TPITH AΠOΨH Γιατί σκοτώθηκε ο Bραζιλιάνος;

Ο Άγγλος φιλόσοφος Τέρι Ίγκλετον λέει χαρακτηριστικά ότι η
πραγματικότητα την οποία βιώνουμε σήμερα στις δυτικές κοινωνίες είναι ζοφερή,
γιατί μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις η ζωή συνεχίζεται ως μία κατάσταση
«έκτακτης ανάγκης».

Ίσως αυτή η αναφορά να επεξηγεί εύγλωττα και όσα επικίνδυνα συνέβησαν στις 22
Ιουλίου 2005 στο Νότιο Λονδίνο, όταν έπεφτε νεκρός (από οκτώ σφαίρες
αστυνομικών) ο Βραζιλιάνος μετανάστης Ντε Μενέζες.

Τότε ο αρχηγός της αγγλικής αστυνομίας Ίαν Μπλερ διαβεβαίωνε την παγκόσμια
κοινή γνώμη ότι ο άτυχος μετανάστης συνδεόταν έμμεσα με τους τρομοκράτες, που
την προηγούμενη ημέρα είχαν προσπαθήσει να «βουλιάξουν» τη βρετανική
πρωτεύουσα μέσα στο αίμα («The Observer», «Police knew Brazilian was not bomb
risk», 21/8/2005).

Σήμερα γνωρίζουμε ότι η Σκότλαντ Γιαρντ παραποίησε χονδροειδώς τα πραγματικά
περιστατικά για να δικαιολογήσει αφελώς την επικίνδυνη πολιτική της κρατικής
καταστολής, που επιτρέπει αδιάκριτα την ευχερή χρησιμοποίηση της θανάσιμης
βίας εναντίον των σύγχρονων τρομοκρατών («shoot-to-kill policy»).

Πού προσπάθησε να παραπλανήσει τους τρομοκρατημένους πολίτες της Ευρώπης η
αγγλική αστυνομία; Καταρχήν, σήμερα γνωρίζουμε (μετά την εξονυχιστική έρευνα
μιας επιτροπής) ότι ο Μενέζες δεν ήταν στρεσαρισμένος την αποφράδα εκείνη
ημέρα, όπως είχε διαδώσει η βρετανική αντιτρομοκρατική ομάδα (επειδή τάχα είχε
λήξει η άδεια παραμονής του στην Αγγλία).

Αντίθετα, ο Βραζιλιάνος μετανάστης έφευγε ήσυχος από το σπίτι του για να ζήσει
μια ακόμη μέρα της λονδρέζικης καθημερινότητας, χωρίς κατά κεραία να
διαισθάνεται ότι η ζωή του θα τερματιζόταν ύστερα από λίγο εντελώς απότομα
(«The Scotsman», 23/8/2005).

Επιπλέον, έχει καταρριφθεί από τα πρόσφατα αποδεικτικά ευρήματα και η άλλη
απαράδεκτη εκδοχή που πλάσαρε ανόητα η Σκότλαντ Γιαρντ για να νομιμοποιήσει
τον παραπάνω ανεξήγητο φόνο. Έτσι, σήμερα μπορούμε να ισχυριστούμε με
βεβαιότητα ότι αυτός ο άτυχος άνθρωπος δεν φορούσε την καλοκαιρινή εκείνη
ημέρα το «χοντρό χειμωνιάτικο πουλόβερ» (στο οποίο δήθεν έκρυβε τα φοβερά
εκρηκτικά, όπως έλεγαν και οι εφημερίδες των ημερών εκείνων).

Τέλος αποκαλύπτεται και το εξής απίθανο: Ότι η αστυνομική ομάδα που
παρακολουθούσε το κτιριακό συγκρότημα του Βραζιλιάνου είχε ήδη καταλήξει στο
συμπέρασμα ότι ο τελευταίος δεν ήταν ύποπτος για τρομοκρατική δράση!

Κάτω από αυτές τις μυστηριώδεις περιστάσεις τίθεται ένα εκρηκτικό ερώτημα: Για
ποιον λόγο αφαιρέθηκε τόσο βίαια η ζωή ενός ατόμου που δεν είχε καμία σχέση με
την ισλαμική τρομοκρατία;

Θα ήταν παράλογο να υποστηρίξει κανείς ότι η αιματηρή αυτή ενέργεια έγινε
σχεδιασμένα για να δυσφημισθεί απλώς το status του αλλοδαπού μετανάστη στην
Αγγλία. Όταν, μάλιστα, η αγγλική κυβέρνηση χρειάζεται απελπισμένα τη
συνεργασία της μουσουλμανικής κοινότητας (ώστε να απομονωθούν οι θλιβεροί
αυτουργοί των φρικαλεοτήτων της 7ης Ιουλίου που είχαν ανδρωθεί στους κόλπους
της).

Κατά τη γνώμη μου η μόνη ερμηνεία που μπορεί να δοθεί πάνω στο επίπεδο αυτό
είναι η εξής: Οι αστυνομικοί που σκότωσαν τον φτωχό Βραζιλιάνο είχαν
αφομοιώσει το πνεύμα της ανεξέλεγκτης καταστολής, το οποίο εκπέμπει καθαρά η
συνολικότερη (νομοθετική) πολιτική του Μπλέρ.

Έπρεπε σύμφωνα με τις διαταγές που είχαν να «τινάξουν στον αέρα» ακαριαία και
ολοκληρωτικά τα μυαλά του ύποπτου τρομοκράτη (to destroy his brain instantly,
utterly).

Όταν, όμως, ένα παλιό κοινοβουλευτικό κράτος – σαν την Αγγλία – υιοθετεί μόνο
τη μεθοδολογία της βίας για να καταπολεμήσει τη βαρβαρότητα της τρομοκρατίας,
τότε είναι σίγουρο ότι στο μέλλον θα θρηνήσουμε και άλλα τέτοια αθώα θύματα
σαν τον Μενέζες.

Επιπλέον, όταν υιοθετούμε τέτοιες κατασταλτικές θεωρήσεις ή όταν ζούμε κάτω
από ένα συνεχή φόβο, τότε η αληθινή καταστροφή είναι ήδη η
τραυματισμένη ζωή που κάνουμε, εν όψει πιθανώς μιας νέας τρομοκρατικής
επίθεσης (Σ. Ζίζεκ, « H μαριονέτα και ο νάνος»).

Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; Ο Μενέζες είναι το πρώτο μεγάλο θύμα
μιας επικίνδυνης λογικής, που θέλει να καταπολεμήσει τη βαρβαρότητα της
τρομοκρατίας με τη βαρβαρότητα της κατασταλτικής βίας. Έτσι έχει δίκαιο ο Ι.
Asimov, όταν λέει χαρακτηριστικά ότι η «βία είναι όντως το τελευταίο καταφύγιο
των αποτυχημένων»!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ.