TZEPEMI PIΦKIN «Eυρωπαίοι, κρατάτε την κότα με τα χρυσά αυγά!»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
|
«Οι Αμερικανοί εστιάζουν στη συγκέντρωση πλούτου, ενώ οι Ευρωπαίοι στην |
«Κάποτε υπήρχε μια ωραία χώρα που την έλεγαν Αμερική, αλλά η ατζέντα των
νεοσυντηρητικών την έχει καταστρέψει! Ένας από τους λόγους που έγραψα το
βιβλίο, το οποίο απευθύνεται κατ’ αρχάς στο αμερικανικό κοινό και ύστερα στο
ευρωπαϊκό, είναι για να τους πω, “προσέξτε το πρόγραμμα των νεοσυντηρητικών!”.
Αυτό που συμβαίνει στην Αμερική είναι μια θλιβερή συντριβή του αμερικανικού
ονείρου».
Κι επειδή το αμερικανικό όνειρο σβήνει, έρχεται το ευρωπαϊκό, λέει στα «NEA» ο
διάσημος οικονομολόγος και πρόεδρος του Foundation on Economic Trends Τζέρεμι
Ρίφκιν, ο οποίος βρέθηκε στη χώρα μας και έδωσε διάλεξη χθες το βράδυ
προσκεκλημένος του Ινστιτούτου Δημοκρατίας «Κωνσταντίνος Καραμανλής». H
Ευρώπη, σύμφωνα με τον Ρίφκιν, προσφέρει μια νέα οπτική για τον κόσμο κι αυτό
είναι το θέμα του νέου του βιβλίου «Το ευρωπαϊκό όνειρο», στο οποίο ο Ρίφκιν –
που εδώ και 20 χρόνια ταξιδεύει ανάμεσα στις δύο ηπείρους έχοντας προσφέρει
συμβουλές σε πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες – εξηγεί γιατί το ευρωπαϊκό μοντέλο
είναι ανώτερο του αμερικανικού.
Μα, δεν είναι η Αμερική η χώρα των ευκαιριών;
«Στην Αμερική, αν είχες μια καλή μόρφωση και δούλευες σκληρά, δεν υπήρχε
περίπτωση να μην πετύχεις. Το όνειρο αυτό ήταν ρωμαλέο μέχρι το 1960, όταν
ήμασταν η πιο μεσοαστική χώρα ολόκληρου του πλανήτη. Σήμερα οι νεοσυντηρητικοί
πρέπει να ξυπνήσουν και να δουν τι έχουν κάνει σ’ αυτή τη χώρα, το μέγεθος της
ανισότητας εισοδημάτων, το χάσμα ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς, τις
εργατικές γειτονιές όπου εγώ μεγάλωσα. Μόνο το 51% των Αμερικανών πιστεύει στο
αμερικανικό όνειρο, ενώ για πρώτη φορά στην αμερικανική ιστορία οι μετανάστες
στην Αμερική δεν μπορούν να ξεπεράσουν τη φτώχεια. Χάσαμε τον δρόμο μας και
ζούμε σε μια διχασμένη και πολωμένη χώρα. H Αμερική αυτή τη στιγμή είναι ένα
πολύ αβέβαιο μέρος», απαντά.
Ανεστραμμένο είδωλο
Το ευρωπαϊκό μοντέλο είναι το ανεστραμμένο είδωλο του αμερικανικού, συνεχίζει
ο Ρίφκιν: «Εμείς εστιάζουμε στη συγκέντρωση πλούτου, επειδή αυτό επαληθεύει
την ατομικότητά μας. Εστιάζουμε στην ανάπτυξη, ενώ εσείς στη βιώσιμη ανάπτυξη.
