Έπαψαν να είναι φαντάσματα

Στο πέμπτο έτος της ανυπαρξίας τους, οι κρατούμενοι στον «ζωολογικό κήπο»
του Γκουαντάναμο απέκτησαν τουλάχιστον όνομα. Ξανάγιναν άνθρωποι. Ίσως
χειρότεροι άνθρωποι, ίσως κακοποιοί, «μαχητές του εχθρού», όπως τους λέει ο
πρόεδρος Μπους, αλλά τουλάχιστον έπαψαν πια να είναι φαντάσματα.

Για πρώτη φορά πέφτει λίγο φως στο πέπλο μυστηρίου που τυλίγει τους
εγκλείστους σε αυτή τη φυλακή, χάρη σε μια δικαστική απόφαση. H αμερικανική
κυβέρνηση αποφάσισε να μην ασκήσει έφεση στην απόφαση δικαστή της Νέας Υόρκης,
που κάλεσε το Πεντάγωνο να δώσει στη δημοσιότητα τα ονόματα των κρατουμένων
του Γκουαντάναμο. Για πρώτη φορά, οι κρατούμενοί του αποκτούν όνομα και φωνή,
μέσα από τα ντοκουμέντα του Πενταγώνου.

* Μοχάμεντ Γκιουλ: Συνελήφθη στην πατρίδα του, στο Ανατολικό
Αφγανιστάν. Του βρήκαν ένα Καλάσνικοφ στο σπίτι και τον κατηγόρησαν ότι ήταν
μέλος τρομοκρατικής οργάνωσης. «Είμαι φτωχός άνθρωπος», έλεγε στους δεσμώτες
του. «Έχω ένα μικρό κομμάτι γης». Δεν είναι ασυνήθιστο να έχουν όπλα οι
χωρικοί του Αφγανιστάν. «Είναι όλοι τους οπλισμένοι», λέει ο Τζον Πάικ,
διευθυντής του Ινστιτούτου Global Scurity. «Αλλιώς κινδυνεύουν από συμμορίες».

* Χαφιζουλά Σαχ: Άλλος ένας αγρότης του Αφγανιστάν, συνελήφθη στο
παζάρι. Αμερικανοί στρατιώτες είπαν ότι τον είδαν να φοράει πράσινο
στρατιωτικό τζάκετ, ανάμεσα σε οπλισμένους άνδρες. Όμως είναι εύκολο να
αγοράσει κανείς στρατιωτικά ρούχα στο Αφγανιστάν, ύστερα από 30 χρόνια
πολέμου. «Περπατούσα στον δρόμο και με συνέλαβαν», λέει ο Σαχ. «Το επόμενο που
θυμάμαι, είναι ότι βρέθηκα στο Γκουαντάναμο».

* Σαλί Ουγιάρ: Ταξίδεψε από την Τουρκία στο Αφγανιστάν το 2000. Το
κυριότερο στοιχείο εναντίον του Ουγιάρ, 24 ετών, ήταν ότι φορούσε ένα ρολόι
μάρκας Casio – κάτι που, σύμφωνα με τους Αμερικανούς, χρησιμοποιείται στις
βόμβες. «Αν είναι έγκλημα να φοράει κανείς τέτοιο ρολόι, τότε ρίξτε μια ματιά
στους στρατιώτες σας που φορούν κι αυτοί τέτοια ρολόγια», είχε πει ο Ουγιάρ
στους ανακριτές του.

* Αμπντούλ Χακίμ Μπουχάρι: Καταγόμενος από τη Σαουδική Αραβία, είναι
ένας από τους λίγους κρατουμένους που παραδέχεται ανοιχτά ότι πήρε τα όπλα
εναντίον των αμερικανικών δυνάμεων. Είπε στους ανακριτές του στο Γκουαντάναμο
ότι είχε πολεμήσει κατά των Ρώσων στο Αφγανιστάν – έναν πόλεμο που είχαν
υποστηρίξει οι ΗΠΑ και η Βρετανία. Ο Μπουχάρι είπε ότι πολέμησε με τους
μουσουλμάνους αδελφούς του εναντίον των Αγγλοαμερικανών εισβολέων και ότι
έκτοτε μετάνιωσε. Στα έγγραφα δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν αν οι
ανακριτές του τον πίστεψαν.

* Και δισεκατομμυριούχοι: Ο Σαλιφουλάχ Παράτσα, ένας Πακιστανός
δισεκατομμυριούχος, διπλωματούχος του New Institute of Technology, κατέληξε
στην κουβανική φυλακή ύστερα από δύο συναντήσεις με τον Οσάμα Μπιν Λάντεν, το
1999 και το 2000. Είναι διευθυντής και ιδιοκτήτης του πρακτορείου ειδήσεων
Universal Broadcast και έναν χρόνο πριν από την επίθεση στους δίδυμους πύργους
της Νέας Υόρκης, είχε πάει να πάρει συνέντευξη από τον αρχηγό της Αλ Κάιντα.
Σύμφωνα με την κατάθεσή του, του ανέφερε αποσπάσματα από το Κοράνι και του
δήλωσε ότι είναι προφήτης. Ο γιος του Παράτσα είχε κι αυτός την ίδια τύχη με
τον πατέρα του.

