Kάτω από την Aκρόπολη διαψεύδεται ο Πλάτων!

Στο διονυσιακό θέατρο μπορούσαν να φιλοξενηθούν 15.899 θεατές και όχι 17.000 όπως θεωρείται σήμερα και βεβαίως όχι 30.000, όπως αναφέρει ο Πλάτων. Ωστόσο, οι νέες μετρήσεις δεν του στερούν μια θέση ανάμεσα στα μεγαλύτερα θέατρα του αρχαίου κόσμου

Ιστορία εννέα αιώνων, οκτώ διαφορετικών φάσεων και πολλών ανεξιχνίαστων
μυστικών περικλείει το αρχαιότερο θέατρο του ελληνικού κόσμου, το θέατρο του
Διονύσου στη νότια κλιτύ της Ακρόπολης. Ιστορία που ξετυλίγεται μέσα από μία
νέα έρευνα – απάντηση σε αρκετά έως σήμερα αναπάντητα ή αδιευκρίνιστα
ερωτήματα για να «αποκαλύψει» την ταυτότητα του οικοδομήματος, όπου για πρώτη
φορά ακούστηκε ο δραματικός λόγος, του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη.

«Το πρώτο σκηνικό οικοδόμημα πρέπει να τοποθετήθηκε στο θέατρο την εποχή που
ανέβηκε η Ορέστεια, το 458 π.X.», εξηγεί στα «NEA» ο συγγραφέας της μελέτης, ο
οποίος κατέληξε στο συμπέρασμα αναλύοντας τα δραματικά κείμενα, αλλά και
παραστάσεις αγγείων. Θεωρεί δε πως η κατάρρευση των ξύλινων ικριωμάτων, που
είχαν αρχικά χρησιμοποιηθεί, οδήγησε στη μετατόπιση του κοίλου σε στέρεα
εδάφη, όπως η πλαγιά του βράχου.

Μία μελέτη – «αξονική τομογραφία» στο θέατρο όπου ακούστηκε για πρώτη
φορά ο δραματικός λόγος του Αισχύλου, του Σοφοκλή, του Ευριπίδη και του
Αριστοφάνη, την οποία υπογράφει ο καθηγητής του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών στο
Πανεπιστήμιο της Αθήνας Σάββας Γώγος και προλογίζει ο συγγραφέας και κριτικός
θεάτρου Κώστας Γεωργουσόπουλος, έρχεται να φέρει πιο κοντά στον μέσο αναγνώστη
ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του αρχαίου κόσμου, αλλά και να παρουσιάσει
συνολικά την εικόνα του συνδυάζοντας τα τελευταία ανασκαφικά δεδομένα και
αντιμετωπίζοντας κριτικά τις φιλολογικές μαρτυρίες και τις επιστημονικές
απόψεις, ώστε μέσα από την ιστορία τού θεάτρου να αναδυθεί και η εξέλιξη του
δραματικού λόγου.

Καινοτομία της έκδοσης αποτελούν τα δύο παραρτήματα, τα οποία υπογράφει
ο λέκτορας Ακουστικής και Τεχνολογίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου,
Γιώργος Καμπουράκης. Εκεί με επιστημονικές μετρήσεις και μαθηματικές αναλύσεις
αποδεικνύεται πως στο διονυσιακό θέατρο μπορούσαν να φιλοξενηθούν 15.899
θεατές (με ποσοστό απόκλισης που δεν υπερβαίνει το 5%) και όχι 17.000 όπως
θεωρείται σήμερα και «βεβαίως όχι 30.000, όπως αναφέρει ο Πλάτωνας», λέει ο κ.
Γώγος. «Ωστόσο, οι νέες μετρήσεις δεν του στερούν μια θέση ανάμεσα στα
μεγαλύτερα θέατρα του αρχαίου κόσμου».

Ακουστική και συμμετρία

H περίφημη ακουστική του διονυσιακού θεάτρου «συνδέεται άμεσα με τη θεατρική
πράξη και εξαρτάται από τις πιθανές θέσεις των υποκριτών στην ορχήστρα. Το
Θέατρο του Διονύσου έχει αρκετά καλή ακουστική, λαμβανομένου υπόψη του
μεγέθους του», σημειώνουν οι ερευνητές. «Λόγω όμως της έλλειψης συμμετρίας,
ιδιαιτέρως στα ανώτερα τμήματα, και του γειτονικού Ωδείου του Περικλέους η
ακουστική δεν είναι τόσο καλή όσο εκείνη του Θεάτρου της Επιδαύρου. Στα
κατώτερα τμήματα, όπου δεν έχει διαταραχθεί η συμμετρία, η ακουστική είναι
πολύ καλού επιπέδου».

Επιστρέφουν θραύσμα του Παρθενώνα

Ένα θραύσμα γλυπτού από τη βόρεια ζωφόρο του Παρθενώνα προτίθεται να
επιστρέψει στην Ελλάδα το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης στη Γερμανία, ύστερα
από πρόταση του υπευθύνου του Ινστιτούτου Κλασικής Αρχαιολογίας κ. T. Χένσελ.
Το εν λόγω γλυπτό με τη μορφή πέλματος ανδρός συμπληρώνει ένα διαμελισμένο
γλυπτό που βρίσκεται ήδη στο Μουσείο Ακροπόλεως.

Τη σημαντική αυτή πρωτοβουλία, που εφόσον ολοκληρωθεί θα είναι η πρώτη επίσημη
κίνηση επιστροφής ενός σπαράγματος έστω από τα γλυπτά του Παρθενώνα,
ανακοίνωσε χθες στον Πρωθυπουργό και υπουργό Πολιτισμού, Κωνσταντίνο
Καραμανλή, ο Έλληνας αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης κ.
Άγγελος Χανιώτης, ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία που έχει αυτή η πρώτη κίνηση
της επιστροφής στη διεθνή κοινότητα. Όπως είπε ο κ. Χανιώτης, το Πανεπιστήμιο
της Χαϊδελβέργης οφείλει την επιστροφή του θραύσματος στην ανθρωπότητα και το
μνημείο του Παρθενώνα. Ο ίδιος διαβεβαίωσε τον Πρωθυπουργό ότι εντός του 2006
πρόκειται να επιστραφεί, εφόσον αποδεχθεί η Πρυτανεία την εισήγηση υπέρ της
απόδοσης που προέρχεται από το Ινστιτούτο Κλασικής Αρχαιολογίας.

Ας προσθέσουμε ότι πρόσφατα επιστράφηκαν από μουσείο του Βερολίνου στην Αρχαία
Ολυμπία αρκετά αρχιτεκτονικά μέλη του Φιλιππιείου, τα οποία επανατοποθετήθηκαν
στο μνημείο του 4ου π.X. στα πλαίσια των έργων αναστήλωσης.

INFO

«To Αρχαίο Θέατρο του Διονύσου», Εκδόσεις Μίλητος, σελ. 262, τιμή: 50 ευρώ