Εμείς στην ηθική της εργασίας, θεωρώντας την τεμπελιά αμαρτία. Στην Ευρώπη
τεμπελιά σημαίνει μια στιγμή να απολαύσεις τη ζωή. Στην Αμερική δεν
παραδινόμαστε σε ευτυχείς στιγμές – ακόμη και για την ευτυχία πρέπει να
δουλέψουμε! Εσείς δουλεύετε για να ζείτε, εμείς ζούμε για να δουλεύουμε. Εμείς
θέλουμε δικαιώματα ιδιοκτησίας, εσείς κοινωνικά δικαιώματα. Και βέβαια, ο
ισχυρός ρόλος της θρησκείας: το 93% των Αμερικανών έχει ως αναφορά τη Βίβλο
και η πλειοψηφία πιστεύει στη θεωρία της δημιουργίας και όχι της εξέλιξης. Το
ένα τέταρτο των Αμερικανών πιστεύει ότι ζούμε τις τελευταίες μέρες του κόσμου
και ότι ο Αντίχριστος κρύβεται κάπου στην Ευρώπη!..».
Και οι αδυναμίες του ευρωπαϊκού ονείρου;
«H αλήθεια είναι πως έχετε άκαμπτη αγορά εργασίας, γραφειοκρατία, γηρασμένο
πληθυσμό. Αυτό που χάνουμε, όμως, είναι το τι συνέβη στην Ευρώπη τα τελευταία
50 χρόνια. Οι παππούδες σας είπαν τελειώσαμε με τους πολέμους και θα βρούμε
έναν νέο τρόπο διακυβέρνησης, θα φτιάξουμε κάτι που δεν έχει ξαναγίνει στην
Ιστορία. Και σε λιγότερα από 50 χρόνια η γενιά σας μπορεί να διασχίζει την
Ευρώπη χωρίς σύνορα. Κρατάτε την κότα με τα χρυσά αυγά! Αν ξαναζούσα, θα ήθελα
να είμαι γύρω στα 28-30 και να ζω στην Ευρώπη. Βέβαια, το όνειρο είναι ακόμη
σε εμβρυϊκό στάδιο, αλλά θα το κινήσει η e-generation, τα παιδιά που είναι
τώρα ενήλικες».
«Οι ΗΠΑ είναι… ταπί!»
Πώς θα επιζήσει το ευρωπαϊκό όνειρο στη λογική της νεοφιλελεύθερης
παγκόσμιας αγοράς; Δεν πρόκειται για αντινομία;
«Το δίλημμα σοσιαλισμός ή καπιταλισμός είναι λάθος. Ο Αριστοτέλης έγραφε ότι
πρέπει να ισορροπούμε τα άκρα. H Ευρώπη πρέπει να πάρει το καλύτερο και από τα
δύο μοντέλα. Να εκσυγχρονίσει την αγορά της, να ενδυναμώσει την κοινωνία των
πολιτών, να αποκτήσει μια κοινή πολιτική στο εργασιακό. Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί
αναμασούν συνέχεια το επιχείρημα ότι το βάρος του κράτους πρόνοιας είναι
αβάσταχτο, ότι υπάρχει μεγάλη ανεργία και ότι ίσως η λύση να είναι το
αμερικανικό μοντέλο. Όμως, δεν υπάρχει άμεση συσχέτιση ανάμεσα στην ανάπτυξη
και τη συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους. Οι εικόνες από τη Νέα Ορλεάνη είναι
χαρακτηριστικές, δεν είναι ακραίες. Είναι αυτό που ζει ο ένας στους πέντε
Αμερικανούς», απαντά ο Ρίφκιν.
