EΛΛH ΠAΠAKΩNΣTANTINΟY «Tο “ποιοτικοί”-“εμπορικοί” μάς πάει πίσω»

Έλλη Παπακωνσταντίνου: «Στην Αγγλία βρέθηκα σε έναν χώρο όπου το κείμενο δεν αντιμετωπίζεται ως ένα τετελεσμένο γεγονός που πρέπει εσύ να βρεις τον τρόπο να το “ανακαλύψεις” και να το ξαναγεννήσεις. Γνώρισα μια άλλη δημιουργική διαδικασία: πώς το κείμενο μπορεί να γράφεται μαζί με τους ηθοποιούς και οι προσωπικές τους εμπειρίες να τροφοδοτούν τον συγγραφέα. Αυτό με άλλαξε πάρα πολύ

Σκαρφαλώνει με αποστολή στο Κιλιμάντζαρο – 6.000 μέτρα! -, αλλά και
σκηνοθετεί. Είναι όμορφη, σέξι, αποδεικνύεται όμως πως ξέρει και να διδάξει
ηθοποιούς. Διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου και την καλεί το
Πανεπιστήμιο του Πρίνστον να δώσει σειρά διαλέξεων, παίρνει Βραβείο
Φουλμπράιτ, αλλά λατρεύει και τα μακρινά ταξίδια. Είναι μόλις στα τριάντα δύο
και «εισέβαλε» στο ελληνικό θέατρο αθόρυβα, με ουσιαστικές επιτυχίες.

H Έλλη Παπακωνσταντίνου με δύο περσινές επιτυχημένες παραστάσεις της –
«Ντέστινυ» και «Ο μυστήριος Mr Love» – να επαναλαμβάνονται – η πρώτη
μέχρι πρόσφατα – στο «Υπόγειο» του «Θεάτρου Τέχνης» και στο «Ιλίσια
Βολανάκης», αντίστοιχα, και άλλες δύο – «Παίζεται το τραγούδι μας» και «Faith»
– στα σκαριά, στο «Ιλίσια Βολανάκης» ως δεύτερη παράσταση και στο «Εμπορικόν»
ως Δεύτερη Σκηνή αντίστοιχα, «γρονθοκοπεί» και ανατρέπει την ελληνική
τουλάχιστον εικόνα του διανοούμενου του θεάτρου. Εικόνα που συνδέεται μ’ αυτό
που λέμε… «μούχλα». Αναδίνει υγεία, χαρά, φρεσκάδα… Και επιπλέον, με τις
ώς τώρα εξαιρετικές δουλειές της, έχει αποδείξει ότι κατατάσσεται, ανάμεσα
στους πρώτους, στις ικανότατες νέες σκηνοθετικές δυνάμεις που πολλές ελπίδες
για το μέλλον γεννούν.

Το αρχικό ενδιαφέρον της για τη ζωγραφική μετακινήθηκε στη σκηνογραφία,
σπουδές στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου
Θεσσαλονίκης και η επίδραση των δασκάλων της – Βασίλης Παπαβασιλείου, Λευτέρης
Βογιατζής, Λυδία Κονιόρδου, Δημήτρης Παπαϊωάννου… – τη στρέφει προς στη
σκηνοθεσία. Όταν αποφοιτά φεύγει για μάστερ στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου.

«Ήμουν και στην Αγγλία πολύ τυχερή. Βρέθηκα σε έναν κύκλο που αποτελούσε την
ευρύτερη “οικογένεια” του Κεν Λόουτς, μπήκα στο “Ρόαγιαλ Κορτ” (σ.σ.: το
θέατρο – αιχμή της βρετανικής θεατρικής πρωτοπορίας), συνεργάστηκα σε
γουόρκσοπς με συγγραφείς όπως η Σάρα Κέιν…».

Τη χρονιά που παίρνει το μάστερ θα κάνει και την πρώτη της σκηνοθεσία: ένα
σύγχρονο αγγλικό έργο που παίζεται στο Fringe του Φεστιβάλ του Εδιμβούργου και
παίρνει το Πρώτο Βραβείο. Θα συνεχίσει δουλεύοντας στη Βρετανία – και στο
«εμπορικό» Γουέστ Εντ.

Πρώτη της σκηνοθεσία στην Ελλάδα «Το δεκαήμερο των γυναικών» στο «Ήβη». Θα
επανέλθει για να κάνει το «Ατσάλι» της Ρόνα Μούνρο στο «Απλό Θέατρο».

