Όλο και πιο απαιτητικός ο… κουμπάρος

Ψυχροπολεμικό κλίμα επικρατεί πλέον στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά τη
νέα πρόκληση της Άγκυρας – διά στόματος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν – η οποία είναι
η πέμπτη από την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Ο Τούρκος Πρωθυπουργός δήλωσε την Πέμπτη στο Λονδίνο ότι η Τουρκία δεν θα
ανοίξει τα λιμάνια της και τα αεροδρόμιά της στην Κυπριακή Δημοκρατία, δηλαδή
δεν θα εφαρμόσει το Πρωτόκολλο της Άγκυρας. Αυτή η εξέλιξη προκάλεσε έντονο
προβληματισμό στην ελληνική κυβέρνηση. Ο Κώστας Καραμανλής δέχεται τώρα
εισηγήσεις από τους επιτελείς του να δηλώσει άμεσα και δημοσίως ότι
αναβάλλεται επ’ αόριστον η επίσκεψη στην τουρκική πρωτεύουσα.

Στον… αέρα. Πράγματι, η επίσκεψη του Πρωθυπουργού στην Άγκυρα, η
οποία σύμφωνα με διαρροές από κυβερνητικές πηγές επρόκειτο να πραγματοποιηθεί
ανάμεσα στις 23 και τις 26 Νοεμβρίου βρίσκεται τώρα στον αέρα. Διπλωματικές
πηγές στην Αθήνα σχολίαζαν ότι ο Έλληνας Πρωθυπουργός δεν μπορεί να πάει στην
Άγκυρα και να καταθέσει στεφάνι στο μνημείο του Ατατούρκ χωρίς να πάρει κάτι
από τους Τούρκους. Όπως δείχνουν οι εξελίξεις – σύμφωνα πάντα με διπλωματικές
πηγές – δεν θα πάρει ούτε την άρση του casus belli, ούτε την εφαρμογή του
Πρωτοκόλλου της Άγκυρας, δηλαδή την ντε φάκτο αναγνώριση της Κυπριακής
Δημοκρατίας. Επιπλέον, κινδυνεύει – προσθέτουν οι ίδιες πηγές – με την
επανάληψη ενός επεισοδίου (στα Ίμια ή όπου αλλού) αντίστοιχου με εκείνο στη
διάρκεια της τελευταίας επίσκεψης του υπουργού Εξωτερικών Πέτρου Μολυβιάτη
στην Άγκυρα.

Ουδέν σχόλιον… H ελληνική κυβέρνηση βρέθηκε σε μεγάλη αμηχανία μετά
τις τελευταίες δηλώσεις του Τούρκου Πρωθυπουργού και είναι ενδεικτικό ότι ούτε
ο Πρωθυπουργός ούτε κάποιο από τα μέλη της ελληνικής αντιπροσωπείας στο
Λονδίνο θέλησαν να κάνουν κάποιο σχόλιο. Το θέμα συζητήθηκε στη διάρκεια της
επιστροφής του Πρωθυπουργού στην Αθήνα, ο οποίος δέχτηκε εισηγήσεις να
ανακοινώσει ότι αναβάλλει την επίσκεψη μέσα στο Σαββατοκύριακο, ώστε να
προλάβει και τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης στην προγραμματισμένη προ
ημερησίας συζήτηση στη Βουλή τη Δευτέρα. Στο επιτελείο του Πρωθυπουργού αυτή η
λύση φαίνεται να κερδίζει έδαφος, ωστόσο κάποια στελέχη αντιτάσσουν ότι η
δημόσια ανακοίνωση της αναβολής της επίσκεψης τώρα θα σήμαινε κλιμάκωση της
έντασης και από την ελληνική πλευρά και πιθανόν να εγκυμονεί κινδύνους. Άλλα
στελέχη πάλι επισημαίνουν πως η επίσκεψη Καραμανλή στην Άγκυρα ήταν ένα αίτημα
της Ουάσιγκτον το οποίο ο Πρωθυπουργός θέλει να ικανοποιήσει ώστε να βρίσκεται
διπλωματικά σε πλεονεκτική θέση απέναντι στους Αμερικανούς και ότι δεν είναι
φρόνιμο να τινάξει στον αέρα μια δρομολογημένη στρατηγική.

Πέντε προκλήσεις στη σειρά

Από τις 3 Οκτωβρίου, όταν ξεκίνησαν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της
Τουρκίας, η Άγκυρα δεν έχει σταματήσει να προκαλεί την ελληνική πλευρά. Την
αρχή έκανε ο πρόεδρος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας Αλπογκάν, ο οποίος σε
συνέντευξή του στον «Ελεύθερο Τύπο» δήλωσε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να
εγγυηθεί ότι δεν θα γίνει επεισόδιο στο Αιγαίο σε περίπτωση επίσκεψης του κ.
Καραμανλή στην Άγκυρα, γιατί γι’ αυτά ευθύνονται οι Έλληνες ψαράδες! Στη
συνέχεια, ο αντιπρόεδρος του ΑΚΡ, Αρετς, ο δεύτερος στην ιεραρχία του κόμματος
του κ. Ερντογάν απέκλεισε το ενδεχόμενο να ανοίξει η Σχολή της Χάλκης και
έθεσε θέμα μουσουλμάνων της Θράκης. Υπήρξε μάλιστα τουρκική προσφυγή στο
Ευρωδικαστήριο για καταπίεση της «τουρκικής μειονότητας» στη Θράκη, ενώ
πρόκληση ήταν και η απόφαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας να παρατείνει το
Casus Belli. Τέλος, πριν από μια εβδομάδα σημειώθηκε επεισόδιο με την
ταπεινωτική μεταχείριση του επικεφαλής των ευρωβουλευτών της N.Δ. Γιάννη
Βαρβιτσιώτη στην Κωνσταντινούπολη.

H ελληνική ατζέντα. Οι εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις
επισκίασαν για την ελληνική πλευρά την ατζέντα του άτυπου Συμβουλίου Κορυφής,
που είχε σαν θέμα τη διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής στρατηγικής απέναντι
στην παγκοσμιοποίηση. Εκείνο που έκαιγε πάντως την ελληνική κυβέρνηση ήταν να
επιτευχθεί συμφωνία για τον κοινοτικό προϋπολογισμό από το 2007 ώς το 2013 και
να οριστούν τα κονδύλια για το Δ’ ΚΠΣ. Ο Κώστας Καραμανλής δεν έκρυψε τη
δυσφορία του για την στάση της βρετανικής προεδρίας στο θέμα αυτό.