Mαύρη διετία για μισθωτούς, συνταξιούχους

Αντί της βελτίωσης των εισοδημάτων των εργαζομένων, προκειμένου να συγκλίνουν
με τα αντίστοιχα στην Ευρωπαϊκή Ένωση όπως υποσχόταν προεκλογικά, η κυβέρνηση
σύρθηκε σε μια πολιτική συρρίκνωσής τους, στην προσπάθειά της να αντιμετωπίσει
το δημοσιονομικό πρόβλημα που η ίδια δημιούργησε στην αρχή της θητείας της με
την περίφημη δημοσιονομική απογραφή.

Έτσι, για το 2005 χορήγησε αυξήσεις 3%, τις οποίες εξανέμισαν ο πληθωρισμός
που υπολογίζεται ότι θα διαμορφωθεί σε περίπου 3,5% και η μη τιμαριθμοποίηση
της φορολογικής κλίμακας. Το πραγματικό εισόδημα στο τέλος του χρόνου θα έχει
υποστεί μείωση κατά 1,5%. Το 2006, με τις καλύτερες προϋποθέσεις
-συγκεκριμένα, υπό την προϋπόθεση ότι ο πληθωρισμός θα πέσει στο 3% -το
εισόδημα θα υποστεί περαιτέρω μείωση κατά 1,7% αφού και πάλι οι αυξήσεις,
σύμφωνα με πληροφορίες, δεν θα ξεπεράσουν το 3%, ενώ δεν προβλέπεται ούτε τώρα
τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας.

Έτσι, σωρευτικά, η πρώτη διετία οικονομικής πολιτικής της «νέας διακυβέρνησης»
θα στοιχίσει στους μισθωτούς και τους συνταξιούχους έως και το 3,2% του
πραγματικού εισοδήματός τους. Μάλιστα, πρόκειται για μετριοπαθείς
υπολογισμούς, καθώς στην πολύ πιθανή περίπτωση που ο πληθωρισμός «τρέξει» με
μεγαλύτερη ταχύτητα το 2006 ή η κυβέρνηση -πιεζόμενη από τη μεγάλη μαύρη τρύπα
του προϋπολογισμού -δώσει αυξήσεις στους μισθούς κάτω από τον πληθωρισμό, οι
απώλειες εισοδήματος για τους εργαζομένους και τους συνταξιούχους θα είναι
μεγαλύτερες.

Φέτος χάνουν έως και 1,5%

Αναλυτικά, σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι
χάνουν φέτος έως και το 1,5% του πραγματικού τους εισοδήματος. H μείωση αυτή
είναι αποτέλεσμα των κυβερνητικών επιλογών, για την παροχή πενιχρών αυξήσεων
στους μισθούς και τις συντάξεις, τη θέσπιση επαχθέστερης φορολογικής κλίμακας
με την οποία φορολογούνται τα φετινά εισοδήματα των μισθωτών και των
συνταξιούχων, αλλά και για την αύξηση των έμμεσων φόρων (αύξηση συντελεστών
ΦΠΑ, τσιγάρων, ποτών κ.λπ.) που πυροδότησαν τον πληθωρισμό.

Φέτος το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, θέτοντας σε εφαρμογή
εισοδηματική πολιτική λιτότητας, έδωσε ονομαστικές αυξήσεις στους μισθούς και
τις συντάξεις 3%. Οι αυξήσεις αυτές δόθηκαν στο όνομα της μείωσης του
δημοσιονομικού ελλείμματος και «κάλυπταν τον προβλεπόμενο πληθωρισμό», σύμφωνα
με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις τότε. Ωστόσο, από τον Ιανουάριο η κυβέρνηση
θέσπισε νέα φορολογική κλίμακα η οποία είχε ως αποτέλεσμα μέρος των αυξήσεων
για την πλειονότητα των μισθωτών και των συνταξιούχων να καταλήξει στο ταμείο
της Εφορίας.