Κινείστε ανάμεσα στον χώρο τον πειραματικό και στον λεγόμενο «main stream».
Συνειδητά;

«Στην Αγγλία κανείς γύρω μου δεν λειτουργούσε με τα κριτήρια αυτά… Κανένα
μήνυμα δεν μου είχε φτάσει ότι επειδή δουλεύω στο «Ρόαγιαλ Κορτ» δεν μπορώ να
σκηνοθετήσω στο Γουέστ Εντ. Εκείνο που με ενδιαφέρει σε όποιου είδους δουλειά
καταπιάνομαι είναι να υπάρχει περιέργεια, απορία να ανακαλύψουμε πράγματα, η
έρευνα…».

Οι ηθοποιοί μας φέρουν το στίγμα του απαίδευτου. Εσείς που δουλέψατε και με
ξένους ηθοποιούς τι έχετε διαπιστώσει;

«Να κάνω ένα τσιγάρο; Γιατί συγχύζομαι όταν τα ακούω αυτά…». Γελάει με γέλιο
τραγανό. «Έχω διαπιστώσει ότι έχουμε εξαιρετικά ταλαντούχους ηθοποιούς. Και
ηθοποιούς “ανοιχτούς”. Ακόμα κι αν έχουν “κατηγοριοποιηθεί”. Διαπιστώνω ότι
ειδικά αυτοί οι ηθοποιοί είναι που θέλουν να “ψαχτούν” περισσότερο.

Ο διαχωρισμός “ποιοτικοί” και “εμπορικοί” μάς πάει όλους πίσω. Για μένα αλλού
βρίσκεται το πρόβλημα στην Ελλάδα: ότι είναι ελάχιστοι οι παραγωγοί που
πιστεύουν στην έρευνα – ακόμα κι αν έχουν “ονόματα” στον θίασο. Και ότι, εκτός
από τις εξαιρέσεις, δεν υπάρχουν σκηνοθέτες που να στηρίζουν τους ηθοποιούς.

Όσο για το θέμα της παιδείας, έχω συνεργαστεί στην Αγγλία με εξαιρετικούς
ηθοποιούς που δεν ήξεραν τι θα πει “μολιερικό” ή δεν ξέρω τι άλλο υποκριτικό
ύφος. Ούτε τους ενδιέφερε να το μάθουν. Αυτό που πρυτανεύει είναι το “just do
it!” (σ.σ.: «κάν’ το!»). Και η δική μου άποψη είναι πως ο καλός ηθοποιός δεν
υπάρχει λόγος να φορτώνει το κεφάλι του με ιδέες. Εκείνο που πρέπει να κάνει
είναι να έχει ξεκαθαρίσει τους στόχους του όταν βγει στη σκηνή. H “φιλολογία”
δεν με ενδιαφέρει».

«Ας συσπειρωθούμε οι νέοι…»

Θέλει πολύ να κάνει τη «Νόρα» – το «Κουκλόσπιτο» – του Ίψεν. Όπως και ένα έργο
του Ολιβιέ Πι, τη «Νύχτα του τσίρκου», που έχει διασκευάσει ο Άκης Δήμου.

«Θα ήθελα πάρα πολύ να συσπειρωθούμε κάποιοι της γενιάς μου και να
δημιουργήσουμε έναν καινούργιο χώρο έκφρασης. Και δεν εννοώ κτίριο. H δικιά
μου γενιά δεν έχει δώσει ακόμα το στίγμα της. Υπάρχουν άνθρωποι άξιοι. Που
λειτουργούν όμως κατά μόνας. Κι αν λειτουργείς κατά μόνας μπορεί εύκολα να
χάσεις τον στόχο σου. Να σε ενδιαφέρει περισσότερο το ίματζ, και το εξώφυλλο
στο περιοδικό, και ο περιπτεράς της γειτονιάς, και η αναγνωρισιμότητα… Αυτά
που είναι συμπτώματα παθογένειας ενός χώρου ο οποίος κατά τα άλλα διαθέτει
πολύ ταλαντούχους ανθρώπους».

INFO

«Ο μυστήριος Mr Love»: στο «Ιλίσια – Βολανάκης» (Παπαδιαμαντοπούλου 4, τηλ.
210-7210.045). «Faith»: στο «Εμπορικόν» (Σαρρή 11, Ψυρή, τηλ. 210-3211.750)
από τέλος Νοεμβρίου. «Παίζουν το τραγούδι μας» στο «Ιλίσια – Βολανάκης» μετά
την Πρωτοχρονιά.