Εντέλει, είναι η αμερικανική οικονομία πιο δυναμική από την ευρωπαϊκή;
«Το ΑΕΠ σας ξεπέρασε το δικό μας το 2003, είστε ο μεγαλύτερος εξαγωγέας του
κόσμου και το δολάριο υποτιμήθηκε έναντι του ευρώ. Δεν μπορεί, λοιπόν, να
είναι τόσο κακή η ευρωπαϊκή οικονομία. Ο λόγος που αναπτύχθηκε η αμερικανική
οικονομία τα τελευταία 50 χρόνια – και κανένας δεν μιλάει γι’ αυτό – δεν έχει
να κάνει με ένα ανώτερο πνεύμα επιχειρηματικότητας, αλλά με τα χρέη και τις
πιστώσεις. Βγήκαμε από την ύφεση του 1989-1992 εκδίδοντας πιστωτικές κάρτες με
χαμηλά επιτόκια. Φτιάξαμε τη μεγαλύτερη πιστωτική μηχανή στην ιστορία του
κόσμου! Αγοράζαμε, αγοράζαμε, κινήσαμε την οικονομία και οι άνθρωποι βρήκαν
δουλειές. Το αποτέλεσμα ήταν ότι υποθηκεύσαμε το μέλλον των παιδιών μας! Οι
Αμερικανοί σήμερα ξοδεύουν περισσότερα απ’ όσα κερδίζουν κι έχουν μηδενικές
οικονομίες. Αυτή τη χρονιά περισσότεροι Αμερικανοί κήρυξαν χρεοκοπία απ’ όσους
έκαναν αίτηση διαζυγίου ή πέθαναν από καρκίνο! Οι Δημοκρατικοί σχεδόν
συμπλέουν με τους Ρεπουμπλικανούς, η κοινωνία των πολιτών και τα συνδικάτα
αποδυναμώθηκαν και η φιλοσοφία είναι «ο νικητής τα παίρνει όλα»! Ύστερα ο
Μπους μείωσε τους φόρους για να μας αφήσει κάποια μετρητά και το έλλειμμα
είναι τεράστιο! Είμαστε ταπί!».
Ευρωπαϊκό και αμερικανικό όνειρο
«Οι γονείς μας μάς δίδαξαν ότι το όνειρό μας πρέπει να βασίζεται στην
αυτονομία και την κινητικότητα, την αυτάρκεια και την ανεξαρτησία, στην
υπευθυνότητα, στο να είμαστε κύριοι της τύχης μας, να είμαστε κάουμποϊ. Αυτό
δεν αποτελεί μια μεταφορά για την Αμερική. Είναι ο τρόπος με τον οποίο
ανατραφήκαμε. Κανένας γονιός στην Ελλάδα δεν διδάσκει τέτοια πράγματα στα
παιδιά του. Είστε ελεύθεροι να αναπτυχθείτε με στόχο να έχετε ποιότητα ζωής
και σχέσεων μέσα σε ένα πλέγμα οικογενειακών και κοινοτικών σχέσεων. H Ευρώπη
είναι μια συλλογική άσκηση. Το όνειρο του Αμερικανού είναι η ατομική ευκαιρία
να πετύχει, του Ευρωπαίου μια καλή ποιότητα ζωής. Το εντυπωσιακό είναι ότι
πολλές ιδέες του αμερικανικού ονείρου ήρθαν από την Ευρώπη ακριβώς την ώρα που
η προτεσταντική Μεταρρύθμιση παρήκμαζε κι αναδυόταν ο ευρωπαϊκός Διαφωτισμός.
Οι πατεράδες μας, όμως, πάγωσαν στον χρόνο αυτά τα ρεύματα σκέψης. Είμαστε η
πιο προτεσταντική, χριστιανική, καλβινιστική χώρα στον κόσμο. Αν ο Μαρτίνος
Λούθηρος ζούσε σήμερα, θα μετανάστευε στην Αμερική, γιατί στην Ευρώπη δεν θα
αισθανόταν άνετα. Αλλά και ο Άνταμ Σμιθ θα ήταν πιο άνετος με την αμερικανική
αγορά παρά με την κοινωνική οικονομία της Ευρώπης».
INFO
Το βιβλίο του Τζέρεμι Ρίφκιν «The European Dream: How Europe’s Vision of the
Future is Quietly Eclipsing the American Dream» θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά
από τις Εκδόσεις Λιβάνη.
Google news
