ΣE ΠPΩTO ENIKO Oι προσωπικές επιλογές και η κοινωνική συναίνεση…

Μόλις μπήκαμε στο ταξί στην καρδιά του Άμστερνταμ, ο Αρμένιος ταξιτζής μάς
έβαλε χωρίς λέξη ένα τραγούδι της Αλεξίου και μας είπε: «Σας κατάλαβα από τα
μάτια ότι είστε Έλληνες»! Στο καλοκαιρινό Άμστερνταμ, όπου ο ήλιος δύει στις
11 το βράδυ, το φως αλλάζει με εκπληκτικό ρυθμό πάνω από τα «σοκολατένια»
σπίτια-μινιατούρες και τα κατάξανθα παιδιά κάθονται στις περίτεχνες στέγες για
να ρουφήξουν τη λιακάδα, μια άλλη κοινωνία ζει τη δική της κοσμοθεωρία, πολύ
μακριά από την ελληνική σκέψη…

Στα μπαράκια και στα καφέ, όπου οι Ολλανδοί μαζεύονταν για να δουν την
αγαπημένη τους πορτοκαλί ομάδα στο Μουντιάλ, τα τσιγάρα με χασίς πουλιούνται
ελεύθερα. Τα sex shops έχουν τη θέση τους ανάμεσα στα άλλα μαγαζιά και στην
«κόκκινη», πολυσύχναστη συνοικία, οι όμορφες πόρνες κοιτούν χαμογελαστά τον
κόσμο μέσα από τις βιτρίνες σαν ψεύτικες κούκλες, χωρίς να δείχνουν πρόστυχες.
Αρκετά αγόρια προχωρούν χέρι χέρι, χωρίς να ενοχλούν ή να προκαλούν γελάκια σε
κανέναν. H προσωπική ζωή και οι επιλογές της σε πλήρη ελευθερία…

Από την άλλη, η συλλογική συνείδηση λειτουργεί άψογα, επιβάλλει τους δικούς
της αυστηρούς κανόνες και τις υποχρεώσεις και δεν χαρίζεται σε κανέναν. Ο
ίδιος ταξιτζής μάς μίλησε με έμφαση για τις μεγάλες εισφορές στην εφορία και
τα υψηλά στάνταρντ για όλα τα επαγγέλματα, σε σημείο που να είναι απαγορευτικά
για κάθε μη επαγγελματία.

Αυτό άλλοτε αντικατοπτρίζεται στα καθαρά νερά των καναλιών, αλλά και στους
ήρεμους δρόμους, όπου κυκλοφορούν σχεδόν μόνο μοντέρνα διθέσια ταξί-ποδήλατα,
γραφικά σκουπιδιάρικα με τη «σκούπα της μάγισσας» στο πλάι τους, κανονικά ταξί
– που, περιέργως, τα βρίσκεις όποια στιγμή τα χρειασθείς αμέσως – και φυσικά
χιλιάδες πλουμιστά ποδήλατα. Στα εστιατόρια, στα αεροδρόμια, παντού, ο
σεβασμός στους μη καπνιστές είναι θεσμός…

Γιατί αισθάνθηκα ξαφνικά ότι στην Ελλάδα γίνεται ακριβώς το αντίθετο; Ότι
ψειρίζουμε την προσωπική ζωή του καθενός με μια (ψευτο)ηθική και αναστολές
«κυρα-Κατίνας», χωρίς να έχουμε καμία – μα καμία – ηθική, κανένα ενδιαφέρον
και καμία αναστολή για το συλλογικό καλό; Ότι κοπτόμεθα για την καθαριότητα
μέσα στο σπίτι και στο γιωταχί μας και πετάμε από το μπαλκόνι και το παράθυρο
του αυτοκινήτου τα σκουπίδια μας στον δρόμο; Να μην ξεχάσω να ρωτήσω τους
φίλους κοινωνιολόγους τι κάνει ορισμένες κοινωνίες να προχωρούν τόσο γρήγορα
και τόσο πολύ…