Eλπίδα από το Tρίγωνο των Bερμούδων

Ένα πλούσιο «βασίλειο» παράξενων ειδών ανακάλυψαν οι επιστήμονες στα
σκοτεινά νερά του Τριγώνου των Βερμούδων. Μέσα σε 20 ημέρες – τον περασμένο
μήνα – οι ειδικοί εντόπισαν περισσότερους από 1.000 διαφορετικούς οργανισμούς,
πολλοί από τους οποίους ανήκουν σε άγνωστα μέχρι τώρα είδη. Σε αυτά τα νέα
ευρήματα αναμένεται να βασιστούν μια σειρά από επιστημονικά συμπεράσματα για
τους ωκεανούς της Γης.

Euclio – pyramidata. Αυτό το κοπήποδο (δεξιά) και αυτό το σαλιγκάρι Paraeucalanus – attenuatus ήταν τα πρώτα είδη των οποίων το DNA αναλύθηκε στη θάλασσα

Διάφορα είδη ζωοπλαγκτού – μικροσκοπικά καλαμάρια, απειροελάχιστοι «συγγενείς»
της γαρίδας και μέδουσες, τα οποία ονομάζονται κοπήποδα – ήταν τα παράξενα
πλάσματα που συνάντησαν οι ερευνητές του δικτύου «Census of Marine Life» – το
οποίο απαρτίζεται από επιστήμονες 70 χωρών του κόσμου – σε βάθος 4.800 μέτρων
από την επιφάνεια της θάλασσας. Είναι δε η πρώτη φορά που η έρευνα φτάνει σε
τόσο βάθος στη συγκεκριμένη περιοχή του Ατλαντικού.

Macrocypridina – Castanea. Ένα… σοκολατί οστρακοειδές μήκους 6 χιλιοστών με διάφανα μάτια

Άγνωστα είδη. H θαλάσσια ζωή στο Τρίγωνο των Βερμούδων κρύβει πολλές
χρήσιμες πληροφορίες για την τροφική αλυσίδα στη θάλασσα και την κατάσταση του
ωκεανού.

Οι επιστήμονες εντυπωσιάστηκαν από τη βιοποικιλότητα που παρουσιάζει το
ζελατινώδες ζωοπλαγκτόν: Με ειδικές αναλύσεις DNA διαπιστώθηκε ότι υπάρχουν
πολλά είδη τα οποία ήταν άγνωστα μέχρι σήμερα.

Το ζωοπλαγκτόν είναι το πιο διάφανο και εύθραυστο πλάσμα της θάλασσας. Γι’
αυτό και οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα από το ζωοπλαγκτόν πολύ προσεκτικά
και με ειδικά δίχτυα, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις τα πλάσματα αυτά
καταστρέφονται ώσπου να βγουν στην επιφάνεια.

Baby-anenome. Αυτή η ανεμώνη είναι ακόμη μωρό. Όταν ανεβαίνει προς την επιφάνεια, αναποδογυρίζει το σώμα της, στρέφοντας τα πλοκάμια προς τα πάνω

«Φορτωμένα» με άνθρακα. Ο ρόλος των μικροσκοπικών αυτών πλασμάτων στην
καταπολέμηση του φαινομένου του θερμοκηπίου αποδεικνύεται καθοριστικός: Το
ζωοπλαγκτόν περνά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας του στα βαθιά. Τη νύχτα όμως
ταξιδεύει προς την επιφάνεια για να τραφεί με φυτοπλαγκτόν το οποίο είναι
«φορτωμένο» με άνθρακα. Έτσι αέρια που εντείνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου
«εξαφανίζονται» στα βάθη του ωκεανού χωρίς να επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα.

Conchoecissa – imbricata. Είναι ένα από τα πιο δυνατά οστρακοειδή και θα το συναντήσει κανείς σε βάθος 500 μέτρων και κάτω

Αλυσίδα τροφής. Κι όσο αυξάνεται το ζωοπλαγκτόν, τόσο περισσότερη τροφή
εξασφαλίζεται για τα ψάρια και φυσικά για τον άνθρωπο. Κι αυτό γιατί με
ζωοπλαγκτόν τρέφονται πολλά είδη μικρών ψαριών, όπως οι ρέγκες και οι
αντσούγιες που με τη σειρά τους γίνονται τροφή για μεγαλύτερα ψάρια.
Ανάλογες… διατροφικές συνήθειες έχουν όμως και οι φάλαινες καθώς και
ορισμένα θαλασσοπούλια.

Ήδη έχει αναλυθεί το DNA σε 220 από τα είδη που συνέλεξαν οι ερευνητές, ενώ
εκτιμάται ότι στα επόμενα τέσσερα χρόνια – που αναμένεται να ολοκληρωθεί το
συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα (Census of Marine Zooplankton) – θα έχουν
ανακαλυφθεί τουλάχιστον 1.600 νέα είδη ζωοπλαγκτού.

Valdiviella – insignis. Ένα θηλυκός εκπρόσωπος του συγκεκριμένου είδους ζωοπλαγκτού. Διακρίνονται (με το μοβ χρώμα) οι δύο «σάκοι» γεμάτοι με αυγά

Βάση δεδομένων. Για τον εντοπισμό και τη συλλογή δειγμάτων σε τόσο
μεγάλα βάθη χρησιμοποιούνται ειδικά δίχτυα και παραγάδια, συστήματα
τηλε-ανίχνευσης, οπτικοί αισθητήρες αλλά και ειδικά εξοπλισμένα βαθυσκάφη που
καταδύονται και λειτουργούν με τηλεχειρισμό. Το ερευνητικό πρόγραμμα
υλοποιείται σε θαλάσσιες περιοχές της Αμερικής, της Ευρώπης και της Ασίας. Τα
τελικά αποτελέσματα θα δημιουργήσουν μια εκτενή βάση δεδομένων για το
ζωοπλαγκτόν.

Παρέμενε ανεξερεύνητη η άβυσσος

Περισσότερα από 7.000 είδη ζωοπλαγκτού έχουν καταγραφεί στο θαλάσσιο
οικοσύστημα. Βρίσκονται σε όλους τους ωκεανούς της Γης και σε περιοχές που
εντοπίστηκαν μόλις πριν από περίπου ένα αιώνα. Ωστόσο οι έρευνες μέχρι σήμερα
δεν προχωρούσαν σε βάθος μεγαλύτερο των 1.000 μέτρων στους ωκεανούς αφήνοντας
«εκτός» τη λεγόμενη βαθυπελαγική ζώνη και την άβυσσο που αποτελούν το 60% του
όγκου των ωκεανών και είναι ο μεγαλύτερος βιότοπος της Γης.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Δέσποινα Κουκλάκη