H χαριστική βολή

H χαριστική βολή στα φετινά εισοδήματα δόθηκε με την αύξηση των έμμεσων φόρων
τον περασμένο Απρίλιο και την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, που είχαν ως
αποτέλεσμα να πυροδοτηθεί ο πληθωρισμός. Έτσι, ο πληθωρισμός αναμένεται φέτος
να διαμορφωθεί σε 3,5%, αντί για 3% που προέβλεπε η κυβέρνηση. Οι εξελίξεις
αυτές οδηγούν σε μείωση του πραγματικού εισοδήματος για τους μισθωτούς και
τους συνταξιούχους, η οποία ανάλογα με το ύψος του ονομαστικού εισοδήματός
τους, κυμαίνεται από 0,5% έως και 1,53%. Για παράδειγμα, ένας μισθωτός με μέσο
εισόδημα 14.000 ευρώ (1.000 ευρώ μηνιαίως) θα γίνει φέτος κατά 0,75%
φτωχότερος. Ένας μισθωτός με ετήσιο εισόδημα 25.000 ευρώ θα «δει» το
πραγματικό εισόδημά του να ροκανίζεται κατά 1,5%.

Λιτότητα και το 2006

Σε κλοιό λιτότητας θα βρεθούν οι εργαζόμενοι και συνταξιούχοι και το 2006.
Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, στην
καλύτερη για τους εργαζομένους περίπτωση θα δοθούν αυξήσεις στο όριο του
προβλεπόμενου πληθωρισμού. Ωστόσο, δεν λείπουν και εισηγήσεις προς το
οικονομικό επιτελείο για παροχή αυξήσεων κάτω από τον πληθωρισμό, δηλαδή 2,5%
ή και χαμηλότερα προκειμένου να συγκρατηθούν οι δημόσιες δαπάνες και να
επιτευχθεί ο στόχος για μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ στο
τέλος του 2006.

Το δεύτερο πλήγμα στα εισοδήματα θα έρθει από τη μη τιμαριθμοποίηση της
φορολογικής κλίμακας. Το οικονομικό επιτελείο δεν κρύβει την πρόθεσή του να
μην αλλάξει τη φορολογική κλίμακα ούτε να αυξήσει το αφορολόγητο όριο
εισοδήματος. Όπως δήλωσε πρόσφατα ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών, η
μεταρρύθμιση της φορολογίας των φυσικών προσώπων θα γίνει το 2007. H διατύπωση
αυτή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το 2006 η φορολογική κλίμακα θα παραμείνει
ανέγγιχτη, γεγονός που θα οδηγήσει σε αύξηση της πραγματικής φορολογικής
επιβάρυνσης μισθωτών και συνταξιούχων. Για παράδειγμα, ένας μισθωτός με ετήσιο
εισόδημα 15.000 ευρώ, που το 2006 θα πάρει ονομαστική αύξηση 3%, θα «δει» τις
αποδοχές του να αυξάνονται μόνο κατά 2,7% λόγω της μη τιμαριθμοποίησης της
φορολογικής κλίμακας. Το 0,3% της αύξησης θα καταλήξει στο ταμείο της Εφορίας.
Ο συνδυασμός περιορισμένων αυξήσεων και διατήρησης της υφιστάμενης φορολογικής
κλίμακας και το 2006 θα έχει ως αποτέλεσμα να συρρικνωθεί το εισόδημα όλων των
εργαζομένων κατά τη διάρκεια του 2006. Οι απώλειες αρχίζουν από 0,5%, για
όσους θα έχουν ετήσιο εισόδημα έως 10.609 ευρώ, και φθάνουν το 1,7%, για όσους
θα έχουν το 2006 εισόδημα μεγαλύτερο από 24.400 ευρώ.

Ο απολογισμός της διετίας λιτότητας 2005-2006 είναι βαρύς για τα εισοδήματα.
Υπολογίζεται ότι σωρευτικά στη διετία οι εργαζόμενοι θα υποστούν απώλεια
πραγματικού εισοδήματος από 1% έως 3,2%, ανάλογα με το ύψος του ονομαστικού
εισοδήματός τους. Οι απώλειες μπορεί να είναι μεγαλύτερες σε περίπτωση που
εφαρμοστεί μια πιο σκληρή εκδοχή εισοδηματικής λιτότητας με την παροχή
αυξήσεων κάτω από τον πληθωρισμό, το 2006.

