Aρχαία σκόνη από το Διάστημα!

Το φορτίο που έφερε στη Γη χωράει σε ένα κουταλάκι του καφέ. Χάρις όμως σε
αυτό, οι επιστήμονες ελπίζουν να διεισδύσουν στα μυστικά της προέλευσης του
ηλιακού μας συστήματος.

Πάνω από τριάντα χρόνια μετά την έλευση στη Γη σεληνιακών δειγμάτων από τις
αποστολές «Απόλλων» των ΗΠΑ και «Λούνα» της Ρωσίας, και άλλη σκόνη εξωγήινης
προέλευσης έφτασε χθες στον πλανήτη μας. Έπειτα από Οδύσσεια επτά ετών και
αφού διήνυσε σχεδόν 5 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα στο Διάστημα, το αμερικανικό
διαστημικό σκάφος Stardust (Αστρόσκονη), χθες την αυγή στην έρημο της Γιούτα
(ΗΠΑ) παρέδωσε το πολύτιμο φορτίο του από κοσμική σκόνη. H βάρους 46 κιλών
κάψουλα που τη μετέφερε προσγειώθηκε στις 12.12 (ώρα Ελλάδος) σε μια
στρατιωτική βάση στις Δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες.

Το «βότσαλο»

Το διαστημικό σκάφος Stardust, βάρους 385 κιλών, εκτοξεύθηκε το 1999 και
έφτασε στον στόχο του πέντε χρόνια μετά, σε απόσταση 390 εκατομμυρίων
χιλιομέτρων από τη Γη: ήταν ο κομήτης Wild 2, ένα μεγάλο «βότσαλο» μήκους 5
χιλιομέτρων, το οποίο ανακαλύφθηκε το 1978, αφού ο πλανήτης Δίας το έκανε να
εκτραπεί από την τροχιά του και να πλησιάσει τον Ήλιο. Στις 2 Ιανουαρίου 2004,
αφού έκανε δύο περιστροφές γύρω από τον Ήλιο, το Stardust μπήκε στον δρόμο του
κομήτη. Προστατευμένο από τις ασπίδες του, έφτασε σε απόσταση 240 χιλιομέτρων
από αυτόν και διέσχισε την ουρά του. Το διαστημικό σκάφος ανέπτυξε τότε ένα
συλλέκτη σε σχήμα ρακέτας για να μαζέψει τη σκόνη του κομήτη. Ο συλλέκτης είχε
μια εκατοστή χωρίσματα μεγέθους αυτών που έχει η παγοθήκη του καταψύκτη,
φτιαγμένα από αεροτζέλ, το πιο ελαφρύ από τα γνωστά υλικά, ώστε να απορροφηθεί
η δύναμη της πρόσκρουσής τους και τα σωματίδια να μην καταστραφούν. Επίσης, το
Stardust τράβηξε 72 φωτογραφίες του Wild 2, οι οποίες δείχνουν μεγάλους
βράχους στην επιφάνειά του, κρατήρες και μια εικοσαριά «γκέιζερ» που εκπέμπουν
αέριο και σκόνη.

ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ

«Νέο παράθυρο στο μακρινό παρελθόν»

H… ρακέτα. Ο δρ Ντον Μπράουνλι επιδεικνύει τον συλλέκτη της αστρικής σκόνης

ΟΙ KOKKOI της σκόνης που έφερε στη Γη το Stardust, πιστεύεται πως είναι
απομεινάρια από τη γένεση του ηλιακού συστήματος ­ μάλιστα, μερικά από τα
σωματίδια μπορεί να είναι παλαιότερα από τον Ήλιο. «Οι πληροφορίες, τόσο οι
χημικές όσο και οι φυσικές, που υπάρχουν στα σωματίδια των κομητών μπορεί να
αποκαλύψουν την ιστορία του σχηματισμού των πλανητών», λέει ο Ντον Μπράουνλι,
επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος. H διεθνής επιστημονική κοινότητα
έχει κινητοποιηθεί για να εκμεταλλευθεί αυτή την ουράνια συγκομιδή: 25
επιστημονικοί οργανισμοί σε ολόκληρο τον κόσμο θα επιχειρήσουν να διεισδύσουν
στα μυστικά των μικροσκοπικών κόκκων. «Το Stardust πιθανόν να μας προσφέρει
ένα νέο παράθυρο στο μακρινό παρελθόν», σύμφωνα με τον δρα Σάιμον Γκριν του
PSSRI. «Οι κομήτες δεν έχουν αλλάξει από τότε που σχηματίσθηκαν, όταν άρχισε ο
σχηματισμός του ηλιακού συστήματος. Έτσι, μπορούμε να έχουμε μια μικρή μηχανή
του χρόνου, που θα μας πει πώς ήταν τα πράγματα πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια».

H ΠΡΟΣΓΕΙΩΣΗ

Με δύο αλεξίπτωτα

H ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ του Stardust στη Γη έγινε σύμφωνα με το πρόγραμμα. Χθες το
διαστημόπλοιο απελευθέρωσε την κάψουλα σε ύψος 110.000 χιλιομέτρων από τη Γη,
προτού θέσει σε λειτουργία τους κινητήρες του για να τεθεί για πάντα σε τροχιά
γύρω από τον Ήλιο. Τέσσερις ώρες αργότερα, στις 11.57 (ώρα Ελλάδος), η κάψουλα
έφτανε στο πρώτο στρώμα της γήινης ατμόσφαιρας, πάνω από τον Ειρηνικό,
πέφτοντας με 46.435 χλμ. /ώρα – ρεκόρ ταχύτητας κατά την επιστροφή στην
ατμόσφαιρα οποιουδήποτε αντικειμένου ανθρώπινης κατασκευής. Δύο αλεξίπτωτα
άνοιξαν για να φρενάρουν την πτώση, σε ύψος 32 χιλιομέτρων το πρώτο και στα
10.000 μέτρα το δεύτερο, επιτρέποντας στην κάψουλα να προσεδαφιστεί μαλακά.

LINK:

* http://stardust.jpl.nasa.gov/home