ΘANAΣHΣ MΩPAΪTHΣ «Οι μουσικές έρχονται μόνες τους στη ζωή»

«Παρακολουθώ την εποχή μου, ξέρω τα ηλιθιοτράγουδα που κυκλοφορούν. Το μόνο που κάνω είναι να ακολουθώ το όνειρο μου. Κι όπου με βγάλει», λέει ο Θανάσης Μωραΐτης

Ο Θανάσης Μωραΐτης ξέρει ότι τα νανουρίσματα είναι σε μεγάλη ανυποληψία, η
εμπειρία του όμως από το προηγούμενο CD που επιμελήθηκε (με παραδοσιακά
νανουρίσματα, 1930-1998), τον έκανε να δει και μια άλλη πραγματικότητα: «Μου
ζητούσαν να τους γράψω νανουρίσματα» λέει. «Φίλες μου που θα αποκτούσαν
παιδιά, γυναίκες που ήξεραν τη σχέση μου με την παράδοση».

Τελικά το «ρεπερτόριο», για εκείνες τις δύσκολες και τρυφερές στιγμές που
πέφτει το σκοτάδι, μάλλον θα έχει πάντα ζήτηση. Όσο για το ότι είναι άνδρας;
«Ίσως μία γυναίκα μάνα μπορούσε να μας μιλήσει πιο ουσιαστικά για το θέμα – αν
και τελικά, αυτή είναι η μόνη που δεν θα μπορούσε. Μιλάει με περισσότερο φως
όποιος ζει στο σκοτάδι».

Επί της ουσίας, βέβαια, όλα τα παραπάνω είναι οι αφορμές… Ο καλαίσθητος
τόμος «Νάνι, τ’ άνθι των ανθώ – Ωδή στη Μητέρα» (Ίνδικτος), με τα 24 κείμενα
γνωστών συγγραφέων και ποιητών, την υπέροχη εικονογράφηση (με 24 έργα
σύγχρονων Ελλήνων εικαστικών) και «ένθετο» το CD με τα 16 πρωτότυπα
νανουρίσματα του Θανάση Μωραΐτη, είναι κάτι πολύ περισσότερο από την απλή
ικανοποίηση του αιτήματος κάποιων ευαίσθητων μαμάδων… Κείμενα, ζωγραφικά
έργα, φωνές, όργανα έχουν το νοιάξιμο ενός τελειομανούς καλλιτέχνη που σε
τούτο το λεύκωμα καταθέτει και μέρος της ψυχής του (Ερμηνεύουν: Νένα
Βενετσάνου, Μαρία Δημητριάδη, Σόνια Θεοδωρίδου, Λυδία Κονιόρδου και ο ίδιος.
Μουσικοί: Σ. Γαδέδη, B. Χριστόπουλος, A. Λαγός, M. Μπιλντέα, Σ. Ναστάσα, Λ.
Βιλεγκζανίνα, Ρενάτο Ρίπο, T. Φαραζής).

«Τις αφορμές μπορώ να πω μόνο», απαντάει. «Γιατί οι μουσικές έρχονται όπως και
εμείς στη ζωή. Αποφασίζουν εκείνες».

Στην περίπτωσή του, αφορμή ήταν – όπως ήδη είπαμε – το προηγούμενο CD του
Μουσικού Λαογραφικού Αρχείου, με το οποίο συνεργάζεται συστηματικά από το
1992. «Κάθε φορά που βγάζουμε ένα CD με αρχειακό υλικό, πρέπει να το
μελετήσουμε πολύ για να είμαστε σε θέση να γράψουμε τα κείμενα του ενθέτου. Το
ίδιο έκανα και για τα “Νανουρίσματα” που περιέχει ηχογραφήσεις από το ’30 έως
το 1997, από όλα τα μέρη της Ελλάδας και της Μικράς Ασίας. Τα έμαθα απ’ έξω,
τα τραγουδούσα, μου άρεσε η φυσικότητα και η αυθεντικότητά τους, πολλές φορές
τα έπαιζα και στο πιάνο. Σιγά σιγά συνειδητοποίησα ότι τα χέρια μου άρχισαν να
γράφουν άλλες νότες…».

Στην αρχή γεννήθηκαν οι μουσικές και μετά οι στίχοι. Στίχοι που έχουν μια
εσωτερική μουσικότητα και μια αμεσότητα που σχεδόν είσαι βέβαιος ότι είναι
παραδοσιακοί. «Πάτησα πολύ πάνω στους στίχους που είχα μάθει απ’ έξω. Είναι
μια πρωτότυπη δουλειά, που δεν κάνει τίποτα άλλο από το να συνεχίζει την
ιστορία των παραδοσιακών νανουρισμάτων, που δεν έχουν πια πέραση για τους
γνωστούς λόγους. Ωστόσο ό,τι και να γίνει, και ο κόσμος να γυρίσει ανάποδα,
δεν μπορεί να σταματήσει να υπάρχει αυτή η εντελώς προσωπική επαφή μητέρας και
μωρού. Και το νανούρισμα είναι ένα χάδι άλλης μορφής» λέει.

Τι αισθάνεσαι τώρα που τα ακούς και ως ακροατής;

«Πιστεύω ότι είναι από τα πιο ωραία μου ερωτικά τραγούδια. Το ίδιο ένιωσα και
με τα παραδοσιακά νανουρίσματα. Ακούς τη μάνα να τραγουδάει στο παιδί και να
λέει υπέροχα λόγια ριγμένα σε υπέροχες εικόνες, παραμυθένιες και ξέρεις ότι
δεν περιμένει ανταπόκριση. Απλώς χαίρεται που υπάρχει. Αυτή για μένα είναι η
ιδανική μορφή του έρωτα».

«Πράγματα που με κατοικούν…»

Χατζιδακικής κουλτούρας τραγουδιστής και μουσικός, είναι από τους ανθρώπους
που έφτιαξαν βήμα βήμα τον προσωπικό τους δρόμο καλλιεργώντας διάφορες πλευρές
και ενδιαφέροντά του. H ενασχόλησή του με την καταγραφή της παράδοσης και το
προσωπικό του ενδιαφέρον να κρατήσει ζωντανή τη ρίζα της αρβανίτικης καταγωγής
του, τον οδήγησαν στην έκδοση δύο εξαιρετικών CD με αρβανίτικα τραγούδια
(«Αρβανίτικα τραγούδια» 1988 και «Τριαντάφυλλο του βράχου» 1999).

Τούτα τα νανουρίσματα, όμως, δεν είναι παραδοσιακά (όπως, λογικά, θα
περίμενε κανείς). Μπορεί οι στίχοι να είναι εμπνευσμένοι από την παράδοσή μας,
οι μουσικές όμως και οι ενορχηστρώσεις έχουν κλασικίζοντα χαρακτήρα. Και
Χατζιδακικό «άρωμα»…

«Ναι. Αυτά τα πράγματα αγαπώ, αυτά με κατοικούν. Στην τέχνη δεν υπάρχει
παρθενογένεση. Ό,τι προέκυψε, προέκυψε αβίαστα».

Τα τελευταία χρόνια ασχολείται με τη συμφωνική μουσική (την οποία έχει
μελετήσει μόνος του) και το «Νάνι, τ’ άνθι των ανθώ» είναι η πρώτη φορά που
βγαίνει δημοσίως. «Πολύ σύντομα θα ακολουθήσουν και άλλα» λέει.

INFO

Θανάσης Μωραΐττης, «Νάνι, τ’ άνθι των ανθώ. Ωδή Στην Μητέρα», εκδ. Ίνδικτος,
τιμή: 40 ευρώ.