100 χωριά καταδικασμένα να πεθάνουν

Τελευταία φορά που γεννήθηκε κάποιο μωρό στο χωριό Βιγιαμπαντίν της Βόρειας
Ισπανίας ήταν πριν από τριάντα χρόνια. «Είναι ένα χωριό που πεθαίνει», λέει η
Μερθέδες Ρόσας, η 67χρονη γυναίκα με τα καταγάλανα μάτια που ζει επί χρόνια
στο μικρό χωριό, το οποίο χάνει τον έναν κάτοικό του μετά τον άλλον. Δώδεκα
άνθρωποι έμειναν. Ο νεώτερος είναι 51 ετών και ο μεγαλύτερος 91 – όλοι όμως
ενστερνίζονται την ίδια φιλοσοφία, την ίδια άποψη για τη ζωή: πώς να ζουν με
λιγότερα. Το σχολείο δεν υπάρχει πια, το ίδιο και το μπαρ.

Πρόκειται για ένα δημογραφικό… παράδοξο. Μια ντουζίνα άνθρωποι που
αντιστάθηκαν στην αστικοποίηση της χώρας τους ταυτόχρονα με την ερήμωση της
επαρχίας. «Εδώ είναι παράδεισος. Ζούμε ειρηνικά και ήσυχα», λέει ο σύζυγος της
Μερθέδες, που είναι και δεύτερος εξάδελφός της. Δίπλα του η γυναίκα του
χαμογελά μελαγχολικά. «Μπορούμε να αντέξουμε το κρύο. Το χειρότερο είναι η
μοναξιά».

Έρημοι τόποι. Δεν είναι η μόνη που νιώθει έτσι. Τεράστιες εκτάσεις στην
Κεντρική και τη Βόρεια Ισπανία κινδυνεύουν να μετατραπούν σε έρημους τόπους.
Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα, από τα 5.000 χωριά στην Ισπανία που έχουν
λιγότερους από 2.000 ανθρώπους, περίπου 100 απειλούνται με… αφανισμό. Όπως
επισήμανε ο Ρικάρντο Βιλαρίνο, αξιωματούχος των ομοσπονδιακών αρχών για
δημοτικά θέματα, υπάρχουν περιοχές όπου ο πληθυσμός είναι περισσότερο
διασκορπισμένος κι από ό,τι στη Σαχάρα, με λιγότερους από 12 ανθρώπους ανά
τετραγωνικό χιλιόμετρο. «Πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα», λέει ο
ίδιος, και προσθέτει ότι στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες οι μικρές
πόλεις και τα χωριά επίσης εξαφανίζονται με ταχύτατους ρυθμούς. «Όταν πεθαίνει
ένα χωριό, χάνουμε και τη ματιά του, τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τον κόσμο,
μια ταυτότητα χάνεται».

Αγροτουρισμός, ενθάρρυνση νέων μεταναστών να εγκατασταθούν στις περιοχές που
ερημώνουν είναι δύο μόνο από τις λύσεις που προτείνονται τα τελευταία χρόνια.
Όπως φαίνεται όμως τα κίνητρα που δίνονται, συνήθως οικονομικά, δεν επαρκούν.
Κανείς ξένος δεν εγκαταστάθηκε στο χωριό που φαίνεται καταδικασμένο να πεθάνει.