«Ξάπλα» σε βαρύτητα μηδέν

Επί 60 ημέρες, 12 γυναίκες τρώνε, κοιμούνται, πίνουν και πλένονται
ξαπλωμένες σε κλίνες διαμορφωμένες με τρόπο ώστε τα πόδια τους να βρίσκονται
πιο ψηλά από το κεφάλι τους. Ο στόχος είναι να διαπιστωθούν οι συνέπειες των
μακροχρόνιων διαστημικών ταξιδιών στις γυναίκες.

Το πείραμα, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη και θα ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο,
διεξάγεται με τη συνεργασία της NASA και αντίστοιχων διαστημικών υπηρεσιών της
Γαλλίας και του Καναδά στη διαστημική κλινική MEDES του νοσοκομείου Ρανγκέιγ,
στην Τουλούζη της Γαλλίας. Οι 12 γυναίκες είναι εθελόντριες που απάντησαν σε
καταχώριση της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας για να συμμετάσχουν σ’ αυτό το
ασυνήθιστο πείραμα. Για τον κόπο τους θα αμειφθούν με 17.000 ευρώ.

Κενά

H εν λόγω έρευνα διεξάγεται για να καλυφθεί ένα κενό που υπάρχει στην
κατανόηση των επιπτώσεων των διαστημικών πτήσεων στον άνθρωπο. «Ώς τώρα η
συντριπτική πλειονότητα των διαστημικών πτήσεων γινόταν από άνδρες και γι’
αυτό δεν υπάρχουν δεδομένα για τις γυναίκες», λέει στη βρετανική «Γκάρντιαν» ο
Πίτερ Τζοστ, ιατρικός διευθυντής των επιστημών της ζωής στην Ευρωπαϊκή
Διαστημική Υπηρεσία και επικεφαλής της έρευνας. «Στο μέλλον θα πηγαίνουν στο
Διάστημα περισσότερες γυναίκες και οι αποστολές θα είναι πιο μακροχρόνιες.
Χρειαζόμαστε τις πληροφορίες για να προστατεύσουμε την υγεία των αστροναυτών
μας».

Καθώς όμως δεν ήταν ρεαλιστικό να σταλούν μεγάλες ομάδες γυναικών στο Διάστημα
για να μελετηθεί πώς ανταποκρίνεται το σώμα τους στη μηδενική βαρύτητα, οι
διαστημικές υπηρεσίες αποφάσισαν να διεξαγάγουν τη σχετική έρευνα στο έδαφος.
Στη Γη η καρδιά στέλνει το αίμα στον εγκέφαλό μας παρά τη δύναμη της
βαρύτητας, ενώ άλλοι μύες και τα οστά δυναμώνουν για να αντιστέκονται στη
δύναμη αυτή. Στο Διάστημα όμως η καρδιά συνηθίζει σε μια πολύ ευκολότερη
δουλειά και οι μύες εξασθενούν, επειδή δεν χρειάζεται να δουλεύουν τόσο
σκληρά.

«Συρρικνώνεται»

Μέσα σ’ ένα μήνα, ένας αστροναύτης χάνει ώς και 2% από τη μάζα των οστών των
ποδιών και του κάτω μέρους της σπονδυλικής στήλης και πάνω από 8% της μυϊκής
δύναμής του. Οι αστροναύτες που επιστρέφουν από εξάμηνες αποστολές στον Διεθνή
Διαστημικό Σταθμό είναι μερικές φορές υπερβολικά εξασθενημένοι για να
περπατήσουν. Οι βιολογικές συνέπειες πιο μακροχρόνιων πτήσεων, όπως αυτές που
προγραμματίζονται για τον Άρη, είναι παντελώς άγνωστες.

«Δεν κάνω τίποτε, αλλά αισθάνομαι εξαντλημένη»

ΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ πιστεύουν ότι βρήκαν έναν καλό τρόπο για να εξομοιώσουν τις
συνέπειες της έλλειψης βαρύτητας στη Γη: έχουν βάλει τις εθελόντριες του
πειράματος να είναι ξαπλωμένες σε κλίνες με σταθερή κλίση έξι μοιρών, με
αποτέλεσμα τα πόδια τους να βρίσκονται συνεχώς λίγο πάνω από το κεφάλι. «Είχα
πονοκέφαλο την πρώτη μιάμιση ημέρα του πειράματος και δεν κοιμήθηκα καθόλου
την πρώτη νύκτα, επειδή αισθάνεσαι τα έντερά σου να ανεβαίνουν στον λαιμό σου,
σαν να έχεις έναν μεγάλο όγκο στην είσοδο του στομαχιού», λέει στην
«Γκάρντιαν» η Μόργκαν, η μοναδική Βρετανίδα η οποία συμμετέχει στο πείραμα.
«Αλλά έπειτα από περίπου τρεις ημέρες το σώμα το συνηθίζει», συμπληρώνει. Και
μία άλλη: «Στην αρχή ήταν αρκετά καλά. Δεν χρειάζεται να μαγειρεύω ούτε να
πλένω τα ρούχα μου, με υπηρετούν, είμαι ξαπλωμένη και δεν κάνω τίποτε. Αλλά
αρχίζω να αισθάνομαι λίγο εξαντλημένη».