H Aφροδίτη «μιλάει» για τη Γη

Μερικά από τα πιο καλά κρυμμένα μυστικά του ηλιακού συστήματος πιθανόν να
μας αποκαλύψει ο πλανήτης Αφροδίτη, ο μυστηριώδης δίδυμος αδελφός της Γης,
όταν φτάσει σ’ αυτόν το ευρωπαϊκό διαστημόπλοιο Venus Express.

Εξοπλισμένο με ειδικά όργανα που θα επιτρέψουν στους επιστήμονες να «δουν»
μέσα από τα πυκνά νέφη που καλύπτουν την επιφάνεια της Αφροδίτης, το Venus
Express θα εκτοξευθεί το πρωί της Τετάρτης από το κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ
στο Καζαχστάν. H εκτόξευση επρόκειτο αρχικά να γίνει στις 26 Οκτωβρίου, αλλά
αναβλήθηκε λόγω ενός τεχνικού προβλήματος. Το σκάφος θα χρειαστεί 163 ημέρες,
δηλαδή λίγο περισσότερο από πέντε μήνες, για να φτάσει στην Αφροδίτη γύρω από
την οποία θα τεθεί σε τροχιά. Θα χαρτογραφήσει λεπτομερώς τον πλανήτη και την
ατμόσφαιρά του. Τα δεδομένα που θα στέλνει μπορεί να βοηθήσουν τους
επιστήμονες να εξηγήσουν γιατί ένας πλανήτης που μοιάζει τόσο με τη Γη (από
πλευράς μεγέθους, μάζας και σύνθεσης) έγινε τόσο ζεστός και εχθρικός, αντί να
αναπτύξει ζωή.

Το κλειδί για την εξήγηση του μυστηρίου αυτού βρίσκεται στην ατμόσφαιρα της
Αφροδίτης, η οποία είναι 92 φορές πυκνότερη από της Γης και αποτελείται σε
ποσοστό 96% από διοξείδιο του άνθρακα, καθώς και στη δραστηριότητα των πολλών
γιγάντιων ηφαιστείων της. Από το Διάστημα όμως, το μόνο που μπορεί κανείς να
δει είναι ένα αδιαπέραστο στρώμα από λευκά νέφη, τα οποία διατηρούν διαρκώς σε
κίνηση άνεμοι που πνέουν με ταχύτητα 320 χλμ. /ώρα.

«H Αφροδίτη είναι ο κακός δίδυμος αδελφός της Γης και μπορεί να μας πει πολλά
για τον δικό μας πλανήτη», λέει ο Άντριου Κόουτς του Εργαστηρίου Διαστημικής
Επιστήμης «Μάλαρντ», στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου. «H μελέτη του
φαινομένου του θερμοκηπίου στην Αφροδίτη μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε
πράγματα που συμβαίνουν στη Γη».

Το Venus Express είναι ένα σκάφος της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας που
κόστισε 225 εκατομμύρια ευρώ και είναι εξοπλισμένο με επτά ισχυρά όργανα. Ένα
απ’ αυτά είναι μια κάμερα που θα χρησιμοποιήσει υπεριώδεις και υπέρυθρες
ακτίνες για να «δει» την επιφάνεια μέσα από τα σύννεφα και να τη φωτογραφίσει
λεπτομερώς. Ένα φασματοσκόπιο θα μετρήσει επίσης τη θερμοκρασία της
ατμόσφαιρας σε διάφορα ύψη και θα εντοπίσει εστίες θερμότητας στην επιφάνεια,
όπως ενεργά ηφαίστεια.

Το Venus Express θα χρειαστεί 163 ημέρες για να φτάσει στην Αφροδίτη, θα τεθεί
σε μια πολύ ελλειπτική τροχιά γύρω της, με περίγειο 250 χλμ. και απόγειο
66.000 χιλιόμετρα, και θα στέλνει δεδομένα στη Γη για διάστημα έως τρία χρόνια.

Ο εφιάλτης του θερμοκηπίου

H ΑΦΡΟΔΙΤΗ απέχει 105 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τον Ήλιο, λιγότερα απ’
όσα η Γη (150 εκατομμύρια χλμ.) αλλά όχι αρκετά για να εξηγήσουν τις
υψηλότατες θερμοκρασίες της, οι οποίες φτάνουν στην επιφάνειά της τους 464°C
και καθιστούν αυτόν τον πλανήτη τον θερμότερο του ηλιακού συστήματος. Αυτό
οφείλεται κυρίως στην πυκνή ατμόσφαιρα της Αφροδίτης, που παγιδεύει τη ζέστη
σαν βαριά κουβέρτα. Μια ηπιότερη εκδοχή αυτού του φαινομένου του θερμοκηπίου
συμβαίνει στη Γη λόγω των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που οφείλονται στις
δραστηριότητες των ανθρώπων. «H Αφροδίτη θα έπρεπε να είναι παρόμοια με τη Γη,
αλλά κυριαρχείται από το φαινόμενο του θερμοκηπίου και θέλουμε να μάθουμε το
γιατί», δήλωσε ο Φρεντ Τέιλορ, καθηγητής Φυσικής της Ατμόσφαιρας στο
Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. «Αυτή θα είναι η πρώτη αποστολή που θα
χαρτογραφήσει την ατμόσφαιρα του πλανήτη αυτού ώς την επιφάνειά του».