Πέντε χαμένα χρόνια…

Πέντε χρόνια χαμένων ευκαιριών και ανεκπλήρωτων υποσχέσεων έκλεισαν χθες
από τη λαϊκή εξέγερση που ανέτρεψε τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.

H επέτειος. Ο ανθρακωρύχος Μίλαν Μιλοβάνοβιτς (κάτω) δείχνει στον πρωθυπουργό της Σερβίας Βόισλαβ Κοστούνιτσα το λάφυρό του, ένα κομμάτι από έδρανο του γιουγκοσλαβικού Κοινοβουλίου (επάνω) που είχε πάρει κατά την εξέγερση ενάντια στον Μιλόσεβιτς, στην οποία οι ανθρακωρύχοι είχαν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο

Αντί για εορταστικές εκδηλώσεις, ατμόσφαιρα απογοήτευσης επικρατούσε χθες στο
Βελιγράδι. «Όλα τα ιδανικά της 5ης Οκτωβρίου προδόθηκαν», δήλωσε στον
ραδιοσταθμό B92 η Ξένια Σίμιτς, επίσης από το Βελιγράδι, η οποία είχε πάρει
μέρος στις διαδηλώσεις που ξέσπασαν όταν ο Μιλόσεβιτς αποπειράθηκε να ακυρώσει
τη νίκη του Βόισλαβ Κοστούνιτσα στις προεδρικές εκλογές. Εκατοντάδες χιλιάδες
άνθρωποι είχαν βγει τότε για μέρες στους δρόμους του Βελιγραδίου, αναγκάζοντας
τελικά τον Μιλόσεβιτς να παραδεχθεί την ήττα του και να παραιτηθεί.

Ανάμεσα στους ηγέτες της εξέγερσης εκείνης ήταν ο Μπόρις Τάντιτς και ο
Κοστούνιτσα, που σήμερα είναι πρόεδρος και πρωθυπουργός της Σερβίας
αντιστοίχως -και βρίσκονται στα μαχαίρια. H κυβέρνηση του πρωθυπουργού
Κοστούνιτσα «αναβιώνει την πολιτική βία» και τους «διωγμούς αντιπάλων», όπως
γινόταν στην περίοδο της διακυβέρνησης Μιλόσεβιτς και έχει προδώσει τα ιδεώδη
της εξέγερσης της 5ης Οκτωβρίου, αφού «όλα όσα ταλαιπωρούσαν τη Σερβία επί
Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς έχουν επιστρέψει», έγραψε ο πρόεδρος Τάντιτς σε άρθρο
του με την ευκαιρία της επετείου, το οποίο δημοσιεύτηκε χθες στην «Πολίτικα».
H συνεργάτις του Κοστούνιτσα Βλαντέτα Γιάνκοβιτς παραδέχτηκε ότι «πέντε χρόνια
μετά, εξακολουθούμε να απέχουμε πολύ από τα ήρεμα νερά, πολιτική που είχαμε
υποσχεθεί τότε στον λαό».

Βαθιές διαιρέσεις

Οι επικρίσεις του Τάντιτς υπογραμμίζουν τις βαθιές διαιρέσεις που επικρατούν
μεταξύ τών προ πενταετίας συμμάχων που ηγήθηκαν της εξέγερσης. Ενώ οι ηγέτες
της, περιλαμβανομένων των Τάντιτς και Κοστούνιτσα, υπόσχονταν τότε να
συνεργαστούν για να βγάλουν τη Σερβία από τη διεθνή απομόνωση και τη φτώχεια,
μετά την επικράτησή τους διασπάστηκαν αμέσως. Ο Κοστούνιτσα έγινε πρωθυπουργός
τον Φεβρουάριο του 2004, σχεδόν ένα χρόνο μετά τον φόνο του φιλοδυτικού
προκατόχου του Ζόραν Τζίντζιτς. H δολοφονία έδειξε ότι το «εγκληματικό δίκτυο»
του Μιλόσεβιτς δεν διαλύθηκε, τόνισε χθες ο υπουργός Εξωτερικών Βουκ
Ντράσκοβιτς. H κυβέρνηση Κοστούνιτσα είναι ένας εύθραυστος συνασπισμός
μετριοπαθών εθνικιστών, βασιλοφρόνων και φιλοδυτικών τεχνοκρατών, ο οποίος
στηρίζεται στην κοινοβουλευτική υποστήριξη του εξασθενημένου Σοσιαλιστικού
Κόμματος του Μιλόσεβιτς. «H κυβέρνηση της Σερβίας ανέχεται δημόσιες εκδηλώσεις
ρατσισμού, αντισημιτισμού και εθνοτικού μίσους», αναφέρει ομάδα φιλελεύθερων
πολιτικών και διανοουμένων σε δήλωση που έδωσε χθες στη δημοσιότητα.

Πέντε χρόνια μετά την εξέγερση της 5ης Οκτωβρίου 2000, τα δεδομένα είναι τα
εξής: H Σερβία αντιμετωπίζει ένα πιθανό διαζύγιο από το Μαυροβούνιο, αν ο
παλιός της σύμμαχος ψηφίσει υπέρ της ανεξαρτησίας του την ερχόμενη άνοιξη.
Μπορεί επίσης να χάσει το Κόσοβο, το οποίο θεωρεί κοιτίδα του σερβικού έθνους,
ενώ παραμένει μια από τις φτωχότερες χώρες στην Ευρώπη. Μολονότι ο ρυθμός
ανάπτυξης της οικονομίας είναι υψηλός, η διαφθορά και η γραφειοκρατία
κυριαρχούν, ένας στους τρεις Σέρβους είναι άνεργος, ο πληθωρισμός καλπάζει με
14% και ο μέσος μηνιαίος μισθός αντιστοιχεί σε μόλις 210 ευρώ.

ΣΡΕΜΠΡΕΝΙΤΣΑ

Λίστα 20.000 «υπόπτων»

H ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ των Σέρβων της Βοσνίας συνέταξε κατάλογο 19.473 Σέρβων
στρατιωτών που συμμετείχαν σε πολεμικές επιχειρήσεις στην περιοχή της
Σρεμπρένιτσα το 1995, τον καιρό της σφαγής. Ο μυστικός αυτός κατάλογος, ο
οποίος συντασσόταν από το 2003, περιλαμβάνει περί τα 900 άτομα που πιστεύεται
πως εξακολουθούν να εργάζονται για την κυβέρνηση, τον στρατό ή την αστυνομία
των Σέρβων της Βοσνίας και θα προωθηθεί στην εισαγγελία.

Διεθνείς πιέσεις

Ο κατάλογος συντάχθηκε κατόπιν πιέσεων της διεθνούς κοινότητας που έχουν στόχο
να υποχρεωθεί η σερβοβοσνιακή κυβέρνηση να παραδεχθεί και να λογοδοτήσει για
τα εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν στη Σρεμπρένιτσα, όπου πάνω από 7.000
Μουσουλμάνοι, άνδρες και αγόρια, σφαγιάστηκαν όταν τα σερβοβοσνιακά
στρατεύματα κατέλαβαν τον μουσουλμανικό αυτό θύλακα.