Limit up αβεβαιότητας στο Xρηματιστήριο

Φόβους ότι το χρηματιστηριακό κραχ στη Σοφοκλέους και οι αναταράξεις στις
διεθνείς αγορές την περασμένη εβδομάδα σηματοδοτούν την αφετηρία μια νέας
εποχής έντονων διακυμάνσεων στα χρηματιστήρια, εκφράζουν παράγοντες της αγοράς
και τραπεζικά στελέχη. Στην αγορά φοβούνται ότι η εποχή των παχιών αγελάδων
για τα χρηματιστήρια, που είχε ξεκινήσει στις αρχές του 2003 και οδήγησε σε
άνοδο πάνω από 150% τον Γενικό Δείκτη Τιμών στη Σοφοκλέους (και έως και 50% τα
ευρωπαϊκά χρηματιστήρια) έφθασε στο τέλος της και δίνει τώρα τη θέση της στην
αβεβαιότητα και σε έντονες μεταβολές των τιμών των μετοχών.

Στην κυβέρνηση, αν και αποδίδουν τη βουτιά της Σοφοκλέους σε αναδιάρθρωση λόγω
της μεγάλης κούρσας των τελευταίων ετών, εκφράζουν την ανησυχία τους για τις
εξελίξεις και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η αλλαγή του κλίματος στο
πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων καθώς και στην οικονομία. Άλλωστε, όπως έδειξε το
κραχ στην αγορά την περασμένη εβδομάδα, η Σοφοκλέους είναι δέσμια των ξένων
επενδυτικών funds – άρα και των κερδοσκοπικών τους ορέξεων – αλλά και του
κλίματος που επικρατεί κάθε φορά στις διεθνείς αγορές. Τα κεφάλαια αυτά,
έπειτα από τις συνεχείς τοποθετήσεις σε μετοχές στο ελληνικό Χρηματιστήριο,
κατέχουν το 40% της κεφαλαιοποίησης στη Σοφοκλέους και συνέβαλαν στην άνοδο
του Γενικού Δείκτη στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων πέντε ετών (4.300
μονάδες). Έφθασαν, όμως, λίγες ημέρες πωλήσεων, από τα ίδια κερδοσκοπικά
κεφάλαια, για να αλλάξει άρδην το σκηνικό και η Σοφοκλέους να βυθιστεί στα
χαμηλότερα επίπεδα του έτους (3.650 μονάδες).

Φόβοι και ανασφάλεια

Οι λόγοι για την αλλαγή του σκηνικού στις χρηματιστηριακές αγορές είναι,
σύμφωνα με τους παράγοντες της αγοράς, την Τράπεζα της Ελλάδος αλλά και
στελέχη της κυβέρνησης, οι φόβοι για αναζωπύρωση του πληθωρισμού σε ΗΠΑ και
Ευρώπη – εξαιτίας της ανόδου των τιμών του πετρελαίου – που οδηγούν με
μαθηματική ακρίβεια σε άνοδο των επιτοκίων. Τα τεράστια ελλείμματα της
αμερικανικής οικονομίας που προκαλούν υποχώρηση του δολαρίου, ανατρέπουν τις
ισορροπίες στις διεθνείς αγορές και φέρνουν απότομες αλλαγές στη ροή των
κεφαλαίων, που αναζητούν πλέον πιο ασφαλείς τοποθετήσεις. H ανασφάλεια
εντάθηκε το τελευταίο διάστημα και από τη μεγάλη πτώση στις αγορές
εμπορευμάτων (πολύτιμα μέταλλα, κ.ά.), στις οποίες, έπειτα από μία πολυετή
άνοδο των τιμών, τώρα δημιουργούνται φόβοι για σκάσιμο «φούσκας» στο διεθνές
χρηματιστήριο των εμπορευμάτων. Την ίδια στιγμή, οι γεωπολιτικές εντάσεις
(Ιράν) εξακολουθούν να προσθέτουν αβεβαιότητες στις διεθνείς αγορές.

