Ο Γιώργος δεν ποντάρει στα σκάνδαλα

ΥΠΟΤΙΘΕΤΑΙ πως οι πολιτικοί οσφραίνονται την εξουσία, ακριβώς
όπως τα καρχαριοειδή το αίμα. Αυτό κάνει τη συμπεριφορά τους εξίσου επιθετική.
Ο καρχαρίας κινείται με ταχύτητα μέσα στο νερό, προσεγγίζοντας το θύμα που θα
κατασπαράξει. Ο πολιτικός μπορεί να μην έχει πτερύγια, γλιστράει όμως με την
ίδια στυγνή αποφασιστικότητα στον ρευστό κόσμο της δημόσιας ζωής.

Το στερεότυπο είναι ανθεκτικό, ασχέτως τόπου, χρόνου και ηλικίας. Στη Βρετανία
του 19ου αιώνα, ο Ουίλιαμ Γλάδστων αναφερόταν ως «γέρος που βιαζόταν». Ως
«άνθρωπος που βιάζεται» χαρακτηρίζεται στο Παρίσι του 21ου αιώνα και ο Νικολά
Σαρκοζί, ο χαρισματικός υπουργός Εσωτερικών που θέλει να είναι υποψήφιος της
γαλλικής Δεξιάς στις προεδρικές εκλογές του 2007. Ο γελοιογράφος της
εφημερίδας «Μοντ» Πλαντί, τον σκιτσάρει συνήθως σαν τον κακό βεζύρη
Ιζνογκούντ, που θέλει να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη Ζακ Σιράκ.

Ο Γιώργος Παπανδρέου ουδέποτε είχε το προφίλ αριβίστα ή βιαστικού πολιτικού.
Έγινε μάλιστα αρχηγός το 2004, χωρίς να έχει παίξει τον ρόλο του δελφίνου.
Ίσως αυτό να ήταν ένα στοιχείο που έκανε βελούδινη τη διαδοχή στην ηγεσία του
ΠΑΣΟΚ.

ΣΤΗΝ πραγματικότητα, ο Παπανδρέου ανήκει στην ολιγομελή κατηγορία των
πολιτικών της υπομονής. Για μια δεκαπενταετία, από το 1980 ώς το 1995, είχε
θέση στην κυβέρνηση και το κόμμα, βρισκόταν όμως στη σκιά των πρωτοκλασάτων
στελεχών που περιστοίχιζαν τον πατέρα του. Την περίοδο εκείνη, στον Παπανδρέου
έβλεπαν έναν μελλοντικό αρχηγό μόνο εκείνοι που πίστευαν στη μεταφυσική των
ονοματεπωνύμων.

Για έναν πολιτικό που βιάζεται, η δεκαπενταετία είναι αφόρητα μακρύ διάστημα.
Μια έρημος χρόνου που πρέπει να περάσει. Ο Παπανδρέου την πέρασε. Γιατί είχε
υπομονή. Γιατί είχε αντοχή. Γιατί ένιωθε πως είχε χρόνο. Πιθανώς και γιατί στο
διάστημα αυτό έψαχνε τον εαυτό του. Ένα, άλλωστε, από τα χαρακτηριστικά του
είναι ότι είναι πολιτικός που μεταλλάσσεται, έχοντας φυσιογνωμία που διαρκώς
αποσαφηνίζεται. Αυτονοήτως, πρόκειται για διαδικασία που απαιτεί χρόνο.

Το ενδιαφέρον είναι ότι, στην περίπτωση του Παπανδρέου, ο χρόνος επιταχύνεται.
H πορεία του δεν είναι γραμμική, αλλά ασυνεχής, με εκτινάξεις. Το υπουργείο
Παιδείας. Το συνέδριο του ’96, όταν πήγε με τον Σημίτη. H υπουργοποίησή του
στο Εξωτερικών, το 1999, στον απόηχο της υπόθεσης Οτζαλάν. H ελληνο-τουρκική
προσέγγιση. H διαδοχή Σημίτη το 2003-2004. Όλα τα συμβάντα αυτά συνιστούν
ρήξεις. Τομές στη συνέχεια.

ΣΤΗ σχέση με τον χρόνο, έγκειται και το κλειδί της ηγεσίας Παπανδρέου
από τον Μάρτιο του 2004 και μετά. Ο νέος αρχηγός δεν βιάζεται. Δεν νιώθει τον
ψυχαναγκασμό της γρήγορης κίνησης. Έχει, όπως έλεγε παρατηρητικός συνεργάτης
του, «μια καρμική αντίληψη για τα πράγματα». Αυτονοήτως, δεν είναι μια
προσέγγιση με την οποία μπορούν να συγχρονισθούν όλοι στο ΠΑΣΟΚ. Ένα κομμάτι
των οπαδών βιάζεται να επανέλθει στην εξουσία. Και κάποια μεγαλύτερης ηλικίας
στελέχη αισθάνονται ότι δεν έχουν απεριόριστο περιθώριο χρόνου.

Αν για τον Παπανδρέου ο χρόνος είναι έρημος, για κάποιους στο ΠΑΣΟΚ είναι
κλεψύδρα. Αυτό, βέβαια, δεν φαίνεται να απασχολεί τον νέο αρχηγό, βασική
μέριμνα του οποίου είναι να αναδείξει νέα πρόσωπα στην πρώτη γραμμή του
Κινήματος. Κι αυτό, βεβαίως, είναι κάτι που θέλει χρόνο.

Ούτως ή άλλως, ο χρόνος είναι το πιο ενδιαφέρον μέγεθος της τρέχουσας
πολιτικής περιόδου. Για τον Παπανδρέου τρέχει αργά. Για την κυβέρνηση
Καραμανλή όμως τρέχει εξαιρετικά γρήγορα. H N.Δ., όπως φάνηκε στην περίπτωση
της σκανδαλολογίας, έχει αρχίσει να χάνει τον έλεγχο της δημόσιας ατζέντας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Παπανδρέου κρατιέται σε απόσταση από τη
σκανδαλολογία, την οποία δεν υιοθετεί ως κεντρική αντιπολιτευτική γραμμή. H
ταχύτατη κυβερνητική φθορά βοηθά να γίνεται αντιληπτό γιατί ο αρχηγός του
ΠΑΣΟΚ νιώθει τον χρόνο να είναι – πάλι – με το μέρος του.