Aπό την «μπάρα» στις μπίζνες!

«Οι περισσότεροι από εμάς ζούσαμε από τα καπνά. Αυτά όμως δεν έχουν μέλλον.
Έτσι αποφάσισα να ασχοληθώ με τις ιχθυοκαλλιέργειες». Ο Οσμάν Κιρατζή ζει στο
Ωραίον, ένα χωριουδάκι στα ορεινά της Ξάνθης.

Μουσταφά Τσαούς Ισμέτ: «Σιγά σιγά ο κόσμος μαθαίνει το μαγαζί με τις ιχθυοκαλλιέργειες έξω από το χωριό Ωραίον κι έρχεται»

Ανήκει, όπως και η υποψήφια υπερνομάρχης Γκιουλ Μπεϊάζ Καραχασάν, στη νέα
γενιά των μουσουλμάνων της περιοχής. Μπορεί η περιβόητη μπάρα – που χώριζε τα
χωριά των Πομάκων από την υπόλοιπη Ελλάδα – να έπεσε μόλις το ’94, αλλά για
τους νέους της περιοχής τα χρόνια της απομόνωσης μοιάζουν πολύ μακρινά. Ο
35χρονος κ. Κιρατζή συνεργάζεται με χριστιανούς συμπολίτες του και επιχειρεί
να αρπάξει τις… ευρωπαϊκές ευκαιρίες.

Το παράδειγμα του Οσμάν Κιρατζή έχουν ακολουθήσει ήδη αρκετοί μουσουλμάνοι: η
Αναπτυξιακή Εταιρεία Ξάνθης εξασφάλισε κοινοτικά κονδύλια από τα προγράμματα
εναλλακτικών επενδύσεων. «Οι περισσότεροι», όπως είπε στα «NEA» το στέλεχος
της Αναπτυξιακής Στέλιος Παπουτσόγλου, «στρέφονται στον αγροτουρισμό – κυρίως
με τη δημιουργία παραδοσιακών καταστημάτων – και στη μεταποίηση». Αυτό έχει ως
αποτέλεσμα να αλλάζουν την τελευταία πενταετία ολόκληρες περιοχές. Σημειώνεται
ότι η κοινοτική επιδότηση των επενδύσεων φθάνει το 60% του κόστους κάθε
επένδυσης.

Μολλά Αλή Νεζδέτ: «Θέλησα να συνεχίσω αυτό που ξεκίνησε ο πατέρας μου πριν από 50 χρόνια»

Ο Οσμάν Κιρατζή ήταν από τους πρωτοπόρους: εντάχθηκε πρώτη φορά σε κοινοτικό
πρόγραμμα – την εκτροφή πέστροφας – πριν από δώδεκα χρόνια. Οι δύο πρώτες
δεξαμενές κατασκευάστηκαν σε μία μαγευτική περιοχή που βρίσκεται τέσσερα
χιλιόμετρα έξω από το Ωραίον. «Μόλις έμαθα για τα καινούργια προγράμματα
αποφάσισα να μπω. Με τα χρήματα που πήραμε κάναμε καινούργιες δεξαμενές και
βελτιώσαμε τις εγκαταστάσεις. Πλέον βγάζω 11 με 12 τόνους ψάρια τον χρόνο».
Μάλιστα «παρέσυρε» και τον γαμπρό του, Μουσταφά Τσαούς Ισμέτ, να ζητήσει από
τις… Βρυξέλλες βοήθεια για την παραδοσιακή ταβέρνα του, που λειτουργεί πλέον
δίπλα από τις εγκαταστάσεις της ιχθυοκαλλιέργειας. Σπεσιαλιτέ της ταβέρνας
είναι, φυσικά, οι… φρέσκες πέστροφες. «Τον χειμώνα με το κρύο και τα χιόνια
είναι δύσκολα τα πράγματα. Κόσμος έρχεται μόνο τα Σαββατοκύριακα. Όμως το
καλοκαίρι είμαστε γεμάτοι. Σιγά σιγά μαθαίνει το μαγαζί ο κόσμος κι έτσι
έχουμε περισσότερη δουλειά», λέει ο κ. M. Ισμέτ.

