ANOIXTO ΜΒΑ «Nαι» στη νομοθετική ρύθμιση

Ποια είναι η εμπλοκή του διευθυντή και του διοικητικού συμβουλίου μιας
επιχείρησης στην προώθηση της πολιτικής Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη; Πρόκειται
για παραμέτρους που μελετήθηκαν για τη γενικότερη αποτίμηση της
δραστηριοποίησης των επιχειρήσεων στο πεδίο της κοινωνικής ευθύνης.

Σχετικά με τον ρόλο του διευθυντή και του διοικητικού συμβουλίου, η μεγάλη
πλειονότητα (64,6%) των πολιτών του δείγματος που έχουν άμεσα ή έμμεσα μετοχές
(N=105), συμφωνεί με την άποψη ότι «συμπληρωματικά με όλα τα άλλα καθήκοντά
τους, ο διευθυντής αλλά και το διοικητικό συμβούλιο μιας μεγάλης εταιρείας
πρέπει να είναι υπεύθυνοι και να παρακολουθούν στενά την κοινωνική και
περιβαλλοντική πολιτική, καθώς και τις πρακτικές της εταιρείας».

H άποψη αυτή ενισχύει την – κρατούσα πλέον – αντίληψη ότι είναι ουσιαστική η
εμπλοκή της ανώτατης διοίκησης μιας επιχείρησης στον σχεδιασμό και την
υλοποίηση πολιτικών και προγραμμάτων της EKE, καθώς και ότι είναι προϋπόθεση
για την επιτυχία της επιχείρησης, τόσο στο εσωτερικό της όσο και στο ευρύτερο
οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον.

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ειδικώς στην Ελλάδα, οι πολίτες που πιστεύουν ότι «οι μεγάλες επιχειρήσεις
εργάζονται προς τη σωστή κατεύθυνση προκειμένου να οικοδομήσουν μια καλύτερη
κοινωνία για όλους» αυξήθηκαν κατά 9,3% σε σύγκριση με τη μέτρηση του 2003,
και έφτασαν το 38,9% του δείγματος. Ωστόσο, παρά τη βελτιωμένη εικόνα που
προκύπτει από την αύξηση του συγκεκριμένου ποσοστού, γεγονός παραμένει ότι η
πλειονότητα εξακολουθεί να δυσπιστεί απέναντι στις επιχειρήσεις (σχήμα 1).

ΔΙΑΦΟΡΕΣ KAI ΤΑΣΕΙΣ

Σε διεθνές επίπεδο, οι αναπτυσσόμενες χώρες – όπως η Ινδονησία σε ποσοστό 84%,
η Κίνα σε ποσοστό 83%, οι Φιλιππίνες 67%, η Ινδία 66% κ.ά. – είναι οι πλέον
πρόθυμες να συμφωνήσουν και να αναγνωρίσουν στις επιχειρήσεις ότι εργάζονται
για μια καλύτερη κοινωνία. H εικόνα αντιστρέφεται με τα πολύ χαμηλότερα
ποσοστά που δίνουν οι ευρωπαϊκές χώρες, όπου η Ιταλία βρίσκεται στη βάση της
κατάταξης (30%). H Ελλάδα (38,9%) τοποθετείται κοντά στη Χιλή 38%, τη Ρωσία,
τη Βρετανία, τον Καναδά και τις ΗΠΑ, χώρες που εμφανίζουν ποσοστά μεταξύ 41%
και 42%. H τάση, πάντως, είναι το ποσοστό των Ευρωπαίων πολιτών, που έχουν
θετική εικόνα για το κοινωνικό έργο των επιχειρήσεων σε σχέση με τις δύο
προηγούμενες μετρήσεις, να αυξάνεται κατά 5% στη Γερμανία (το ελάχιστο) έως
15% στη Γαλλία (το μέγιστο).

ΖΗΤΟΥΝ ΝΟΜΟΥΣ

Οι εκθέσεις του 2003 και του 2005 απαντούν και στο ερώτημα, «νομοθετική
ρύθμιση ή εθελοντική εφαρμογή της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης;». Στην έκθεση
αποτελεσμάτων για το 2003 οι Έλληνες πολίτες στην πλειονότητά τους «δεν είναι
ικανοποιημένοι ή αμφισβητούν την εθελοντική κοινωνική προσφορά και δράση των
μεγάλων εταιρειών και υποστηρίζουν την αναγκαιότητα να δημιουργηθούν νόμοι, οι
οποίοι θα τις υποχρέωναν να προχωρήσουν πέρα από τον παραδοσιακό οικονομικό
τους ρόλο…». Στην έρευνα για το 2005 διαπιστώνεται ότι εξακολουθεί να
κερδίζει έδαφος η αντίληψη που προάγει τη νομοθετική επιβολή της EKE στην
Ελλάδα. Το ποσοστό των πολιτών που ενθαρρύνει την κυβέρνηση να θεσπίσει
σχετικούς νόμους ανέρχεται σε 56,4%, και έχει αυξηθεί κατά 9,8% σε σχέση με το
2003 (σχήμα 2).

