Tα πυρηνικά επιστρέφουν

Γιατί η Φινλανδία είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που κατασκευάζει έναν νέο
πυρηνικό αντιδραστήρα; Υπάρχει ένα «μεγάλο παιχνίδι» που παίζεται κάτω από τη
μύτη μας. Μαζί με το φαινόμενο του θερμοκηπίου θα μπορούσε να οδηγήσει στην
εξάπλωση της πυρηνικής ενέργειας.

Ο Τόνι Μπλερ άφησε να εννοηθεί την περασμένη εβδομάδα ότι είναι έτοιμος να
προχωρήσει με μια νέα γενιά πυρηνικών αντιδραστήρων. Στο Ιράκ, η νέα κυβέρνηση
ετοιμάζεται να υπογράψει συμφωνία για την παράδοση των πετρελαϊκών αποθεμάτων
της χώρας σε αμερικανικές και βρετανικές εταιρείες. Στη Ρωσία, ο πρόεδρος
Πούτιν δημιουργεί ένα μονοπώλιο που θα ελέγχει το 90% των ρωσικών αποθεμάτων
πετρελαίου και φυσικού αερίου. Με τα αποθέματα πετρελαίου που απομένουν να
φτάνουν για 50 χρόνια ακόμη και του φυσικού αερίου για 85 χρόνια, ο έλεγχος
των ενεργειακών πηγών του κόσμου θα κρίνει το μέλλον. Και η πυρηνική ενέργεια;
Θα μπορούσε να βάλει ένα τέλος σε αυτό το «μεγάλο παιχνίδι».

Ο κυριότερος λόγος που η Φινλανδία κατασκευάζει έναν νέο πυρηνικό αντιδραστήρα
– τον ισχυρότερο του κόσμου – δεν είναι βέβαια γεωπολιτικός. Οι Φινλανδοί, που
είχαν πάντα ευαισθησίες για το περιβάλλον, σχεδόν όλοι τους βλέπουν τον νέο
αντιδραστήρα με καλό μάτι. Όμως, οι γειτονικές χώρες φοβούνται μήπως η
Φινλανδία γίνει το «πυρηνικό πάρκο» της Ευρώπης. Οι αντιδράσεις στην πυρηνική
ενέργεια ήταν πάντα ισχυρές στον δυτικό κόσμο. Προέρχονται από τους φόβους για
ενδεχόμενο πυρηνικό δυστύχημα.

H παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικούς αντιδραστήρες είναι τόσο
αποτελεσματική στην καταπολέμηση του φαινομένου του θερμοκηπίου όσο και
οποιαδήποτε ανανεώσιμη μορφή ενέργειας. Σύμφωνα με έγκυρη έρευνα της σουηδικής
εταιρείας Βάτενφαλ, τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με άνθρακα
εκπέμπουν σχεδόν ένα κιλό άνθρακα ανά κιλοβάτ στη διάρκεια της ζωής τους, τα
εργοστάσια που λειτουργούν με πετρέλαιο εκπέμπουν τη μισή από αυτή την
ποσότητα, ενώ οι ανεμογεννήτριες, τα υδροηλεκτρικά και τα πυρηνικά εργοστάσια
εκπέμπουν 10 γραμμάρια άνθρακα στην ατμόσφαιρα.

Τα επιχειρήματα των οικολόγων

Όμως, οι πολέμιοι της πυρηνικής ενέργειας υποστηρίζουν ότι τα όποια
περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα εκμηδενίζονται από τους κινδύνους. Εδώ και 20
χρόνια ελάχιστες προσπάθειες έχουν καταβληθεί για τον εντοπισμό νέων
κοιτασμάτων ουρανίου, κυρίως επειδή το πετρέλαιο ήταν ακόμη σχετικά φθηνό. Τα
γνωστά αποθέματα ουρανίου υπολογίζεται ότι θα εξαντληθούν σε 50 χρόνια.

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα οικολογικών οργανώσεων, όπως η Γκρινπίς, κατά
της πυρηνικής ενέργειας είναι τα ραδιενεργά κατάλοιπα των πυρηνικών
εργοστασίων. Ένα τέτοιο εργοστάσιο παράγει 20-30 τόνους πυρηνικών καταλοίπων
τον χρόνο, τα οποία μπορεί να παραμείνουν ραδιενεργά για εκατοντάδες χρόνια.

