[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΤΙΣ ΗΜΕΡΕΣ αυτές συμπληρώθηκαν έξι χρόνια από τον αδόκητο και τραγικό
θάνατο του Γ. Κρανιδιώτη. Τις ημέρες ακριβώς αυτές γίνεται επίκληση του
ονόματός του προκειμένου να θεμελιωθούν απόψεις, επιλογές, αποφάσεις για το
κυπριακό πρόβλημα. Ως – μπορώ να πω – ο στενότερος συνεργάτης του Γ.
Κρανιδιώτη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 μέχρι την ημέρα του θανάτου
του, είμαι σε θέση να γνωρίζω αρκετά καλά πώς σκεφτόταν για καταστάσεις,
πράγματα και πρόσωπα (για τα οποία δεν ήλθε ο χρόνος να ειπωθούν περισσότερα).
Ένα πράγμα όμως μπορεί να λεχθεί με κατηγορηματικότητα: ο Γ. Κρανιδιώτης
επεξεργάστηκε την ιδέα της ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (όταν ακόμη
και οι ίδιοι οι Κύπριοι ήσαν εναντίον) ως μέσον, «καταλύτη», όπως έλεγε, για
την επίλυση του κυπριακού προβλήματος. Πίστευε ότι η ένταξη διασφαλίζει σε
μεγάλο βαθμό την Κύπρο και στη βάση αυτή μπορούσε να δεχθεί το πλαίσιο της
«διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας». Για τον Κρανιδιώτη «ευρωπαϊκή λύση» του
Κυπριακού σήμαινε ένταξη της Κύπρου στην Ένωση συν (+) ομοσπονδία. Είμαι
βέβαιος (αν και οποιοσδήποτε μπορεί να αμφισβητήσει τη βεβαιότητα αυτή) ότι αν
ο Γιάννος Κρανιδιώτης ζούσε θα είχε υποστηρίξει την αποδοχή του Σχεδίου Ανάν
(αλλά θα είχε προηγουμένως βεβαίως διαπραγματευθεί σκληρά για ένα καλύτερο
Σχέδιο Ανάν). Όλα αυτά όμως αποτελούν ιστορία, αλλά που ως ιστορία δεν
επιτρέπεται να στρεβλώνεται. Ένα άλλο ιδιαίτερα σημαντικό σημείο που
κατανοούσε βαθιά ήταν ότι η επίλυση του κυπριακού προβλήματος συναρτάται με
τις ευρωπαϊκές προοπτικές της Τουρκίας. Θυμάμαι ότι στις 11 Σεπτεμβρίου 1999
(τρεις ημέρες πριν από τον θάνατό του) βρεθήκαμε στο Βερολίνο, στο σπίτι του
υπουργού Εξωτερικών Γ. Φίσερ (παρόντες, επίσης, οι πρέσβεις Δ. Νεζερίτης και
Λ. Τσίλας), προετοιμάζοντας το «πακέτο Ελσίνκι». Ο Κρανιδιώτης υπογράμμισε με
κατηγορηματικότητα, σε σχετική ερώτηση, ότι έβλεπε την οριστική
υπέρβαση-επίλυση των ιστορικών προβλημάτων στο τρίγωνο Ελλάδα – Κύπρος –
Τουρκία μόνο με την ταυτόχρονη συμμετοχή και των τριών χωρών σ’ ένα ευρύτερο
θεσμικό πλαίσιο, δηλαδή αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτά για την ιστορική
αλήθεια…

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.