Αυθαίρετες συλλήψεις

ΟΙ 5.000 σελίδες που έδωσε στη δημοσιότητα το Πεντάγωνο, περιέχουν
υλικό από ανακρίσεις που έγιναν στο Γκουαντάναμο, καθώς και τα ονόματα και τις
εθνικότητες πολλών κρατουμένων. H δημοσίευσή τους γίνεται βάσει του νόμου περί
ελευθερίας της ενημέρωσης, κατόπιν σχετικής προσφυγής του πρακτορείου ειδήσεων
Ασοσιέιτεντ Πρες. Ακόμη και αυτή η περιορισμένη ματιά στον κλειστό κόσμο του
«στρατοπέδου Δέλτα», σχολιάζει η εφημερίδα «Ιντιπέντεντ», δείχνει πόσο
αυθαίρετες ήταν οι συλλήψεις.

H κυβέρνηση Μπους, χωρίς καν να τους δικάσει, απορρίπτει τους ισχυρισμούς των
κρατουμένων ότι είναι αθώοι. «Είναι βομβιστές», λέει ο αντιπρόεδρος Τσέινι.
«Είναι μέλη τής Αλ Κάιντα και των Ταλιμπάν. Αν τους αφήσεις ελεύθερους, θα
πάνε να ξανασκοτώσουν Αμερικανούς».

Τα ντοκουμέντα του Πενταγώνου δεν περιέχουν απόρρητο υλικό και καλύπτουν 317
από τους 790 κρατουμένους που πέρασαν από το Γκουαντάναμο. Οργανώσεις
ανθρωπίνων δικαιωμάτων υποστηρίζουν όμως ότι αυτά τα στοιχεία θα βοηθήσουν
ώστε να συντεθεί η προσωπική ιστορία του καθενός από τους κρατουμένους και να
κριθεί πόσοι από αυτούς αποτελούν πραγματική απειλή για τις ΗΠΑ.

ΟΙ «ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΙΕΣΗΣ»

Τον ανέκριναν αδιάκοπα επί 48 ημέρες

Ο «ορίζοντας»: Μέκκα, 12.793 χιλιόμετρα δείχνει η επιγραφή στο προαύλιο του Γκουαντάναμο

TO ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ επιχείρημα εκείνων που επιμένουν στη διατήρηση του
Γκουαντάναμο, είναι πως στα τέσσερα χρόνια της λειτουργίας του αμερικανικές
αρχές συνέλεξαν από τους κρατουμένους τους πολύτιμες πληροφορίες. «Μετά τις
επιθέσεις στο Λονδίνο τον Ιούλιο του 2005, μεταβιβάσαμε πληροφορίες που
βοήθησαν στην αποτροπή τρομοκρατικών επιθέσεων στη Γαλλία και τη Γερμανία»,
λέει ο ταγματάρχης Τζέφρι Γουάιρ στην εφημερίδα «Φιγκαρό». «Δεν χρειάστηκε να
βασανιστεί γι’ αυτό κανείς, με κανένα τρόπο», διαβεβαιώνει ο στρατηγός Τζέι
Χουντ. Όμως, ο προκάτοχός του Τζέφρι Μίλερ είχε εξαγάγει τις τεχνικές του
Γκουαντάναμο στις φυλακές Αμπού Γκράιμπ, στο Ιράκ, όπου νέα έρευνα της
Διεθνούς Αμνηστίας ήρθε χθες να επιβεβαιώσει ότι οι κρατούμενοι εξακολουθούν
να βασανίζονται με ηλεκτροσόκ και καλώδια. Ο Μίλερ βγήκε σε πρόωρη
συνταξιοδότηση, όταν αρνήθηκε να καταθέσει εις βάρος στρατιωτών που
κατηγορήθηκαν ότι είχαν χρησιμοποιήσει σκυλιά εναντίον κρατουμένων.

Ο Τζέι Χουντ διαβεβαιώνει ότι οι «24 τεχνικές πίεσης» για τις οποίες είχε
δώσει την έγκρισή του ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ το 2002,
δεν εφαρμόζονται πια στο Γκουαντάναμο. «Αφορούσαν μόνο σε ένα μικρό αριθμό
ανακρίσεων, στην αρχή», λέει. Ένας κρατούμενος, ο Μοχάμεντ αλ-Κατάνι,
Σαουδάραβας που είχε αναγνωριστεί ως «ο εικοστός αεροπειρατής» της επίθεσης
της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, υποβλήθηκε σε 160 ημέρες απομόνωσης μέσα σε ένα
κελί που ήταν διαρκώς πλημμυρισμένο από έντονο φως και σε 48 ημέρες συνεχούς
ανάκρισης, υπό την απειλή σκυλιών, πότε γυμνός και πότε υποχρεωμένος να φοράει
γυναικεία εσώρουχα. Αυτές οι μέθοδοι δεν θεωρούνται άσχετες με τις 37
απόπειρες αυτοκτονίας που έγιναν από 22 κρατουμένους εκείνες τις ημέρες.
Περίπου το 18% των κρατουμένων βρίσκονται σήμερα υπό ψυχιατρική παρακολούθηση.