H πυρηνική ενέργεια

* Πώς λειτουργεί. H ενέργεια που παράγεται από τη σχάση του πυρήνα του
ουρανίου στο πυρηνικό εργοστάσιο (αντιδραστήρα) χρησιμοποιείται ως πηγή
θερμότητας. Αυτή μετατρέπει νερό σε ατμό, ο οποίος θέτει σε λειτουργία μία
τουρμπίνα. H τουρμπίνα ενεργοποιεί μία γεννήτρια παραγωγής ηλεκτρισμού.

* Τα πλεονεκτήματα. Τα πυρηνικά εργοστάσια είναι πολύ καθαρά. Το
ραδιενεργό υλικό παράγει πολύ περισσότερη ενέργεια από όση τα ορυκτά καύσιμα.
Τα πυρηνικά εργοστάσια παράγουν λιγότερα «αέρια του θερμοκηπίου» από ό,τι τα
εργοστάσια που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια με ορυκτά καύσιμα.

* Τα μειονεκτήματα. H εξόρυξη του ουρανίου δεν είναι πολύ καθαρή
υπόθεση. Τα κατάλοιπα από τα πυρηνικά εργοστάσια είναι τοξικά και δεν υπάρχει
ασφαλής τρόπος για τη μόνιμη αποθήκευσή τους. H μεταφορά του πυρηνικού
καυσίμου περικλείει κινδύνους. Τα πυρηνικά εργοστάσια που δεν έχουν
κατασκευαστεί σωστά ή δεν συντηρούνται καλά μπορεί να προκαλέσουν μεγάλες
καταστροφές (Τσερνόμπιλ, Θρι Μάιλ Άιλαντ).

* Το κόστος. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Βασιλικής Ακαδημίας
Μηχανικής της Βρετανίας, η ενέργεια που παράγουν τα πυρηνικά εργοστάσια
κοστίζει 0,156 ευρώ ανά KWh. H ενέργεια που παράγουν εργοστάσια με φυσικό
αέριο κοστίζει 0,249 ευρώ και με άνθρακα 0,228 ευρώ ανά KWh. Ένα δισκίο
πυρηνικού καυσίμου διαμέτρου δύο εκατοστών παράγει την ίδια ποσότητα
ηλεκτρικής ενέργειας που αποδίδει ενάμισι τόνος άνθρακα.

* H πρωτιά. Στις 27 Ιουνίου 1954, το πρώτο πυρηνικό εργοστάσιο του
κόσμου που άρχισε την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για εμπορικούς σκοπούς
συνδέθηκε με το ηλεκτρικό δίκτυο του Όμπνισκ, στη Σοβιετική Ένωση.

Άρχισε η σύνοδος για το κλίμα

OI ΕΡΓΑΣΙΕΣ της συνόδου για το μέλλον του κλίματος άρχισαν χθες στο
Μόντρεαλ του Καναδά με τη συμμετοχή εκπροσώπων από 180 χώρες του κόσμου. Οι
σύνεδροι θα αποφασίσουν αν θα πρέπει να ανανεωθούν και να επεκταθούν και σε
άλλα κράτη οι ρήτρες του Πρωτοκόλλου του Κιότο. Οι Ευρωπαίοι και οι Καναδοί
θεωρούν απαραίτητο να επιτευχθεί έως το 2010 μία νέα διεθνής συμφωνία για τη
μείωση των εκπομπών αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, η
σύνταξη της οποίας θα απαιτήσει αρκετά χρόνια. Όμως, η προσπάθειά τους
προσκρούει στην άρνηση των Αμερικανών, οι οποίοι δεν έχουν επικυρώσει το
Πρωτόκολλο και έχουν προκαταβολικά ανακοινώσει ότι στο Μόντρεαλ δεν θα δεχθούν
συζήτηση για νέες διαπραγματεύσεις για το κλίμα. Οι αναδυόμενες χώρες, όπως η
Κίνα, η Ινδία και η Βραζιλία, επί του παρόντος δεν δεσμεύονται με βάση το
Πρωτόκολλο του Κιότο για μειώσεις στην εκπομπή ρυπογόνων αερίων. Όμως,
ανησυχούν μήπως μία μελλοντική συμφωνία εμποδίσει την πορεία της ανάπτυξής
τους επιβάλλοντάς τους να αρχίσουν τον έλεγχο των βιομηχανικών ρύπων τους.