Ένας αιώνας ποιητικές μνήμες

«Δεν φοβάμαι τον χρόνο. Φθάνει να μη χαθούν οι μνήμες μου. Για μένα οι
μνήμες είναι μια μορφή δύναμης, που παίρνουμε για να αντέξουμε τον χρόνο που
φεύγει…».

«Όσοι έζησαν τη ζωή τους με πάθος, γνώρισαν απίστευτες χαρές, αλλά και αβάσταχτες πίκρες. E, δεν θα άλλαζα τίποτα απ’ αυτά που έζησα», έλεγε η Άννα Σικελιανού

Με αυτές τις μνήμες έζησε δεκαετίες η Άννα Σικελιανού. Τις μνήμες του μεγάλου
έρωτα με τον ποιητή Άγγελο Σικελιανό, που τον έχασε νωρίς αλλά έμεινε να
μελετά ξανά και ξανά την αλληλογραφία τους, που αποτυπώθηκε (το 2001) σε τόμο
με -650 συνολικά -ανέκδοτες επιστολές του. Ή με τις μνήμες των ημερών που
αναβίωναν τις Δελφικές Γιορτές. Και τις μνήμες των ανθρώπων των γραμμάτων που
γνώρισε και μαζί με τον ποιητή του «Αλαφροΐσκιωτου» και δίχως εκείνον, ως
διαχειρίστρια του έργου του, όπου προβαλλόταν ως μούσα του. Αυτές τις μνήμες
πήρε μαζί της όταν χθες, πλήρης ημερών, εξέπνεε στον Ευαγγελισμό από
αναπνευστική λοίμωξη. H Άννα Σικελιανού ήταν πια 102 ετών.

«Μετά τον θάνατό της έχουν, πραγματικά, ωριμάσει οι συνθήκες για να γραφτεί
μια επιστημονική βιογραφία του Άγγελου Σικελιανού, ο οποίος είναι από τα πιο
μυθοποιημένα πρόσωπα της ελληνικής ποίησης και γι’ αυτό από τα πλέον
σκιασμένα», παρατηρούσε στα «NEA» ο καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών Ευριπίδης Γαραντούδης.

Σε μία τελευταία συνέντευξή της στα «NEA» (στον Κώστα Ρεσβάνη, το 2000)
θυμόταν την ημέρα που το ‘σκασε από το σπίτι ή όταν άφησε τον πρώτο της σύζυγο
για τον Άγγελο Σικελιανό. «Όσοι έζησαν τη ζωή τους με πάθος, γνώρισαν
απίστευτες χαρές, αλλά και αβάσταχτες πίκρες. E, δεν θα άλλαζα τίποτα απ’ αυτά
που έζησα», έλεγε.

«H μητέρα μου μ’ έστειλε στις Ουρσουλίνες της Τήνου. Δεν άντεχα τη φυλακή.
Έφυγα. Έπειτα αποφάσισα να κάνω την επανάστασή μου και να φύγω και από το
σπίτι. Και πήγα για δουλειά στον γιατρό Καραμάνη, που είχε ιδρύσει σανατόριο
στα Χάνια του Πηλίου».

Σε δύο χρόνια παντρεύτηκε τον γιατρό Γεώργιο Καραμάνη. «Δεν κάναμε παιδιά,
αλλά ιδρύσαμε ένα πρεβαντόριο και περιθάλψαμε πολλά. Διάβαζα συνεχώς στο
βουνό. Και έρχονταν εκεί ο Δελμούζος, ο Τριανταφυλλίδης, ο Σεφέρης».

Ο μεγάλος έρωτας. Το 1938 εμφανίζεται στη ζωή της ο Άγγελος Σικελιανός,
που είχε μόλις τελειώσει τη σχέση του με την Εύα Πάλμερ. H Άννα ήταν ακόμα
παντρεμένη με τον 60χρονο πλέον Καραμάνη. Τότε έκανε τη δεύτερη επανάστασή της
στην οποία αναφέρεται λεπτομερώς στο βιβλίο «Γράμματα στην Άννα» (Εκδ. Ίκαρος,
1980). Δύο χρόνια μετά παντρεύτηκαν και έμειναν ερωτευμένοι μέχρι τον θάνατο,
τον Ιούνιο του 1951, του Σικελιανού. «Ο έρωτάς μου για τον Άγγελο άγγιξε την
ουσία της ύπαρξής μου», έλεγε η Άννα Σικελιανού.

Εκτός από την έκδοση των 650 επιστολών του Σικελιανού (με τη βοήθεια του Κωστή
Μπουρναζάκη) είχε τελευταίως την καλλιτεχνική επιμέλεια και τιμητική συμμετοχή
(μαζί με τον Ζήσιμο Λορεντζάτο) στα CD «Μήτηρ Θεού» του Χρήστου Λεοντή και
«Χριστός Κύριος -Το πρόσωπο του Θεανθρώπου στην ελληνική γραμματεία» του Νίκου
Κυπουργού.