Σε γκουλάγκ ο Xοντορκόφσκι

Καλώς ήλθατε στο – πρώην – γκουλάγκ υπ’ αριθμόν YaG14/10 στη Σιβηρία. Εδώ
κατοικοεδρεύει πλέον, και για τα επόμενα έξι χρόνια, ένας από τους
πλουσιότερους και πιο δαιμονοποιημένους Ρώσους: ο Μιχαήλ Χοντορκόφσκι.

Το – πρώην – γκουλάγκ υπ’ αριθμόν YaG14/10 στη Σιβηρία. Τα επόμενα 6 χρόνια ο Χοντορκόφσκι θα τα περάσει στην παγωμένη αυτή φυλακή

Χθες συμπληρώθηκαν δύο χρόνια από τη σύλληψη του ανθρώπου στον οποίο κάποτε
ανήκε ο πετρελαϊκός κολοσσός της Γιούκος και ο οποίος ήθελε να γίνει πρόεδρος
της Ρωσίας.

Περίπου 4.960 χιλιόμετρα από τη Μόσχα, ο πέτρινος δρόμος οδηγεί σε μία ανηφόρα
και ξαφνικά όλα αποκαλύπτονται: στο μέσον του αφιλόξενου τοπίου βρίσκεται ένα
συγκρότημα γκρίζων σκονισμένων παλιών κτιρίων. Πρόκειται για το Κρασνοκάμενσκ,
μία παγωμένη πόλη στο όριο του πολιτισμού που θεωρείται ότι μπορεί να είναι
μολυσμένη από ραδιενέργεια εξαιτίας ορυχείου ουρανίου που λειτουργεί εκεί
κοντά. Εδώ, στον Αρκτικό Κύκλο, λειτουργεί μία φυλακή όπου στέλνονται Ρώσοι
ποινικοί κρατούμενοι. Όπως ο Χοντορκόφσκι.

Ο Χοντορκόφσκι εστάλη πριν από μερικές ημέρες σε αυτή τη φυλακή της Σιβηρίας,
από μία φυλακή στη Μόσχα όπου κρατούνταν τα τελευταία δύο χρόνια. Είχε
προηγηθεί η απόρριψη της έφεσης που είχε ασκήσει κατά της απόφασης του
πρωτοβάθμιου δικαστηρίου που τον καταδίκαζε σε οκτώ χρόνια κάθειρξης. Χθες
πέρασε τη δεύτερη επέτειο της σύλληψής του μαζί με την γυναίκα του, Ίνα
Χοντορκόφσκαγια, στην οποία είχε δοθεί άδεια για τριήμερη επίσκεψη στη φυλακή
όπου βρίσκεται ο σύζυγός της.

Ο δικηγόρος του Χοντορκόφσκι, Αντόν Ντρελ, ο οποίος συνοδεύει την Ίνα στην
τριήμερη επίσκεψή της στο Κρασνοκάμενσκ, έκανε λόγο για «πράξη εκδίκησης κατά
του Χοντορκόφσκι» και κατηγόρησε το Κρεμλίνο ότι «απομονώνει» τον άλλοτε
πανίσχυρο άνδρα από την οικογένειά του.

40 βαθμοί υπό το μηδέν

H σύζυγος του Χοντορκόφσκι, Ίνα, που πέρασε μαζί με τον άντρα της την επέτειο των δύο χρόνων του στη φυλακή

Πάντως, στην πόλη Κρασνοκάμενσκ, η οποία έχει πληθυσμό 60.000 ανθρώπων και
όπου οι θερμοκρασίες πέφτουν κάτω από τους 40 βαθμούς υπό το μηδέν, οι
κάτοικοι δεν φαίνεται να συμπονούν ιδιαίτερα τον Χοντορκόφσκι. Μιλούν στους
δημοσιογράφους που κατέκλυσαν την περιοχή όταν εστάλη εδώ ο διάσημος νέος…
ένοικος της φυλακής, για έναν «ολιγάρχη» που έχει τόσα χρήματα ώστε οι όποιες
δυσκολίες έχουν δημιουργηθεί στη ζωή του εύκολα να εξανεμίζονται.

Από τους Δεκεμβριστές, στους «εχθρούς του λαού»…

ΠΕΡΙΠΟΥ δύο αιώνες έχουν περάσει από τότε που ο Τσάρος Νικόλαος A’
εξόριζε τους Δεκεμβριστές – όπως ονομάζονταν οι αριστοκράτες που το 1825
επιχείρησαν να ανατρέψουν τον Τσάρο – σε απόμακρες περιοχές της Ανατολικής
Σιβηρίας. Στη σοβιετική εποχή, οι «εχθροί του λαού» στέλνονταν σε παρόμοια
απόμακρες και «καταραμένες από τη φύση» περιοχές της Σιβηρίας, στο πλαίσιο του
δικτύου των στρατοπέδων αναγκαστικής εργασίας – των διαβόητων γκουλάγκ. Στη
σύγχρονη Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν, οι παγωμένες και αφιλόξενες αυτές
περιοχές της Σιβηρίας ξαναλειτουργούν για ποινικούς κρατουμένους. Σε αυτούς
περιλαμβάνεται πλέον ο Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, πρώην δισεκατομμυριούχος, πρώην
πανίσχυρος πετρελαιάς και νυν κατάδικος. Γι’ αυτό ίσως και χθες, στην
ιστοσελίδα του, ο Χοντορκόφσκι έστειλε ειρωνικούς χαιρετισμούς στο Κρεμλίνο,
παρομοιάζοντας την περίπτωσή του με εκείνη των «πολιτικών κρατουμένων», όπως
χαρακτήρισε τους Δεκεμβριστές του 1825.