Eκλογές δύο Γερμανιών

H επανένωση της Γερμανίας έγινε πριν από 15 χρόνια, αλλά ο χρόνος δεν λέει
να γιατρέψει τις παλιές διαιρέσεις Ανατολής – Δύσης. Οι επικείμενες εκλογές
έχουν φέρει στην επιφάνεια βαθιά ριζωμένες εντάσεις ανάμεσα στα δύο μέρη της
χώρας.

Το χρήμα, όπως μπορεί κανείς να φανταστεί, αποτελεί σημαντικό μέρος του
προβλήματος. Με δημόσια κεφάλαια ύψους 80 δισεκατομμυρίων ευρώ να
διοχετεύονται κάθε χρόνο από τη Δυτική Γερμανία στην πρώην κομμουνιστική
Ανατολική, μερικοί Δυτικογερμανοί ψηφοφόροι δυσανασχετούν όλο και περισσότερο
με την αποτυχία της Ανατολικής Γερμανίας να προφτάσει έπειτα από τόσα χρόνια
τη Δυτική. Τη δυσφορία αυτή εξέφρασε ο πρωθυπουργός του κρατιδίου της Βαυαρίας
Έντμουντ Στόιμπερ, ο οποίος είπε πως δεν θα έπρεπε να επιτραπεί στους
Ανατολικογερμανούς να συμμετάσχουν στις εκλογές της 18ης Σεπτεμβρίου. H δήλωσή
του μπορεί να ακούγεται σκληρή, ωστόσο εξέφραζε, σύμφωνα με παρατηρητές, τον
θυμό των Δυτικογερμανών απέναντι στους Ανατολικογερμανούς. Όσο για τον ίδιο
τον Στόιμπερ, ο οποίος ουδέποτε ήταν δημοφιλής στην Ανατολική Γερμανία, είδε
τη δημοτικότητά του στις ανατολικές περιοχές της χώρας να καταβαραθρώνεται σε
μόλις 12%, από 22%.

Ωστόσο οι δηλώσεις του δεν μείωσαν το μεγάλο προβάδισμα των Συντηρητικών στις
δημοσκοπήσεις. H Χριστιανική Κοινωνική Ένωση (CSU) του Στόιμπερ και το αδελφό
κόμμα της Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) έχουν κοινό υποψήφιο για την
καγκελαρία την Άνγκελα Μέρκελ. Πολλοί Γερμανοί πολιτικοί σχολιαστές πιστεύουν
μάλιστα πως ο Στόιμπερ έκανε το αντι-ανατολικογερμανικό σχόλιό του επίτηδες,
ώστε να αυξηθεί η υποστήριξη προς τις CDU/CSU στη Δύση, όπου ζει η πλειοψηφία
των ψηφοφόρων.

Μολονότι η υποψήφια καγκελάριος της αντιπολίτευσης Άνγκελα Μέρκελ κατάγεται
από την Ανατολική Γερμανία, φρόντιζε να εμφανίζεται ως εθνική ηγετική
φυσιογνωμία μάλλον, παρά να τονίζει την καταγωγή της στο ανατολικό τμήμα της
χώρας. Παρά την αρχική ευφορία που είχε προκαλέσει η πτώση του Τείχους του
Βερολίνου, οι σχέσεις ανάμεσα στους Δυτικογερμανούς και τους
Ανατολικογερμανούς ουδέποτε ήταν ομαλές.

Ακόμη και σήμερα, σύμφωνα με αφιέρωμα του περιοδικού “Der Spiegel” στις
γερμανικές εκλογές οι Ανατολικογερμανοί και οι Δυτικογερμανοί χαρακτηρίζουν
τις κοινωνικές διαφορές που τους χωρίζουν αποτέλεσμα των δύο διαφορετικών
πολιτικών συστημάτων στα οποία γαλουχήθηκαν.

Στο 18% η ανεργία. Εν μέσω της προεκλογικής εκστρατείας, οι
επισημάνσεις του Στόιμπερ προκάλεσαν θυμό στην Ανατολική Γερμανία και στο
επίκεντρο ετέθη ξανά η άθλια οικονομική κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει
πολλοί Ανατολικογερμανοί. Πράγματι, η ανεργία στην περιοχή ξεπερνά ακόμη το
18%, ποσοστό διπλάσιο από το αντίστοιχο που καταγράφεται στη Δυτική Γερμανία
και μάλιστα δύο μήνες πριν από τη συμπλήρωση 16 ετών από την πτώση του Τείχους
του Βερολίνου.

Κι ενώ στα κρατίδια της Σαξονίας, της Θουριγγίας και κατά μήκος της
τουριστικής ζώνης στις ακτές της Βαλτικής έχουν αρχίσει να φαίνονται σημάδια
νέας οικονομικής ισχύος – εξαιτίας της ανάπτυξης στους τομείς της
αυτοκινητοβιομηχανίας, των υπολογιστών, των οπτικών μέσων και της διοικητικής
μέριμνας – άλλες περιοχές στην Ανατολική Γερμανία κινδυνεύουν να μετατραπούν
σε ένα είδος «γερμανικής μεσημβρίας».

Οι περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο είναι οι αγροτικές του Βρανδεμβούργου
και του Μεκλεμβούργου στη Δυτική Πομερανία, όπου επίσημα, η ανεργία φτάνει στο
25%. Στην πραγματικότητα πιστεύεται ότι είναι μεγαλύτερη. Ελάχιστοι
Ανατολικογερμανοί θα ήθελαν να επιστρέψουν στις μέρες του ολοκληρωτισμού, όμως
μια από τις συνέπειες της υψηλής ανεργίας και της δεινής οικονομικής
κατάστασης είναι η δημιουργία γόνιμους εδάφους για την εκδήλωση ακραίων
κομμάτων. Πέρυσι, για παράδειγμα, ακροδεξιοί εισέβαλαν στα Κοινοβούλια της
Σαξονίας και του Βρανδεμβούργου, ενώ σε μια συγκέντρωση νεοναζιστών στη Δρέσδη
τον Φεβρουάριο συμμετείχαν 5.000 άτομα. Επρόκειτο για τη μεγαλύτερη
συγκέντρωση νεοναζιστών στη Γερμανία από τη δεκαετία του 1950.

Τα πράγματα περιπλέκονται περισσότερο για ορισμένους στη Δυτική Γερμανία από
τη νοσταλγία που εκδηλώνουν ορισμένοι Ανατολικογερμανοί – δυσαρεστημένοι από
την οικονομική δυσπραγία – για τον τρόπο της ζωής τους υπό το παλιό καθεστώς.
Αυτός πιστεύεται ότι είναι και ένας από τους λόγους που ενισχύθηκε το πρώην
κομμουνιστικό κόμμα, το οποίο τώρα αποτελεί τμήμα του νέου Αριστερού Κόμματος.
Μόλις μερικών μηνών το Αριστερό Κόμμα, έχει μεγάλη απήχηση στην Ανατολική
Γερμανία. Σύμφωνα με ορισμένες δημοσκοπήσεις μάλιστα, ξεπερνά το
Σοσιαλδημοκρατικό του Σρέντερ και το Χριστιανοδημοκρατικό της Μέρκελ στα εδάφη
της πρώην Ανατολικής Γερμανίας.