[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΩΝΤΑΣ τους τελευταίους μήνες τις συζητήσεις για το «μέλλον
της Ευρώπης» μένει κανείς κατάπληκτος από την ένδεια των ιδεών, προτάσεων,
οράματος για τη μελλοντική συγκρότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με ελάχιστες
εξαιρέσεις (π.χ. G. Verhofstadt, K. Σημίτης) οι πολιτικές ηγεσίες της Ευρώπης
βρίσκονται σε προφανή αδυναμία να παρουσιάσουν ένα σύνολο ιδεών και προτάσεων
που να ορίζουν την πολιτική φυσιογνωμία, το περιεχόμενο και την οργάνωση της
Ένωσης της επόμενης δεκαετίας/δεκαπενταετίας. Αδυνατούν, με άλλα λόγια, να
επαναπροσδιορίσουν το «ευρωπαϊκό εγχείρημα» με συγκεκριμένους στόχους και
τρόπο που να γίνεται κατανοητός από τον μέσο Ευρωπαίο πολίτη, ώστε να
κινητοποιήσουν τελικά τους πολίτες υπέρ της βαθύτερης ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Μπροστά στην αδυναμία αυτή είτε επαναλαμβάνουν το τετριμμένο λεξιλόγιο για
φιλελευθεροποίηση των αγορών, ανταγωνιστικότητα κ.λπ. (πράγματα σημαντικά μεν
αλλά ελάχιστα ελκυστικά για την πλειοψηφία των πολιτών), είτε διολισθαίνουν σε
μια άκρως τεχνοκρατική συζήτηση γύρω από έννοιες όπως «επικουρικότητα»,
«διαθεσμικές συμφωνίες» και άλλα συναφή που όχι μόνο δεν γίνονται κατανοητά
από τους πολίτες αλλά ούτε από τους ειδικούς. (Ποιος πολίτης αλήθεια
καταλαβαίνει αυτό που εννοεί ο όρος «επικουρικότητα»; Το πιθανότερο είναι να
νομίζει ότι πρόκειται για πρόγραμμα ίδρυσης κάποιων νέων… επικουρικών
ταμείων). Αυτό που απλά χρειάζεται είναι να επαναπροσδιορίσουμε το «ευρωπαϊκό
εγχείρημα» με στόχους και περιεχόμενο συγκεκριμένο, απλό και κατανοητό από
τους πολίτες. Και σ’ αυτό το αίτημα αναγκαίο είναι να εστιασθεί απ’ εδώ και
πέρα η σχετική προσπάθεια και συζήτηση. Κατά την άποψή μου, το ευρωπαϊκό
εγχείρημα/όραμα για τα επόμενα χρόνια που θα μπορούσε να κερδίσει την
ευρωπαϊκή κοινωνία θα πρέπει να καθιστά και να αναδεικνύει την Ευρωπαϊκή Ένωση
σε σύστημα που (α) μεγιστοποιεί την εξωτερική και εσωτερική ασφάλεια των
πολιτών (όθεν η σημασία ανάπτυξης της εξωτερικής πολιτικής) και (β)
μεγιστοποιεί την κοινωνική ευημερία των πολιτών της Ένωσης (welfare and
security maximizing system). Αυτοί είναι οι δύο πυλώνες μιας πολιτικής
στρατηγικής για τη νέα Ευρώπη. Γιατί, για όσο διάστημα ο πολίτης προσλαμβάνει
την Ένωση ως απειλή για την ευημερία και την ασφάλειά του, δεν θα υπάρξει
έξοδος από την κρίση…

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.