορία «καταλληλότερος
για πρωθυπουργός» των δημοσκοπήσεων θα ήταν ένα σημαντικό ατού για τις εκλογές
του 2004. Τελικά, ο Σημίτης δεν κατέβηκε ως αρχηγός σε εκείνες τις εκλογές.
Παρέδωσε την αρχηγία στον Γιώργο Παπανδρέου. Στον συλλογισμό του μέτρησαν και
απόρρητες δημοσκοπήσεις που έδειχναν ότι με αρχηγό τον Γιώργο, θα υπήρχε
μεταστροφή σε κρίσιμες κοινωνικές ομάδες, και το ΠΑΣΟΚ θα κέρδιζε. Το
επιβεβαιώνει ο πρώην πρωθυπουργός στο βιβλίο που κυκλοφόρησε στο τέλος του
2005. Δεν επιβεβαιώθηκε όμως στην πράξη.

Σε μια εποχή που αρέσκεται να τα αντιμετωπίζει όλα με αριθμούς, οι
δημοσκοπήσεις είναι για εκείνους που βαριούνται την πολιτική ανάλυση. Μια
μονάδα επάνω, κέρδισες. Μια μονάδα κάτω, χάνεις. H πολιτική όμως είναι και
χαώδης και απρόβλεπτη. Αυτό το λίγο πάνω, λίγο κάτω των δημοσκοπήσεων, απλώς
επιβεβαιώνει ό,τι είναι ορατό στην πολιτική ζωή. H κυβέρνηση Καραμανλή
υπνοβατεί και η αντιπολίτευση Παπανδρέου δεν μπορεί να πάρει κεφάλι. Το ματς
των αιωνίων του δικομματισμού είναι άχαρο, με θεατή μια μάλλον απαθή κοινωνία.
H N.Δ. εξαγγέλλει μεταρρυθμίσεις που δεν κάνει. Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει βρει τρόπο
να εμπνεύσει την κοινή γνώμη, ύστερα από μια εικοσαετία εξουσίας.

Το ερώτημα είναι αν αυτή η κατάσταση ευνοεί τους πράσινους ή τους γαλάζιους.
Το βέβαιο όμως είναι ότι η αναμέτρηση παραμένει αμφίρροπη.