Aρχαιότητες από το Γκετί…

Το παλαιότερο ελληνικό αίτημα της επιστροφής τεσσάρων αριστουργηματικών
αρχαιοτήτων που προέρχονται ασφαλώς από ελληνικά εδάφη και βρίσκονται στο
Μουσείο Γκετί της Καλιφόρνιας αναθερμαίνεται τώρα που το φημισμένο ιδιωτικό
αμερικανικό μουσείο δικάζεται από τους Ιταλούς στο πρόσωπο της πρώην εφόρου
Ελληνορωμαϊκών Αρχαιοτήτων κ. Μάριον Τρου για παράνομη απόκτηση αρχαιοτήτων.
Το πρώτο από τα ελληνικά έργα τέχνης που διεκδικούμε, είναι μια ενεπίγραφη
επιτύμβια στήλη από τη Βοιωτία που αγοράσθηκε έναντι 750.000 δολαρίων και η
επιστροφή της μαζί με τα άλλα τρία έργα είχε ζητηθεί επισήμως ήδη από το 1996
από τον τότε διευθυντή Αρχαιοτήτων κ. Γιάννη Τζεδάκη με το αιτιολογικό ότι το
είδος της γραφής δείχνει την προέλευση από τη Βοιωτία. Το δεύτερο είναι ένα
γυναικείο άγαλμα αθηναϊκού εργαστηρίου, από αυτά που σπανίως συναντώνται εκτός
Ελλάδας – το μουσείο το είχε αγοράσει έναντι 3,3 εκατ. δολαρίων. Το τρίτο
είναι ένα χρυσό στεφάνι σαν αυτά που βρίσκονται σε τάφους της Μακεδονίας και
το τέταρτο είναι ένα αναθηματικό ανάγλυφο που είχε αγοραστεί από τον ίδιο τον
Πολ Γκετί το 1955, αν και είχε ταυτιστεί η κλοπή του από τον αρχαιολογικό χώρο
της Θάσου.

…. ζητούν επιστροφή

Τότε, οι αποδείξεις που έφεραν οι Έλληνες για την ελληνική προέλευση των
αρχαιοτήτων δεν είχαν θεωρηθεί επαρκείς. Σήμερα, οι διεθνείς νόμοι έχουν
αλλάξει και ο κάθε αγοραστής έχει υποχρέωση να αναζητήσει και να αποδείξει ο
ίδιος την νόμιμη προέλευση του αρχαίου αντικειμένου που θέλει να αγοράσει. H
ελληνική πλευρά το 1996 είχε επιφυλαχθεί των νομίμων δικαιωμάτων της και είχε
δηλώσει ότι αν τ’ αντικείμενα δεν επιστραφούν «θα υποχρεωθεί να ακολουθήσει
τις νόμιμες διαδικασίες». Ακολούθησε απόφαση του υπουργού ότι η υπόθεση θα
προωθηθεί διά της διπλωματικής οδού. Με τα νέα στοιχεία που προέκυψαν στο
μεταξύ για την προέλευση αυτών των αντικειμένων από κυκλώματα αρχαιοκαπήλων,
όπου εμπλέκονται και Έλληνες, το θέμα μπορεί να κερδηθεί και το ελληνικό
αίτημα επανατέθηκε τον περασμένο Μάιο. Μήπως ήρθε η ώρα να ενεργοποιηθούν πιο
δραστήρια αυτές οι νόμιμες διαδικασίες μιας και το θέμα έχει πάρει για πρώτη
φορά απρόβλεπτα διεθνείς διαστάσεις;