Μνήμες κραχ του ’87

Οι «Κυριακάτικοι Τάιμς του Λονδίνου», μάλιστα, κάνουν λόγο για δύσκολο
καλοκαίρι στις χρηματιστηριακές αγορές, ενώ ο «Economist» συγκρίνει τη
σημερινή κατάσταση στα χρηματιστήρια με εκείνη πριν από τη χρηματιστηριακή
κρίση του 1987. Μαύρα σύννεφα έχουν μαζευτεί πάνω από την παγκόσμια οικονομία
και αυτό προκαλεί αναταραχές στις διεθνείς αγορές επαναφέροντας μνήμες της
κρίσης του 1987, επισημαίνει ο «Economist». «Θυμίζω στους αναγνώστες ότι το
κραχ του χρηματιστηρίου τον Οκτώβριο του 1987 ξεκίνησε μήνες νωρίτερα σαν
πρόβλημα του δολαρίου (σήμερα το δολάριο υποτιμάται λόγω των μεγάλων
ελλειμμάτων στις ΗΠΑ), μετά μετατράπηκε σε πρόβλημα των επιτοκίων και στη
συνέχεια εξελίχθηκε σε πρόβλημα των χρηματιστηρίων – ένα πολύ, πολύ μεγάλο
πρόβλημα», λέει στον «Economist» ο οικονομολόγος Douglas Gillespie. Το δολάριο
είχε συμπαρασύρει τότε στην πτώση τις μετοχές, τα ομόλογα, τον χρυσό, τα άλλα
μέταλλα και το πετρέλαιο. Όλα εξαρτώνται, πλέον, από το πώς οι κεντρικές
τράπεζες – κυρίως η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
– θα αντιμετωπίσουν την πτώση του δολαρίου και την άνοδο του πληθωρισμού.

H Εθνική επιτάχυνε την πτώση

Σε ό,τι αφορά τη Σοφοκλέους, ακόμη ένας παράγοντας που συνέβαλε στην
κατακόρυφη πτώση της, ήταν – σύμφωνα με τους χρηματιστές – οι μεγάλες πωλήσεις
μετοχών της Εθνικής Τράπεζας. Χρηματιστές καταλογίζουν ευθύνες στους
χειρισμούς που έγιναν στην υπόθεση αυτή – με το ρίσκο που έχει η συμφωνία –
που, όπως λένε, ενέτειναν την ανασφάλεια των ξένων επενδυτών και επιτάχυναν
την έξοδό τους από τη μετοχή της Εθνικής και το ελληνικό Χρηματιστήριο.
Βεβαίως, όπως υποστηρίζουν οι χρηματιστές, σημαντικό ρόλο στην πτώση έπαιξε
και το κερδοσκοπικό παιχνίδι που στήθηκε από ξένα κεφάλαια, τα οποία,
προκειμένου να αγοράσουν φθηνότερα μετοχές της Εθνικής στην αύξηση του
μετοχικού της κεφαλαίου κατά 3 δισ. ευρώ για την εξαγορά της Finansbank,
πωλούσαν μαζικά για να πέσει η τιμή της. Οι μετοχές της Εθνικής έχουν μεγάλη
βαρύτητα στη διαμόρφωση του Γενικού Δείκτη και η σημαντική υποχώρησή τους
(περίπου 18% σε 15 συνεδριάσεις) επιτάχυναν την πτώση της Σοφοκλέους.
Παράγοντες της αγοράς καταλογίζουν ακόμη ευθύνες στην κυβέρνηση και για τους
χειρισμούς όσον αφορά τη συμμετοχή των ασφαλιστικών ταμείων, που οδήγησαν στο
μπλοκάρισμα της έγκρισης της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου κατά την τρίτη
κατά σειρά Γενική Συνέλευση της Τράπεζας, γεγονός που είχε αρνητικό αντίκτυπο
στις ξένες αγορές.

«Σημαντικός παράγοντας της πτώσης είναι η αναταραχή που καταγράφεται στις
διεθνείς αγορές», δήλωσε στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο διευθύνων σύμβουλος τής εταιρείας
Άτλας Χρηματιστηριακή, κ. Χρήστος Δαβερώνας, ο οποίος προσθέτει ότι για να
εκτιμηθεί η πορεία της Σοφοκλέους θα πρέπει να περάσει λίγος χρόνος.