ΜΕΓΑΛΗ ΑΠΟΣΤΑΣΗ

Οι πολίτες που έχουν θετική γνώμη για τις επιχειρήσεις και εκείνοι που
υποστηρίζουν τη νομοθετική ρύθμιση για την EKE, έχουν αυξηθεί κατά το ίδιο
ποσοστό. Ωστόσο, αυτή η θετικότερη στάση δεν έχει «μεταφραστεί» και σε
ουσιαστική εμπιστοσύνη προς τις επιχειρήσεις. Μάλλον το αντίθετο συμβαίνει. H
απόσταση ανάμεσα στις προσδοκίες των πολιτών και στον βαθμό ανταπόκρισης των
επιχειρήσεων είναι τόσο μεγάλη, ώστε να δικαιολογεί την προτίμηση των νόμων
που θα γενικεύουν και θα επιταχύνουν τους ρυθμούς εφαρμογής πολιτικών EKE.

Οι υποστηρικτές της νομοθετικής ρύθμισης της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης
πλειοψηφούν σε 13 από τις 21 χώρες που ερευνώνται. Στην Ευρώπη, οι νομοθετικές
ρυθμίσεις είναι η λιγότερο ελκυστική προσέγγιση για την ενίσχυση της EKE,
εξαιρουμένης της Βρετανίας όπου 55% των πολιτών τάσσεται υπέρ της δημιουργίας
νόμων (ενδιαφέρουσα εξέλιξη, σε μια χώρα που πρώτη θεσμοθέτησε θέση υπουργού
άνευ χαρτοφυλακίου για την EKE). Αντίστοιχες πλειοψηφίες υποστήριξης των νόμων
έχουν σχηματιστεί στον Καναδά και την Αυστραλία.

Οι επιχειρήσεις πρέπει να δραστηριοποιηθούν εντατικά, με συνέπεια και σε βάθος
χρόνου, στα πεδία της EKE και οι πράξεις τους να συμβαδίζουν με τις
διακηρύξεις τους, αν θέλουν να αναχαιτίσουν το κύμα των νομοθετικών ρυθμίσεων
που μελετώνται.

Καχύποπτοι απέναντι στις εταιρείες για την κοινωνική τους δράση

Το θέμα της επικοινωνίας της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης συσχετίσθηκε με το
ενδιαφέρον των πολιτών να λάβουν πληροφόρηση για την EKE και τον βαθμό
αξιοπιστίας της εταιρικής επικοινωνίας σε αυτό το ευαίσθητο και δύσκολο πεδίο.
Το ενδιαφέρον των πολιτών για μεγαλύτερη πληροφόρηση σχετικά με τις κοινωνικά
υπεύθυνες δράσεις των εταιρειών είναι ιδιαίτερα υψηλό (70,2%). Αυτό το
ενδιαφέρον, όμως, υπονομεύεται από την έντονη αμφισβήτηση όσον αφορά την
ειλικρίνεια της επικοινωνίας της εταιρικής κοινωνικής και περιβαλλοντικής
δραστηριότητας. Το 58% των πολιτών παραμένουν καχύποπτοι απέναντι στην
επικοινωνία της EKE.

ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Οι επιχειρήσεις, για να κάμψουν τη δυσπιστία αυτή, θα πρέπει να αναζητήσουν
νέες μορφές και στρατηγικές επικοινωνίας με τους πολίτες, οι οποίες να
προβλέπουν τη δυνατότητα ελέγχου ή πιστοποίησης της αξιοπιστίας του
επικοινωνιακού περιεχομένου. Ένας τρόπος που ενισχύει την εμπιστοσύνη των
πολιτών, είναι η συνέργια της επιχείρησης με το κράτος, με Μη Κυβερνητικό
Οργανισμό ή με τα Ηνωμένα Έθνη. H συντριπτική πλειονότητα των πολιτών
υποστηρίζει ότι η εκτίμησή τους προς τις εταιρείες θα μεγάλωνε, αν αυτές
συνεργάζονταν με μια ΜΚΟ (82%), με την κυβέρνηση (77,9%) ή με τα Ηνωμένα Έθνη
(64,1%), προκειμένου να λυθούν κοινωνικά προβλήματα.

Αναδεικνύεται ο στρατηγικός ρόλος των συμμαχιών και των συνεργασιών μεταξύ του
ιδιωτικού, του κοινωνικού και του δημόσιου τομέα, σε τοπικό και διεθνές
επίπεδο, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση σύνθετων κοινωνικών και
περιβαλλοντικών προβλημάτων. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις, μέσω αυτών των
συνεργασιών με φορείς και θεσμούς υψηλού κύρους, έχουν τη δυνατότητα να
κερδίσουν μεγαλύτερο «μερίδιο» εκτίμησης και εμπιστοσύνης στη συνείδηση των
δύσπιστων πολιτών, προσδίδοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο μεγαλύτερη αξιοπιστία
στην επικοινωνιακή τους προσπάθεια.

H Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη συνεργασία των τριών τομέων
(cross – sector partnerships) και αναπτύσσει στρατηγικές, προγράμματα και
εργαλεία ενθάρρυνσης και υποστήριξής τους. H επιτυχής και αμοιβαία επωφελής
συνεργασία μεταξύ φορέων με διαφορετική κουλτούρα και διαφορετικές διαδικασίες
προϋποθέτει ξεκάθαρους στόχους από όλες τις πλευρές και σωστή μεθοδολογία
εξεύρεσης μιας κοινής γλώσσας και «κτισίματος» μιας σχέσης εμπιστοσύνης.

Tips

Διευθυντής…

… και διοικητικό συμβούλιο πρέπει να είναι υπεύθυνοι και να παρακολουθούν
στενά την κοινωνική και περιβαλλοντική πολιτική, καθώς και τις πρακτικές της
εταιρείας