ΓΗΠEΔOΓPAΦIEΣ

Ένα πράγμα δεν μπορεί να καταλογίσει κανείς στο αφρικανικό ποδόσφαιρο και αυτό
είναι ότι προσπαθεί να μιμηθεί το ευρωπαϊκό – ή οποιοδήποτε άλλο. Το φετινό
Κόπα Άφρικα, που ολοκληρώθηκε την Παρασκευή στην Αίγυπτο, στάθηκε, για μια
ακόμα φορά, πιστό στον μύθο της ιδιοτυπίας του. Από τον τρόπο πρόκρισης των
ομάδων – χωρίς προκριματικούς αγώνες και με βάση την κατάταξη στους ομίλους
του Παγκοσμίου Κυπέλλου – ώς την ημέρα διεξαγωγής του τελικού – Παρασκευή – κι
από τον ρόλο της μουσικής και του φολκλόρ μέχρι τον κοινωνικό ρόλο του
αθλήματος – σκλαβοπάζαρο για τους χιλιάδες νεαρούς άγνωστους ποδοσφαιριστές
που αναζητούν την τύχη τους στην Ευρώπη, μάννα εξ ουρανού για τα αυταρχικά
καθεστώτα, αλλά και σπάνια ευκαιρία ταύτισης των φτωχών λαϊκών στρωμάτων «με
αυτούς που σκλάβωσαν τη Δύση». Με κορωνίδα, φυσικά, τον τρόπο που παίζεται το
ίδιο το παιχνίδι. Γιατί στα γήπεδα της Αιγύπτου παίχτηκε και μπάλα – και
ορισμένες φορές αρκετά καλή μπάλα – αλλά εντελώς διαφορετική από εκείνη που
έχουν συνηθίσει τα μάτια και το μυαλό μας. Ο ρυθμός είναι μονίμως «σπασμένος»
καθώς ταλαντεύεται ανάμεσα στη νωχέλεια και τις εκρήξεις, τα αθλητικά προσόντα
ξεχειλίζουν σε βαθμό που κι η τεχνική σχεδόν μοιάζει με δύναμη, η έννοια της
ομαδικότητας είναι εντελώς ειδική – ομαδικότητα, π.χ., για το Καμερούν θα πει
να χρησιμοποιεί το Ετό και ως οργανωτή -, ο πανηγυρισμός των γκολ είναι
λιγότερο χαρά και περισσότερο γυμναστική επίδειξη, η έλλειψη προβλεψιμότητας
φτάνει σε σημείο η ίδια ομάδα, σε διάστημα πέντε ημερών, τη μία να πετυχαίνει
δώδεκα πέναλτι στα δώδεκα και την άλλη δύο στα τέσσερα. Και, επιπλέον, η
διαιτησία έχει τους δικούς της κώδικες – φτιαγμένους ίσως για να κάνουν τους
Έλληνες επόπτες να νιώθουν λίγο καλύτερα.

Στο καθαρά αγωνιστικό μέρος, η διοργανώτρια χώρα για μια ακόμα φορά νίκησε
χωρίς να είναι αισθητά καλύτερη – ήταν πάντως σαφώς η ομοιογενέστερη και η
μόνη που στηριζόταν σχεδόν αποκλειστικά οι γηγενείς, τους παίκτες της
Γιουβέντους της Αφρικής, Αλ Αχλί. Στον τελικό μάλιστα ήταν φανερό ότι η Ακτή
του Ελεφαντοστού είχε πολύ καλύτερη ποιότητα, που δεν την άφησε όμως να
ξεδιπλωθεί πλήρως η πολύ συντηρητική φιλοσοφία του Γάλλου προπονητή της και οι
απίστευτες χαμένες ευκαιρίες του μεγάλου αστεριού της. Στην άτυπη αναμέτρηση
Ετό – Ντρογκμπά δεν νίκησε κανείς κι έτσι κι οι δύο δικαίωσαν τη φήμη τους
χωρίς να την ενισχύσουν: ο πρώτος έβαλε περισσότερα γκολ αλλά ο δεύτερος
σημαντικότερα, ο πρώτος ήταν πιο ηγέτης αλλά ο δεύτερος πήγε πιο μακριά, κι οι
δύο έχασαν κρίσιμα πέναλτι που στοίχισαν προκρίσεις και τίτλους. Οι
μουντιαλικές ομάδες βούλιαξαν, οι γραφικοί προπονητές και πάλι «έγραψαν» (το
αφρικανικό μουστάκι του Αρτούρ Ζορζ είναι λίγο πιο γκρίζο αλλά παραμένει το
ίδιο πυκνό με το πορτογαλικό), τα τύμπανα στις εξέδρες οργίασαν και οι
σκάουτερς γέμισαν ατέλειωτα μπλοκάκια για παίκτες που τα κάνουν όλα και
συμφέρουν (αλλά μεταξύ τους πολύ δεν διαφέρουν). Τελικά το Κοράνι στον
αιγυπτιακό πάγκο έκανε το θαύμα του, όπως και ο Τουρέ στο ελεφάντινο κέντρο:
για το πρώτο χάρηκε ένας ολόκληρος λαός, για τον δεύτερο μόνο ένας κόκκινος
λαός και κυρίως η αντίστοιχη διοίκηση.