Έρχονται οι «κλώνοι» του Kονκόρντ!

Μια νέα γενιά υπερηχητικών επιβατικών αεροσκαφών θα είναι έτοιμη να
κυριαρχήσει μέχρι το 2015 στους αιθέρες. Στα εργαστήρια των αεροδιαστημικών
εταιρειών, εκατοντάδες επιστήμονες προσπαθούν να σχεδιάσουν τους διαδόχους του
Κονκόρντ· του θρυλικού τζετ, που ήταν «μπροστά» από την εποχή του!

Την ώρα που πετούσε στους αιθέρες με ταχύτητα διπλάσια από εκείνη του ήχου,
στην έρημο Woomera της Νότιας Αυστραλίας υπήρχαν μόνο μερικά καγκουρό για να
απολαύσουν το θέαμα. Ήταν ένα αεροπλάνο που έμοιαζε με φτερωτό ακόντιο…
Τοποθετημένο πάνω σε ένα πύραυλο, πέταξε για περίπου 15 λεπτά με ταχύτητα
2.450 χιλιομέτρων την ώρα και στη συνέχεια προσγειώθηκε με τη βοήθεια
αλεξιπτώτων…

Διπλάσιους επιβάτες. Βασικός σκοπός ήταν να αποδειχθεί ότι με το
πρωτοποριακό αεροδυναμικό σχήμα αυτού του αεροσκάφους είναι εφικτό να μειωθούν
κατά το ήμισυ τα επίπεδα θορύβου που προκαλούν οι υπερηχητικές πτήσεις.
Άλλωστε, οι Ιάπωνες που το σχεδίασαν είχαν στο μυαλό τους ένα αεροσκάφος που
θα εκτελεί εμπορικές πτήσεις γύρω στο 2015, που θα μπορεί να μεταφέρει 300
επιβάτες – διπλάσιους δηλαδή από το Κονκόρντ – που θα μπορεί να διανύει
διπλάσιες αποστάσεις από τον προκάτοχό του και ταυτόχρονα να εκλύει μέχρι και
75% λιγότερο οξείδιο του αζώτου.

H Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης (JAXA), που σχεδίασε το
πρωτότυπο αυτό αεροσκάφος, σκοπεύει κάποια στιγμή στο άμεσο μέλλον να
κατασκευάσει ένα νέας γενιάς υπερηχητικό τζετ, το οποίο θα πηγαίνει από το
Τόκιο στο Λονδίνο μέσα σε 4 ώρες. Το πρόγραμμα όμως αυτό – που συνεπικουρείται
από την Ένωση Αεροδιαστημικών Εταιρειών της Ιαπωνίας και από γαλλικές
αεροδιαστημικές βιομηχανίες – δεν είναι το μοναδικό που βρίσκεται σε εξέλιξη
τις ημέρες αυτές. H απόσυρση του Κονκόρντ από την ενεργό δράση, πριν από δύο
χρόνια, άφησε ελεύθερο το πεδίο για έναν… αγώνα δρόμου. Στη μάχη για την
κατασκευή τού… διαδόχου τού Κονκόρντ, έχει ριχθεί ένα ακόμη κονσόρτσιουμ
εταιρειών, αποτελούμενο από τις Boeing, Raytheon, Lockheed Martin και Rolls
Royce.

Αυτήν τη μορφή ενδέχεται να έχει ένα από τα πρώτα υπερηχητικά τζετ που θα κατασκευαστούν. Το εσωτερικό του μοιάζει βέβαια κάπως στενό, αλλά δεν στερείται πολυτέλειας

Πειραματικά για ιδιωτικά. Σύμφωνα με την επιστημονική επιθεώρηση
«NewScientist», το συγκεκριμένο κονσόρτσιουμ επιχειρεί αυτόν τον καιρό να
κατασκευάσει ένα πρωτότυπο πειραματικό αεροσκάφος μήκους 30 μέτρων. Ταυτόχρονα
όμως, άλλες μικρότερες εταιρείες έχουν μπει κι αυτές δυναμικά στην κούρσα του
ανταγωνισμού, σκοπεύοντας να κατασκευάσουν υπερηχητικά ιδιωτικά τζετ που θα
κοστίζουν περίπου 80 εκατομμύρια δολάρια. Μάλιστα ο Ρίτσαρντ Τρέισι – από την
εταιρεία Aerion – εκφράζει τη βεβαιότητά του ότι τα υπερηχητικά ιδιωτικά τζετ
θα κάνουν την εμφάνισή τους πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι τα αντίστοιχα επιβατικά.
Υποστηρίζει μάλιστα – μιλώντας προς το «NewScientist» – ότι η εταιρεία του θα
έχει έτοιμο ένα τέτοιο αεροσκάφος μέσα στα επόμενα 6 χρόνια.

