ΣE ΠPΩTO ENIKO «Kοινωνία της αφθονίας» από σπίρτα

Το επιβλητικό διώροφο σπίτι με τα κόκκινα τούβλα σε μια από τις πιο όμορφες
γειτονιές του Κέμπριτζ, ακριβώς πίσω από το Χάρβαρντ, ξεχώριζε από την
καμινάδα του – δείγμα ότι είχε χτιστεί από απογόνους των πρώτων αποίκων στη
Νέα Γη. Την πόρτα άνοιξε η Ινδή οικιακή βοηθός με το παραδοσιακό σάρι, που
είχε έρθει μαζί με το ζεύγος Γκαλμπρέιθ από το Νέο Δελχί όταν εκείνος, ο
διασημότερος οικονομολόγος του καιρού του, επέστρεψε από τη θητεία του εκεί ως
πρέσβης των ΗΠΑ, επί προεδρίας Κέννεντυ.

Σχεδόν δύο μέτρα ψηλός, ο Κένεθ Γκαλμπρέιθ με είχε υποδεχθεί με ιστορίες για
τον φίλο του Ανδρέα Παπανδρέου, δείχνοντάς μου με υπερηφάνεια την ελληνική
έκδοση του βιβλίου του «H κοινωνία της αφθονίας». Το εξώφυλλο ήταν φτιαγμένο
από σπίρτα. «Το έφτιαξε στη φυλακή ο εκδότης μου, ο Παπαζήσης, όταν τον
συνέλαβε η χούντα, επειδή είχε εκδώσει ένα άλλο βιβλίο μου για τους
στρατιωτικούς», είπε καθισμένος στο γραφείο του ανάμεσα σε ασπρόμαυρες
φωτογραφίες από όλο τον κόσμο: περπατώντας στους δρόμους της Βομβάης,
χορεύοντας σε ένα νάιτ κλαμπ στο Τόκιο, συζητώντας με τον Κέννεντυ στον Λευκό
Οίκο.

Μία από τις πιο αγαπημένες του φωτογραφίες, όμως, ήταν από συνέδριο
προοδευτικών διανοουμένων στη Νέα Υόρκη τη δεκαετία του ’50, όπου κατά τη
διάρκεια μιας έντονης διαφωνίας οι αντίπαλοί του ανέθεσαν σε μια γυμνή κοπέλα
να του απονείμει μια γουρουνοκεφαλή. Ξεκαρδίστηκε όταν διηγούνταν την ιστορία.
«H σοβαροφάνεια είναι η χειρότερη αρρώστια της εποχής», μουρμούρισε. «Ειδικά
για εμάς, τους οικονομολόγους. Όταν βλέπεις έναν οικονομολόγο να κάνει
σίγουρες προβλέψεις, δεν σημαίνει απλώς ότι δεν ξέρει. Σημαίνει πως δεν ξέρει
ότι δεν ξέρει: ακόμα χειρότερο».

Οι προβλέψεις του ήταν ζοφερές. Και ανησυχούσε διαρκώς για τους φτωχούς αυτού
του κόσμου. «Ο κόσμος μπορεί να έγινε καλύτερος τα τελευταία 50 χρόνια», είχε
διαπιστώσει με κατήφεια, «αλλά οι φτωχοί δεν περνάνε καλύτερα». Και από ό,τι
φαίνεται οι διαπιστώσεις του θα παραμείνουν επίκαιρες…