«Ανακαίνισα τον φούρνο 50 χρόνια μετά»

Οσμάν Κιρατζή: «Τις πέστροφες τις πουλάμε στην ταβέρνα, αλλά και στα γύρω χωριά»

ΛΙΓΑ XPONIA πριν, μια πρόταση συνεργασίας ανάμεσα σε χριστιανό και
μουσουλμάνο από τον Εχίνο, το χωριό που ο πληθυσμός του είναι 100%
μειονοτικός, θα ήταν απλώς… αδιανόητη. Ο Μολλά Αλή Νεζδέτ, ωστόσο, πρώην
πρόεδρος της Κοινότητας του Εχίνου, εκτός από… ΠΑΟΚτζής, είναι ένας από τους
μουσουλμάνους που εντάχθηκε στο κοινοτικό πρόγραμμα Leader για να ανακαινίσει
τον παραδοσιακό φούρνο του χωριού. «Το φούρνο τον είχε φτιάξει ο πατέρας μου
πριν από 50 χρόνια κι εγώ δούλευα εκεί από τα 16 μου. Τα τελευταία χρόνια ήταν
σε πολύ κακή κατάσταση. Στο μεταξύ άνοιξα άλλο φούρνο, όμως ήθελα να τον
φτιάξω. Έχω ασχοληθεί με τα κοινά κι έτσι έμαθα για το πρόγραμμα», είπε στα
«NEA». Όσο για το πώς πάνε οι δουλειές, η απάντησή του ήταν αφοπλιστική:
«Είναι ένα επάγγελμα που το κάνεις… για ένα κομμάτι ψωμί». Οι δυνατότητες
χρηματοδότησης επενδύσεων, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη εξαντληθεί. Όπως είπε στα
«NEA» ο κ. Παπουτσόγλου, της Αναπτυξιακής Εταιρείας Ξάνθης, η προσπάθεια
σκοντάφτει «στην έμφυτη επιφυλακτικότητα που έχουν οι άνθρωποι της
μειονότητας». Επιπλέον πρόβλημα είναι η δυσκολία στην ενημέρωση του κόσμου.
«Αναγκαζόμαστε να πηγαίνουμε στα καφενεία, όπου συχνάζουν, για να τους
εξηγούμε τι γίνεται».

Ο αμπελώνας χριστιανών και μουσουλμάνων

Ο Στέλιος Παπουτσόγλου, συντονιστής προγραμμάτων της Αναπτυξιακής Εταιρείας Ξάνθης

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ της Ξάνθης και ο Μουφτής της περιοχής εξαιρετικά σπάνια
δίνουν το «παρών» στις ίδιες εκδηλώσεις. Την Κυριακή των Βαΐων, ωστόσο,
στάθηκαν σχεδόν δίπλα δίπλα όταν φυτεύτηκαν οι πρώτες ρίζες στον αμπελώνα των
490 στρεμμάτων στην περιοχή της Σταυρούπολης. H Αναπτυξιακή Ξάνθης εξασφάλισε
τα δικαιώματα της φύτευσης και ο αμπελώνας θα μοιραστεί σε 40 δικαιούχους. H
περιοχή έπειτα από 200 χρόνια θα αποκτήσει και πάλι αμπελώνες. Μάλιστα για να
δοθεί επιπλέον συμβολικός χαρακτήρας στην προσπάθεια, οι αμπελώνες
δημιουργούνται κοντά σε μακεδονικό τάφο, ενώ τα είδη αμπέλου που θα φυτευτούν
προέρχονται από την Καλαβρία, την Αρμενία και τον Πόντο.

Φωτογραφίες: Γιώργος Γιακουμίδης