Mπαλώματα αντί για λύση

H χορήγηση πρόωρης σύνταξης στους ανέργους της Νάουσας και αύριο ίσως και
άλλων περιοχών δεν είναι ασφαλώς η καλύτερη λύση που θα μπορούσε κανείς να
σκεφθεί για ένα τόσο οξύ κοινωνικό πρόβλημα.

Οι τεχνοκράτες οικονομολόγοι θα πουν ότι πρόκειται για εμβαλωματική λύση, με
πολιτικά κίνητρα, που τελικά μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα. Θα
πουν ότι, αντί να δίνει διέξοδο οδηγώντας τους ανέργους σε άλλες θέσεις
απασχόλησης, η κυβερνητική παρέμβαση διαστρεβλώνει τις δυνάμεις της αγοράς και
επιτρέπει τη διαιώνιση του προβλήματος. Απλούστατα, κάθε φορά που θα
δημιουργείται το πρόβλημα, θα παρεμβαίνει το κράτος με τα χρήματα του
φορολογουμένου και θα το λύνει περιστασιακά. Έτσι, όμως, θα πουν ότι δεν
οδηγείται σε εξυγίανση η οικονομία.

Άνεργοι δύο ταχυτήτων

Οι εργαζόμενοι και οι συνδικαλιστές, από την άλλη πλευρά, θα πουν ότι η
κυβερνητική λύση είναι αποσπασματική και δημιουργεί ανέργους δύο ταχυτήτων.
Γιατί να επωφεληθούν από την πρόωρη συνταξιοδότηση μόνο οι απολυμένοι της
Νάουσας και όχι αυτοί του Πειραιά, για παράδειγμα; H κυβέρνηση, θα πουν,
προκειμένου να κερδίσει τις εντυπώσεις και να εξασφαλίσει εκλογικά οφέλη,
διαφημίζει μια λύση που τελικά πολύ λίγους αφορά και αφήνει ανέγγιχτο το
μεγάλο πρόβλημα της ανεργίας.

Ουσιαστικά και οι δύο πλευρές έχουν ισχυρά επιχειρήματα. Μάλιστα, στην
πραγματικότητα τα επιχειρήματά τους συγκλίνουν σε ένα σημείο. Ότι, δηλαδή, η
πρόωρη συνταξιοδότηση δεν είναι λύση. Λύση είναι η αναδιάρθρωση της
οικονομίας, ώστε να μπορέσουν οι άνεργοι των προβληματικών κλάδων – οι οποίοι
καθόλου δεν ευθύνονται επειδή έτυχε να δουλεύουν σε προβληματικούς κλάδους ή
επιχειρήσεις – να ξαναβρούν δουλειά σε υγιείς κλάδους και επιχειρήσεις.

Όμως, εν τω μεταξύ, έχουμε πόλεις, περιοχές ολόκληρες, όπως η Νάουσα, όπου
σχεδόν ένας στους δύο είναι άνεργος. Πόλεις με δυνάμει εκρηκτικά κοινωνικά
προβλήματα. H αναδιάρθρωση της οικονομίας δεν μπορεί να γίνει από τη μια
στιγμή στην άλλη, και μέχρι να γίνει πρέπει οι πενηντάρηδες άνεργοι με κάποιο
τρόπο να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Ο τρόπος αυτός θα είναι αναπόφευκτα
εμβαλωματικός. Ίσως υπάρχει κάποια πιο έξυπνη ιδέα από αυτή της κυβέρνησης,
αλλά πάντως πρέπει να είναι ιδέα άμεσης εφαρμογής.

Το ευρωπαϊκό μοντέλο

Από εκεί και πέρα, το σημαντικό είναι μην παραγνωρισθεί η ανάγκη μιας
μονιμότερης λύσης οικονομικής αναδιάρθρωσης περιοχών με προβλήματα. Στην
Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχει μεγάλη εμπειρία από ανάλογα προβλήματα που
αντιμετωπίσθηκαν με μικρότερη ή μεγαλύτερη επιτυχία, σε ευρωπαϊκό ή εθνικό
επίπεδο. Ας μη σνομπάρουμε για άλλη μια φορά το ευρωπαϊκό μοντέλο που έχει
πολλά να μας διδάξει και σε αυτό το θέμα.