Eπιχείρηση «Aλλαγή Προσώπου»

H πρώτη μεταμόσχευση προσώπου στον κόσμο πήρε το «πράσινο φως» από το
αρμόδιο ιατρικό συμβούλιο και θα πραγματοποιηθεί μέσα σε λίγες εβδομάδες σε
αμερικανική κλινική. Το είχαμε δει ως επιστημονική φαντασία στην ταινία
«Αδίστακτα Πρόσωπα», με τον Νίκολας Κέιτζ και τον Τζον Τραβόλτα. Τώρα μπορεί
να γίνει πραγματικότητα.

Στην Κλινική Κλίβελαντ του Οχάιο, μια ιατρική ομάδα με επικεφαλής την 55χρονη
χειρουργό Μαρία Σιεμιόνοβ είναι έτοιμη να αρχίσει. H δρ. Σιεμιόνοβ διεξάγει
εδώ και χρόνια έρευνες γύρω από τις μεταμοσχεύσεις προσώπου και έχει
πραγματοποιήσει πειράματα σε ζώα και σε πτώματα ανθρώπων. H ίδια και η ομάδα
της θα πάρουν μέσα στις ερχόμενες εβδομάδες συνεντεύξεις από πέντε άνδρες και
επτά γυναίκες που είναι υποψήφιοι για τη μεταμόσχευση. H διαδικασία έχει στόχο
να βοηθήσει ασθενείς που το πρόσωπό τους είναι παραμορφωμένο λόγω κάποιου
ατυχήματος ή γενετικού ελαττώματος. Οι υποστηρικτές των μεταμοσχεύσεων
προσώπου υποστηρίζουν ότι έτσι δεν θα χρειάζεται πια να γίνονται στους
ασθενείς αυτούς επώδυνες επεμβάσεις επανορθωτικής χειρουργικής για διάστημα
πολλών ετών· με μια επέμβαση, θα εφαρμόζεται στον ασθενή ένα καινούριο φύλλο
δέρματος.

Οι επικριτές υποστηρίζουν πάντως πως το θέμα είναι πιο περίπλοκο. Μια ιατρική
ομάδα του Πανεπιστημίου του Λούισβιλ στο Κεντάκι, η οποία είχε μεταμοσχεύσει
με επιτυχία ένα ανθρώπινο χέρι, είχε αποφασίσει πέρυσι να προχωρήσει σε
μεταμοσχεύσεις προσώπου, ωστόσο δεν προχώρησε επειδή την εμπόδισε η Επιτροπή
Δεοντολογίας του Πανεπιστημίου. «Το διακύβευμα είναι η εικόνα που έχει ένας
άνθρωπος για τον εαυτό του, η κοινωνική αποδοχή και το αίσθημα του ομαλού»,
έγραψε στην «Αμερικανική Επιθεώρηση Βιοηθικής» ο Όσμπορν Ουίγκινς, καθηγητής
Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Λούισβιλ. Στην ίδια επιθεώρηση, ο Κάρσον
Στρονγκ, καθηγητής Βιοηθικής στο Πανεπιστήμιο του Τενεσί, έγραψε: «Ο ασθενής
θα έχει μια εκτεταμένη πληγή στο πρόσωπο, κάτι που μπορεί εν δυνάμει να έχει
σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες».

H ομάδα της δρος Σιεμιόνοβ υποστηρίζει όμως ότι οι πιθανές ωφέλειες είναι
μεγαλύτερες από τους κινδύνους. «Ποιος έχει το δικαίωμα να αποφασίζει για την
ποιότητα της ζωής του ασθενούς; Είναι πολύ σημαντικό να μην τρομάζουμε την
κοινωνία. Θα κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για να βοηθήσουμε τον ασθενή»,
λέει στη βρετανική «Γκάρντιαν».

H ΕΠΕΜΒΑΣΗ

Όλα θα είναι έτοιμα μέσα σε 24 ώρες

Μαρία Σιεμιόνοβ. H 55χρονη χειρουργός Μαρία Σιεμιόνοβ θα είναι επικεφαλής της ομάδας που θα επιχειρήσει την επέμβαση

H ΕΠΕΜΒΑΣΗ αναμένεται να διαρκέσει ώς 24 ώρες. Ένας «δερμάτινος
φάκελος» από τον (νεκρό) δότη προσαρμόζεται στον λήπτη μέσω ενός ή δύο ζευγών
φλεβών και αρτηριών σε καθεμία από τις δύο πλευρές του προσώπου. Περίπου 20
νευρικές απολήξεις θα συνδεθούν επίσης. Τα χαρακτηριστικά του λήπτη θα είναι
αυτά που ήταν και πριν από την επέμβαση. Αυτό συμβαίνει επειδή το δέρμα
μεταμοσχεύεται στους υφιστάμενους μυς και στα οστά, που καθορίζουν το σχήμα
ενός προσώπου. Παρομοίως οι εκφράσεις του προσώπου καθορίζονται από τον
εγκέφαλο και δεν είναι προϊόν του ιστού του προσώπου.

Άλλοι ερευνητές προβλέπουν πάντως πως το τελικό αποτέλεσμα θα μοιάζει με
«συνδυασμό» του λήπτη και του δότη.

Οι αμφιβολίες

Οι αντίπαλοι της διαδικασίας αυτής ανησυχούν περισσότερο για το ενδεχόμενο της
απόρριψης του μεταμοσχευμένου ιστού από τον οργανισμό του λήπτη. Αν συμβεί
αυτό, ο ασθενής θα βρεθεί σε πολύ χειρότερη κατάσταση απ’ αυτή στην οποία
βρισκόταν. Εκφράζουν επίσης την ανησυχία ότι, αν αποδειχθεί επιτυχημένη, η
μεταμόσχευση προσώπου πιθανόν να αρχίσει να γίνεται για λόγους αισθητικής.
Πολλοί εκφράζουν επίσης αμφιβολίες για το αν ένα άτομο, που είναι ήδη
τραυματισμένο ψυχικά από την παραμόρφωση του προσώπου του, θα μπορέσει να
αντεπεξέλθει. Μολονότι η Κλινική Κλίβελαντ λέει στους επίδοξους λήπτες πως θα
κάνει ό,τι μπορεί για να κρατήσει μυστική την ταυτότητά τους, παραδέχεται πως
ο Τύπος πιθανόν να την αποκαλύψει. H Κλινική επισημαίνει επίσης στους ασθενείς
πως οι κίνδυνοι της μεταμόσχευσης προσώπου είναι τόσο άγνωστοι, ώστε δεν
θεωρεί πως μπορεί να τους ενημερώσει πλήρως γι’ αυτούς.