«Όλοι εναντίον όλων» για την τιμή και τη διάρκεια ζωής του γάλακτος

Πόλεμος συμφερόντων, επιχειρηματικών αλλά και πολιτικών, ξέσπασε κάτω από
τον… αφρό του γάλακτος. H τιμή, η προέλευση, αλλά και η ασφάλεια των
προϊόντων βρίσκονται υπό αμφισβήτηση και, πλέον, υπουργείο, γαλακτοβιομηχανίες
και παραγωγοί βρίσκονται σε θέση μάχης.

H κυβέρνηση, χρησιμοποιώντας για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας τη
δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων των ελέγχων του ΕΦΕΤ για τις σημάνσεις στις
ετικέτες των προϊόντων και επιχειρώντας να σβήσει τη φωτιά που άναψε η
διαπλοκολογία για τη ΔΕΗ, άνοιξε και πάλι τον ασκό του Αιόλου σε μια αγορά που
κάθε άλλο παρά ήρεμη είναι τον τελευταίο χρόνο.

Νέο… επεισόδιο

Νέο στοιχείο στην κόντρα που σκληραίνει, είναι τα ερωτηματικά που διατυπώνουν
ανοιχτά πλέον οι εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων για την ελληνικότητα του γάλακτος
που χρησιμοποιείται από τις μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου, ζητώντας
ταυτόχρονα από το υπουργείο Ανάπτυξης να ξεκαθαρίσει το ομιχλώδες τοπίο και να
δώσει αναλυτικά στοιχεία για τις εισαγωγές γάλακτος που γίνονται από το
εξωτερικό, ποιες εταιρείες τις κάνουν και σε ποια προϊόντα χρησιμοποιούν το
γάλα αυτό.

Ο πόλεμος σε έναν κλάδο που μοιράζεται 2,5 δισ. ευρώ τον χρόνο, εξελίσσεται σε
τρία μέτωπα και εκτιμάται ότι η λήξη του θα αργήσει. Στο πρώτο μέτωπο, τα
αντίπαλα στρατόπεδα είναι οι βιομηχανίες και το υπουργείο Ανάπτυξης. Στο
δεύτερο, οι βιομήχανοι και οι παραγωγοί – κτηνοτρόφοι, ενώ στο τρίτο
εξελίσσεται ένας εμφύλιος ανάμεσα στις ίδιες τις εταιρείες του κλάδου.

Βιομήχανοι εναντίον υπουργείου

H διαμάχη ανάμεσα στους εκπροσώπους της γαλακτοβιομηχανίας και το υπουργείο
Ανάπτυξης άρχισε όταν, προ μηνών, ξέσπασε κρίση στις σχέσεις των δυο πλευρών
με αφορμή τις υψηλές τιμές στις οποίες πωλούνται τα γαλακτοκομικά προϊόντα
στην Ελλάδα, αλλά και τις δηλώσεις της ηγεσίας του υπουργείου Ανάπτυξης για
«ολιγοπώλια και μονοπώλια που έχουν ονοματεπώνυμο». Μάλιστα, ο κ. Παπαθανασίου
είχε θέσει τότε ζήτημα επιμήκυνσης της διάρκειας ζωής του γάλακτος,
υποστηρίζοντας ότι μια αλλαγή στο ισχύον καθεστώς θα έχει άμεση επίπτωση στις
τιμές των προϊόντων. Σήμερα, στην Ελλάδα, το γάλα πωλείται έως και 1,4 ευρώ το
λίτρο, όταν σε άλλες χώρες η τιμή του είναι 0,75 έως 0,80 ευρώ. Σε άλλες χώρες
της Ευρώπης, όπως η Γερμανία, η διάρκεια ζωής του παστεριωμένου γάλακτος
φτάνει τις 10 ημέρες, ενώ σε χώρες όπως ο Καναδάς ακόμα και τις 14.

H πρόθεση του υπουργείου να επιτύχει την αλλαγή του ισχύοντος καθεστώτος για
την αύξηση της διάρκειας ζωής του προϊόντος, από 5 σε 10 ημέρες, έχει στόχο να
ανοίξει τον δρόμο για εισαγωγές, ώστε να αυξηθεί ο ανταγωνισμός και να πέσουν
οι τιμές των προϊόντων. Αυτό, άλλωστε, επανέλαβε προ ημερών η ηγεσία του
υπουργείου Ανάπτυξης. Όμως, αυτή η προοπτική βρίσκει αντίθετους τους
γαλακτοβιομήχανους, που αρνούνται να δεχτούν τις 10 ημέρες και θέλουν η
διάρκεια ζωής του προϊόντος να φτάσει τις 7 ή 8 ημέρες. Σκοπός τους είναι:
πρώτον, να μπορούν χωρίς προβλήματα να εφοδιάζουν το σύνολο της χώρας (και να
εδραιωθούν σε τοπικές αγορές, τις οποίες σήμερα «καλύπτουν» κυρίως
συνεταιριστικές επιχειρήσεις ή μικρές τοπικές γαλακτοβιομηχανίες) και,
δεύτερον, να μειώσουν τα ποσοστά των επιστροφών τους σε προϊόντα, κάτι που
είναι ιδιαίτερα δαπανηρό για τις επιχειρήσεις. Ο λόγος, όμως, για τον οποίο
αντιδρούν οι βιομήχανοι (όπως και οι κτηνοτρόφοι) στην αύξηση της διάρκειας
ζωής του γάλακτος στις 10 ημέρες είναι, ότι μια τέτοια εξέλιξη θα άνοιγε τον
δρόμο για εισαγωγές παστεριωμένου γάλακτος από γειτονικές χώρες, οξύνοντας τον
ανταγωνισμό και ανατρέποντας τις ισορροπίες που έχουν επιτύχει οι ελληνικές
βιομηχανίες και οι παραγωγοί εδώ και δεκαετίες.

Βιομήχανοι εναντίον κτηνοτρόφων

Στο δεύτερο μέτωπο, αντίπαλοι βρίσκονται οι γαλακτοβιομήχανοι με τους
κτηνοτρόφους. Οι πρώτοι μιλούν για υψηλές τιμές στην πρώτη ύλη, επιρρίπτοντας
ευθύνες στους παραγωγούς για την τελική τιμή του προϊόντος, το οποίο
τιμολογείται σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από ό,τι σε άλλες χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι κτηνοτρόφοι κάνουν λόγο για ελληνοποιήσεις εισαγόμενου
γάλακτος από τις βιομηχανίες, για αδικαιολόγητα μεγάλη «ψαλίδα» ανάμεσα στις
τιμές παραγωγού και τελικού προϊόντος (0,30 λεπτά η τιμή παραγωγού, από 0,89
έως 1,4 ευρώ η λιανική τιμή του προϊόντος), αλλά και για παραπλάνηση του
καταναλωτικού κοινού.

Εμφύλιος εταιρειών

Στο τρίτο μέτωπο εξελίσσεται ο εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στις εταιρείες του
κλάδου. Τα χτυπήματα «κάτω από τη ζώνη» δίνουν και παίρνουν, καθώς οι αλλαγές
που έγιναν την τελευταία διετία στη γαλακτοβιομηχανία ξαναμοίρασαν την πίτα
των πωλήσεων. Αρνητικές διαφημίσεις από ορισμένες εταιρείες, φήμες για την
ασφάλεια των συσκευασιών και δικαστικές διαμάχες ανάμεσα σε επιχειρήσεις,
είναι στοιχεία που συνθέτουν την εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στον
πλέον δυναμικό κλάδο της βιομηχανίας τροφίμων.