Τα μειονεκτήματα. Χαρακτηριστικό πάντως είναι το γεγονός ότι όλα τα
σχέδια των νέων υπερηχητικών αεροσκαφών που αναπτύσσονται τώρα, στηρίζονται σε
εκείνο τού Κονκόρντ, με τις αναγκαίες βέβαια βελτιώσεις και τροποποιήσεις. Το
συγκεκριμένο αεροσκάφος μπορεί μεν να ήταν σχεδιαστικά «μπροστά» από την εποχή
του, είχε όμως δύο σημαντικά μειονεκτήματα. Έκανε πολύ θόρυβο και δεν απέφερε
κέρδη. Ήταν τόσο πολύ ενεργοβόρο, ώστε κατανάλωνε πέντε φορές περισσότερο
καύσιμο ανά χιλιόμετρο πτήσης απ’ ό,τι ένα τζάμπο τζετ. Για να αντιμετωπίσει
αυτό το σημαντικό πρόβλημα, η Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης
σκοπεύει να μην «επιτρέψει» στο νέο της υπερηχητικό αεροσκάφος να «πιάνει» την
ταχύτητα του Κονκόρντ (2,04 Mαch) αλλά να περιοριστεί αρχικά στο 1,6 με 1,8
Mach ώστε οι κινητήρες να είναι πιο οικονομικοί και να μην υπερθερμαίνεται το
αεροσκάφος.

Απαγορευμένο. Όταν το Κονκόρντ «έπιανε» ταχύτητα 2 Mach, το…
θερμόμετρο στο ρύγχος του έδειχνε 127 βαθμούς Κελσίου. Αν το αεροσκάφος τρέχει
λιγότερο, τότε και τα υλικά απο τα οποία θα είναι κατασκευασμένο θα είναι
ελαφρύτερα. Τέτοια υλικά είναι η εποξειδική ρητίνη και τα πλαστικά που είναι
ενισχυμένα με ανθρακονήματα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα απαιτούνται με μικρότερες
ποσότητες καυσίμου για να δίνουν ώθηση στο αεροσκάφος. Από την άλλη πάλι
πλευρά, οι εταιρείες δεν μπορούν να αγνοήσουν το πρόβλημα του θορύβου. Το
Κονκόρντ προκαλούσε εκκωφαντικό θόρυβο όταν απογειωνόταν και έναν ακόμη
χειρότερο «κρότο» μόλις έσπαγε το φράγμα του ήχου. Μάλιστα ο Διεθνής
Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας απαγόρευε στα αεροσκάφη αυτού του τύπου να
πετούν πάνω από κατοικημένες περιοχές, με αποτέλεσμα τα δρομολόγιά τους να
περιορισθούν πάνω από θαλάσσιες περιοχές (όπως το ταξίδι Λονδίνο – Νέα Υόρκη),
με αποτέλεσμα να συρρικνωθεί δραστικά το επιβατικό κοινό που το προτιμούσε.

Ο εκκωφαντικός θόρυβος ίσως εκμηδενισθεί…

Το μεγάλο στοίχημα που θα πρέπει να κερδίσουν οι εταιρείες κατασκευής
υπερηχητικών επιβατικών αεροσκαφών, είναι εκείνο του θορύβου. Όταν το
αεροσκάφος πετά, ωθεί τον αέρα παράγοντας ωστικά κύματα τα οποία διαχέονται σε
μεγάλη απόσταση κατά τον ίδιο τρόπο με τον οποίον απομακρύνονται τα κύματα από
το σημείο του νερού στο οποίο πέφτει ένα βότσαλο. Αν το αεροσκάφος πετά με
ταχύτητα μεγαλύτερη από εκείνη του ήχου, τα ηχητικά κύματα μετατρέπονται σε
κύματα εκκωφαντικού θορύβου. Αυτό το… «ηχητικό τσουνάμι» θα μπορούσε να
παρομοιασθεί με τον κυματισμό που προκαλείται από ένα ταχύπλοο σκάφος.
Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Κορνέλ, στη Νέα Υόρκη, βρήκαν ότι, αυξάνοντας
το μήκος του αεροσκάφους χωρίς ταυτόχρονα να αυξάνουν και το βάρος του, θα
μπορούσαν να μειώσουν την ένταση του θορύβου και ενδεχομένως ακόμη και να τον
εκμηδενίσουν. Έτσι οι ειδικοί της εταιρείας Gulfstream – που επιδιώκει να
κατασκευάσει ένα υπερηχητικό ιδιωτικό τζετ – πειραματίζονται με την αύξηση του
μήκους του αεροσκάφους, χρησιμοποιώντας μεταλλικές ράβδους που θα εκτείνονται
από το ρύγχος μέχρι την ουρά του. Ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι αν
επιτευχθεί η μείωση του υπερηχητικού θορύβου στα μικρά ιδιωτικά τζετ, τότε θα
εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα που θα χρησιμοποιηθούν για να επιτευχθεί ο ίδιος
σκοπός και στα μεγάλα επιβατικά αεροσκάφη.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης – Εύη Ελευθεριάδου