Στο προαύλιο νοσοκομείου

Στις 4.15 τα ξημερώματα, μια βδομάδα πριν, με την παγωνιά, στο προαύλιο ενός
μεγάλου νοσοκομείου. Αν την ατμόσφαιρα στους πάμφωτους, άδειους αυτήν τη
στιγμή διαδρόμους του νοσοκομείου δεν την «πύκνωναν» η ανησυχία και η
μελαγχολία που τη βαρύνουν μέσα στο «πολυάνθρωπο» της μέρας, θα ‘λεγε κανείς
πως βρίσκεται στον χώρο ενός πολύ άνετου ξενοδοχείου. Σαν να γίνεται μια
διαπραγμάτευση με τον πόνο κι ο τελευταίος παροπλίζεται μέσα στη νύχτα, ώστε
με το φως της μέρας να έχουν ανανεωθεί οι δυνάμεις των ασθενών, για να
μπορέσουν να τον αντιμετωπίσουν. Στο κολλημένο στην τζαμαρία της εισόδου
παγκάκι (από την εξωτερική πλευρά) κάθεται ένας ασθενής που μετακινείται μαζί
με τον ορό του και καπνίζει – η λέξη αρειμανίως δύσκολα μπορεί να περιγράψει
την ένταση που μ’ αυτήν ρουφάει τον καπνό. Κάτισχνος και κάτωχρος, με μάτια
δυο τρύπες σκοτεινές, με πιζάμες που πλέουν πάνω του κι ένα βαρύ πανωφόρι
στους ώμους, δεν φαίνεται να νοιάζεται παρά μόνο για το τσιγάρο του.

H γυναίκα του στο πλάι του φωνάζει, επιπλήττοντάς τον: «Δεν φτάνει που θα
πεθάνεις εσύ, θέλεις να πεθάνεις κι εμένα. Αντί να κοιμάσαι, με κρατάς μέσα
στο ψωφόκρυο. Με βασάνιζες όταν ήσουν καλά, με βασανίζεις τώρα που αρρώστησες.
Ζωή ήταν αυτή που πέρασα μαζί σου». Περισσότερο απ’ όλα, τρομάζει κανείς με
την άνεση που χρησιμοποιεί την τελευταία φράση: «Ζωή ήταν αυτή που πέρασα μαζί
σου». Νέτα – σκέτα στον παρατατικό, χωρίς τον γλυκασμό ενός «είναι» που θα
‘δειχνε ότι κάτι μπορεί να αλλάξει στο μέλλον, έστω κι αν το γνωρίζουν και οι
δυο τους πως αυτό το μέλλον δεν θα υπάρξει. Μέσα στην αγριότητα της νύχτας,
της αρρώστιας, του νοσοκομείου, της παγωνιάς, ένας λογαριασμός που θα ‘μοιαζε
να τους ταλαιπωρεί σε όλη τους τη ζωή φαίνεται ότι μπορεί να «κλείσει» (από
την πλευρά της γυναίκας τουλάχιστον), χωρίς κανέναν ενδοιασμό, αυτόν που σε
κάνει, το λιγότερο, να σωπαίνεις. Αναρωτιέται κανείς αν τόσο εύκολα παίρνει
απόφαση κάποιος μιαν αλλαγή στη ζωή του (όπως την απώλεια ενός δικού του
ανθρώπου), γιατί τότε έφτανε και να θυσιάζεται ακόμη προκειμένου να
καθυστερήσει ή να ματαιώσει την αλλαγή αυτή.

Ο άρρωστος, δίπλα της, δείχνει πως δεν θα γινόταν να ταραχτεί, ακόμη κι αν του
καταλόγιζε σοβαρότερες παραλείψεις. Φαίνεται, ήδη, να ταξιδεύει σε άλλη
περιοχή και οι λέξεις (όποιες κι αν είναι) να έχουν αδειάσει από τη σημασία
τους, αφού δεν του χρειάζονται στη διεύθυνση που πρόκειται να μετακομίσει.
Φαίνεται να το ξέρει καλά, δεν είναι μόνο γιατί η γυναίκα του τού το λέει
απερίφραστα, το μαρτυρεί, προ παντός, ο τρόπος που καπνίζει. Όπως ετοιμάζεται
να περάσει στην πιο δυσεξιχνίαστη περιοχή, θα του χρειάζονταν εκατομμύρια
απαγορεύσεις ώστε ξεπερνώντας τες, αυτοστιγμεί, να τις καταγγείλει ως
καταγέλαστες. Δεν μπορεί παρά να συλλογίζεται πως ό,τι τον φόβιζε ή τον
τρόμαζε στη ζωή του, το να γίνει, αίφνης, επαναστάτης ή ιεραπόστολος, ό,τι,
τέλος πάντων, θα τον έκανε δακτυλοδειχτούμενο ως εξαίρεση, ήταν απείρως
ευκολότερο απ’ ό,τι το αποδέχτηκε γιατί τον βόλευε. Τώρα θα συνειδητοποιεί,
ίσως για πρώτη φορά, πως δεν υπάρχει μεγαλύτερος τρόμος απ’ ό,τι είναι
καθιερωμένο, απ’ ό,τι κάνουν όλοι οι άλλοι.

Τι κρίμα, τόσα εκατομμύρια άνθρωποι να μην κάνουμε την επανάστασή μας
(καπνίζοντας ενώ είμαστε ετοιμοθάνατοι) όταν δεν μπορούμε πια να αλλάξουμε
οτιδήποτε.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι συνεκδότης του περιοδικού «H Λέξη»