Aμαρτωλό παρελθόν με υποσχέσεις χωρίς αντίκρυσμα

Τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά προγράμματα γνωρίζουν μεγάλη άνθηση τα τελευταία
χρόνια, όμως πολλοί ασφαλισμένοι στο παρελθόν παραπλανήθηκαν από τα «ψιλά
γράμματα» και τις ασάφειες των συμβολαίων που υπέγραψαν ή από τις υψηλές
αποδόσεις που τους υποσχέθηκαν οι εταιρείες και έχασαν μεγάλα ποσά.
Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις κατόχων unit linked συμβολαίων που τα
τελευταία χρόνια, φοβισμένοι από την κακή πορεία του Χρηματιστηρίου, βιάστηκαν
να διακόψουν τα συμβόλαιά τους, για να διαπιστώσουν στη συνέχεια ότι τα ποσά
που πήραν πίσω δεν ήταν ούτε το… μισό από τα ασφάλιστρα που είχαν καταβάλει.
Τα παρακάτω παραδείγματα είναι χαρακτηριστικά:

Ασφαλισμένος που από το 1998, οπότε και συνήψε συμβόλαιο διάρκειας 15 ετών,
μέχρι και το 2003 που το διέκοψε, είχε πληρώσει συνολικά 3.000 ευρώ, πήρε πίσω
μόνο τα 1.800 ευρώ. Ο ασφαλισμένος αυτός, όπως και πολλοί άλλοι, δεν είχε
ενημερωθεί σωστά ότι τα πρώτα χρόνια ισχύος ενός συμβολαίου ένα μικρό μόνο
μέρος από τα ασφάλιστρα που καταβάλλει επενδύονται για τον σχηματισμό του
επιθυμητού κεφαλαίου. Έπρεπε συγκεκριμένα να είχε ενημερωθεί από τον ασφαλιστή
του ότι τον 1ο χρόνο ισχύος του συμβολαίου του θα επενδυθεί το 25% του
ασφαλίστρου, τον 2ο το 40%, τον 3ο το 50% και μόνο από τον 6ο χρόνο και μετά
το σύνολο του ποσού. Τα υπόλοιπα αφορούν προμήθειες ασφαλιστών, αμοιβές
συνεργατών, έξοδα διαχείρισης κ.λπ. Έτσι σε περίπτωση πρόωρης εξαγοράς του
συμβολαίου, η εταιρεία επιστρέφει στον πελάτη της ένα μικρό μόνο μέρος από τα
μέχρι εκείνη την ώρα επενδεδυμένα ασφάλιστρα και όχι το σύνολό τους.

Υποσχέσεις… στα χαρτιά

Το 2003 ζευγάρι ασφαλισμένων στο ΙΚΑ, ηλικίας 35 ετών ο άνδρας και 33 η
γυναίκα, χωρίς παιδιά, με συνολικές μηνιαίες καθαρές αποδοχές 1.700 ευρώ,
συνήψαν δύο διαφορετικά συνταξιοδοτικά προγράμματα unit linked, με λήξη στα 60
τους χρόνια. Ήθελαν να εξασφαλίσουν ένα συμπληρωματικό κεφάλαιο στη σύνταξή
τους. Το ζευγάρι αυτό δελεάστηκε από τις υψηλές αποδόσεις, της τάξεως του 6%
ετησίως που υποσχόταν τότε η συγκεκριμένη εταιρεία. Με βάση τις αποδόσεις
αυτές, στη λήξη του συμβολαίου ο άνδρας θα εισέπραττε 59.000 ευρώ και η
σύζυγός του 64.000 ευρώ. Επρόκειτο ωστόσο, όπως ανακάλυψαν εκ των υστέρων οι
ασφαλισμένοι, για… το λεγόμενο «ενδεικτικό» κεφάλαιο, αυτό δηλαδή το οποίο
θα προκύψει αν η εταιρεία πετύχει απόδοση 6% ετησίως. H εταιρεία δεν
δεσμεύτηκε για το τι θα γίνει στην περίπτωση κακής πορείας των
χρηματιστηριακών δεικτών όπου επρόκειτο να επενδυθούν τα κεφάλαια των πελατών
της. Κανονικά όφειλε να είχε ενημερώσει τους πελάτες της, ότι στη λήξη του
συμβολαίου θα εισπράξουν ένα ελάχιστο «εγγυημένο» κεφάλαιο, ακόμη και αν οι
χρηματιστηριακές αγορές κινηθούν πτωτικά. Σε κάθε περίπτωση ο ασφαλισμένος
πρέπει να ζητάει να μαθαίνει ποιο είναι το «εγγυημένο» κεφάλαιο που του
εξασφαλίζει ένα συμβόλαιο και όχι ποιο το «ενδεικτικό».

Έδωσε 30.000 ευρώ, πήρε 4.000!

Χαρακτηριστική περίπτωση ασφαλισμένου που στο παρελθόν έχασε τα χρήματά του
από κακές επενδυτικές επιλογές της ασφαλιστικής εταιρείας είναι η ακόλουθη: Το
1991, άνδρας 30 ετών συνήψε συνταξιοδοτικό πρόγραμμα για 20 χρόνια,
προκειμένου στη λήξη του να εισπράξει το ποσό των 1.174 ευρώ ως μηνιαία
σύνταξη και των 88.100 ευρώ ως εφάπαξ. Για τον λόγο αυτό συμφώνησε να
καταβάλλει ετήσιο ασφάλιστρο 3.000 ευρώ. Το 1999 η εν λόγω ασφαλιστική
εταιρεία, όπως και πολλές άλλες, προσδοκώντας υψηλά κέρδη από την «έκρηξη» του
Χρηματιστηρίου, τοποθέτησε τα κεφάλαια των πελατών της σε «επιθετικά» μετοχικά
αμοιβαία κεφάλαια, θεωρώντας ότι έτσι θα πολλαπλασιάσει τις αποδόσεις τους. Το
2001, και ενώ η «βουτιά» του XAA συνεχιζόταν, ο εν λόγω ασφαλισμένος
ενημερώνεται τηλεφωνικά από τον ασφαλιστή του ότι «λόγω της γενικότερης
αρνητικής χρηματιστηριακής συγκυρίας αλλά και κάποιων ατυχών επενδυτικών
επιλογών της εταιρείας σε αμοιβαία, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό»,
το σχηματισμένο μέχρι εκείνη τη στιγμή κεφάλαιό του έφτανε στο ποσό των…
4.000 ευρώ. Εκείνη τη στιγμή, το σύνολο των καταβεβλημένων ασφαλίστρων, χωρίς
τις τυχόν αποδόσεις, ήταν 30.000 ευρώ! Ο ασφαλιστής του συμβούλεψε τον πελάτη
του να διακόψει άμεσα το συνταξιοδοτικό του πρόγραμμα και να τοποθετήσει τα
χρήματα που απέμειναν σε ένα ιδιωτικό πρόγραμμα υγείας, όπως και έγινε.