Δεν θυμάται τίποτε… πλην του Mπερλουσκόνι!

Πρόκειται για κλινική περίπτωση που δεν έχει προηγούμενο. Μια 66χρονη
Ιταλίδα νοικοκυρά δεν αναγνωρίζει τον σύζυγο και την κόρη της, δεν ξεχωρίζει
τα αντικείμενα, αλλά αναγνωρίζει τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι, τον Εσταυρωμένο και
τον εκλιπόντα Πάπα Ιωάννη – Παύλο!

H B.Z. έχει μια εγκεφαλική αλλοίωση την οποία μελετούν νευροψυχολόγοι και η
περίπτωσή της περιγράφεται στο τελευταίο τεύχος της διεθνούς επιστημονικής
επιθεώρησης «Cortex» από τη Σάρα Μοντίνι του Πανεπιστημίου της Πάδοβας και τον
Κάρλο Σεμέντσα του Πανεπιστημίου της Τεργέστης. Είναι η βιολογική απόδειξη
αυτού που κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί ψυχολόγοι και επικοινωνιολόγοι
υποψιάζονταν από καιρό: ότι ο επαναλαμβανόμενος βομβαρδισμός μας με
συγκεκριμένες εικόνες από τον Τύπο και την τηλεόραση προκαλεί κάτι βαθύ και
ιδιαίτερο στον εγκέφαλό μας.

H τηλεόραση

H περίπτωση της B.Z., την οποία εξετάζουν εδώ και χρόνια η Μοντίνι και ο
Σεμέντσα, δείχνει ότι μια συγκεκριμένη εγκεφαλική αλλοίωση μπορεί να πλήξει
την ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε γενικώς αντικείμενα και πρόσωπα, αλλά όχι
και την ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε τα πρόσωπα με τα οποία η τηλεόραση μάς
βομβαρδίζει. Τα τελευταία είναι σαν να χαράσσονται σε ένα ιδιαίτερο κανάλι του
εγκεφάλου μας, σε μια ειδική θέση, διαφορετική από εκείνες στις οποίες
αποτυπώνονται τα αντικείμενα και τα πρόσωπα αντιστοίχως.

H Β.Ζ. έχει προσβληθεί από μια σπάνια περίπτωση σταδιακού εκφυλισμού της
εγκεφαλικής περιοχής που αποκαλείται μέσος κροταφικός λοβός, με συνέπεια την
ατροφία αυτής της ζώνης σε αμφότερες τις πλευρές του εγκεφάλου, αλλά
εντονότερη στο δεξί ημισφαίριο, αυτό που είναι κυρίως εξειδικευμένο στην
επεξεργασία των εικόνων. Μιλάει κανονικά, αλλά έχει διαλείψεις μνήμης και
είναι ανίκανη να αναγνωρίσει ακόμη και το πρόσωπο του συζύγου της και των
στενότερων συγγενών της εκτός από τον Μπερλουσκόνι, τον Πάπα και τον
Εσταυρωμένο.

Το συμπέρασμα των Μοντίνι και Σεμέντσα είναι πως υπάρχει στον εγκέφαλο ένα
κανάλι «εικονικής» αναγνώρισης και απομνημόνευσης, διαφορετικό για τα
αντικείμενα γενικά και διαφορετικό για τα πρόσωπα. Ο Σεμέντσα υποστηρίζει στην
«Κοριέρε» πως παράπλευρες οπτικές πληροφορίες συνδέονται στενά μ’ ένα πρόσωπο
(τα ρούχα του Πάπα, ο σταυρός, το ακάνθινο στεφάνι) και αυτό το σύνολο μαζί με
τις πληροφορίες επιβιώνουν του εκφυλισμού των άλλων δύο καναλιών. Αλλά στην
εικόνα του Μπερλουσκόνι ποια είναι, άραγε, τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά που
την συνοδεύουν; Οι έρευνες πρέπει να συνεχιστούν, προσθέτουν οι Μοντίνι και Σεμέντσα.

«Ένας πολύ πλούσιος άνθρωπος που έχει τηλεοπτικούς σταθμούς…»

H ΑΝΤΙΛΗΨΗ της Β.Ζ. για τον χώρο και τις αποστάσεις είναι φυσιολογική.
Δεν ισχύει όμως το ίδιο όταν πρέπει να αποφασίσει, βάσει φωτογραφιών και
εικόνων, ποια ζώα είναι πραγματικά και ποια φανταστικά, καθώς και για ποια ζώα
πρόκειται. Ξεχωρίζει αρκετά σωστά τις φωτογραφίες ζώων από τις φωτογραφίες
αντικειμένων, αλλά ώς εκεί. Δεν καταφέρνει να αναγνωρίσει κανένα. Στη σειρά
των τεστ που της έκαναν και τα οποία περιγράφουν στην επιθεώρηση «Cortex», η
Μοντίνι και ο Σεμέντσα τής έδειξαν επίσης πολλές φωτογραφίες και εικόνες
διάσημων προσώπων (μεταξύ τους και μια εικόνα του Ναπολέοντα), ρωτώντας την αν
ξέρει ποιοι είναι. Τίποτε. Μόνο μία φωτογραφία αναγνώρισε, αυτή του Σίλβιο
Μπερλουσκόνι. Οι πληροφορίες που έδωσε η B.Z. σχετικά με τη φωτογραφία ήταν
σωστές: «Ένας πολύ πλούσιος άνθρωπος που είναι ιδιοκτήτης τηλεοπτικών σταθμών
και έχει επιτυχία στην πολιτική».

Το δεδομένο αυτό ήταν αναπάντεχο. Οι Μοντίνι και Σεμέντσα άρχισαν να το
εξετάζουν και προσπάθησαν υπομονετικά να βρουν άλλες εικόνες που η B.Z. θα
μπορούσε να αναγνωρίσει. Εντόπισαν τη φωτογραφία του (εκλιπόντος) Πάπα Ιωάννη
Παύλου B’, αν και η B.Z. δεν τον αναγνώριζε όταν στη φωτογραφία δεν έφερε τα
παπικά σύμβολα. H μοναδική άλλη εξαίρεση ήταν η εικόνα του Εσταυρωμένου.