Ο πρόεδρος της εταιρείας Αθηναϊκή Χρηματιστηριακή, κ. Αθανάσιος Χαλκιάδης,
εκτιμά ότι το X.A. «επηρεάστηκε άμεσα από τους ξένους, καθώς μια τόσο μεγάλη
πτώση δεν ήταν αναμενόμενη» και προσθέτει ότι στη Σοφοκλέους «δεν
δικαιολογείται μια τόσο μεγάλη πτώση μόνο από τις ανησυχίες για τα επιτόκια
και τον πληθωρισμό».

Ώρα για «αμυντικό» χαρτοφυλάκιο

Νέα δεδομένα και στις επενδυτικές επιλογές φέρνει η αλλαγή κατεύθυνσης στη
Σοφοκλέους και τις διεθνείς χρηματαγορές. Ώρα για διασπορά κινδύνου, τονίζουν
χαρακτηριστικά παράγοντες της αγοράς, «φωτογραφίζοντας» ένα πιο αμυντικό
χαρτοφυλάκιο, με μεγαλύτερη διασπορά σε μετοχές. Συγκεκριμένα, απαντώντας σε
σχετικό ερώτημα της «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ», τραπεζικά στελέχη και εκπρόσωποι
χρηματιστηριακών εταιρειών αναφέρουν ότι, αν και μακροπρόθεσμα η κατεύθυνση
των επενδύσεων δεν αλλάζει, η βίαιη διόρθωση των προηγούμενων ημερών
«αναγκάζει» τους επενδυτές να πολλαπλασιάσουν τον αριθμό των επιλογών τους,
ώστε να μη βάζουν πλέον «όλα τα αυγά σε ένα καλάθι».

Για παράδειγμα, όπως αναφέρει ο κ. Γιώργος Γαλάνης, διευθυντής Διεύθυνσης
Καταθετικών και Επενδυτικών Προϊόντων της Τράπεζας Πειραιώς, αν και τα
μηνύματα από τη Σοφοκλέους παραμένουν θετικά για τους επόμενους μήνες, η
πρόσφατη διόρθωση δείχνει χαρακτηριστικά ότι οι επενδυτές δεν θα πρέπει να
περιορίζουν μόνο εκεί τις επιλογές τους. Επιπλέον, προσθέτει πως, αν και οι
μετοχικές αγορές αναμένεται να κινηθούν με θετικό πρόσημο και στα επόμενα
χρόνια, όσοι τοποθετηθούν στην ελληνική ή στις διεθνείς κεφαλαιαγορές δεν θα
πρέπει να αναμένουν κέρδη αντίστοιχα με αυτά της προηγούμενης τριετίας.

Συγκεκριμένα, τονίζουν πως, αν και η Σοφοκλέους αναμένεται να κινηθεί με
θετικό πρόσημο μέχρι το τέλος του έτους, οι μετοχές ελληνικών εταιρειών δεν θα
πρέπει να αποτελέσουν τη μοναδική επιλογή των επενδυτών, όπως έγινε σε πολλές
περιπτώσεις τους πρώτους μήνες του 2006. Με άλλα λόγια, οι ενδιαφερόμενοι θα
πρέπει να διευρύνουν τις επιλογές τους, ενδεχομένως και εκτός Ελλάδος, καθώς
και να τοποθετηθούν σε ομόλογα ή άλλου τύπου επενδυτικά προϊόντα.

Προσοχή συνιστά στους επενδυτές ο Γκαργκάνας

Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Νίκος Γκαργκάνας

Προσοχή συνιστά στους επενδυτές του Χρηματιστηρίου ο διοικητής της Τραπέζης
της Ελλάδος Νίκος Γκαργκάνας. Σε σχόλιό του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» σχετικά με τις
εξελίξεις στο Χρηματιστήριο, ο κ. Γκαργκάνας αναφέρει ότι «οι επενδυτές πρέπει
να είναι προσεκτικοί και όσοι προτίθενται ή όσοι επενδύουν στο Χρηματιστήριο
θα πρέπει να λαμβάνουν τις αποφάσεις τους βασιζόμενοι όχι μόνο στην τρέχουσα
κερδοφορία των επιχειρήσεων αλλά κυρίως στις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες
προοπτικές της κερδοφορίας των εισηγμένων εταιρειών. Θα πρέπει να εξετάζουν
πάντα τα θεμελιώδη μεγέθη και τις προοπτικές των επιχειρήσεων».