Αντιμέτωπη με το κλίμα δυσαρέσκειας που δημιουργεί η συρρίκνωση των
πραγματικών εισοδημάτων των μισθωτών και των συνταξιούχων, η κυβέρνηση έχει
αρχίσει να τάζει φοροελαφρύνσεις. Όχι άμεσα, αλλά σταδιακά, από το 2007
-χρονιά δηλαδή που θα πλησιάζουν οι εθνικές εκλογές. Σύμφωνα με τα σενάρια που
επεξεργάζεται το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, οι σημερινοί
φορολογικοί συντελεστές (30% και 40%), με βάση τους οποίους φορολογείται το
εισόδημα των φυσικών προσώπων, θα ενοποιηθούν σταδιακά, έως το 2010, σε έναν
συντελεστή 25%. H αλλαγή αυτή θα ωφελήσει σημαντικά τα υψηλά εισοδήματα και θα
προσφέρει μικρότερη ελάφρυνση στα χαμηλά και στα μεσαία. Ωστόσο, η πραγματική
μεταβολή του φορολογικού βάρους θα εξαρτηθεί και από τις αλλαγές που θα
θεσπίσει η κυβέρνηση σε ό,τι αφορά τις δαπάνες που εκπίπτουν.

Δύσκολο και το 2006 για χαμηλοσυνταξιούχους

Το 2006 δεν επιφυλάσσει ευχάριστες εκπλήξεις ούτε για τους χαμηλοσυνταξιούχους
του ΟΓΑ και τους δικαιούχους του ΕΚΑΣ. Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο
Οικονομίας και Οικονομικών, οι αυξήσεις στους χαμηλοσυνταξιούχους δεν θα είναι
μεγαλύτερες από αυτές που δόθηκαν φέτος. Υπενθυμίζεται ότι η κατώτατη σύνταξη
του ΟΓΑ αυξήθηκε φέτος μόλις κατά 12 ευρώ, ενώ οι αυξήσεις που δόθηκαν στο
ΕΚΑΣ κυμαίνονταν από 2 έως 8 ευρώ, ανάλογα με το εισόδημα του
χαμηλοσυνταξιούχου.

Τι είχαν υποσχεθεί

Σημειώνεται ότι προεκλογικά η κυβέρνηση είχε υποσχεθεί ότι στο τέλος του 2008
θα έχει αυξήσει το ΕΚΑΣ στα 140 ευρώ και την κατώτατη σύνταξη του ΟΓΑ στα 330
ευρώ. Ωστόσο, για να υλοποιηθούν αυτές οι υποσχέσεις, θα έπρεπε κάθε χρόνο να
δίνονται αυξήσεις της τάξεως των 25 έως 30 ευρώ, αντί των 2 έως 12 ευρώ που
δίνει η κυβέρνηση.

Μισθοί και ΔΕΚΟ τα θύματα του νέου προϋπολογισμού

Γιώργος Αλογοσκούφης. Με το νομοσχέδιο για τις ΔΕΚΟ που ετοιμάζει, σκοπεύει να αναλάβει οικονομικά τα ηνία τους

Κατά 1,02 δισ. ευρώ σκοπεύει η κυβέρνηση να περικόψει το έλλειμμα του
προϋπολογισμού του 2006, κυρίως βάζοντας μαχαίρι σε μισθούς, συντάξεις και
επιχορηγήσεις ΔΕΚΟ, ενώ μέρος αυτού του ποσού φιλοδοξεί να εξασφαλίσει από την
καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

H πολιτική για το 2006 θα είναι σταθερά προσανατολισμένη στην κατεύθυνση της
λιτότητας, στην προσπάθεια της κυβέρνησης να μειώσει το έλλειμμα του
προϋπολογισμού κάτω από 3% του ΑΕΠ και να ξεφύγει έτσι από το καθεστώς
επιτήρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το 2007. Οι πρώτοι που θα την πληρώσουν
θα είναι, φυσικά, οι μισθωτοί και συνταξιούχοι του Δημοσίου, με αυξήσεις στα
όρια του πληθωρισμού, «πάγωμα» των προσλήψεων και περικοπές σε πρόσθετες
αμοιβές (υπερωρίες, ταξίδια κτλ.), καθώς και οι εργαζόμενοι στις ΔΕΚΟ, για
τους οποίους επιφυλάσσεται ανάλογη εισοδηματική πολιτική.

Στο στόχαστρο οι ΔΕΚΟ

Συνολικά οι ΔΕΚΟ θα βρεθούν στο στόχαστρο του υπουργείου Οικονομικών τον
επόμενο χρόνο, καθώς θεωρείται ότι αποτελούν πηγή σπατάλης και ότι το κράτος
πρέπει να σταματήσει να τις επιχορηγεί γενναιόδωρα. Σε ορισμένες περιπτώσεις,
αυτό αναμένεται να μεταφρασθεί σε υποβάθμιση των παρεχομένων υπηρεσιών και -σε
ορισμένες άλλες -σε αύξηση των τιμολογίων, προκειμένου να καλυφθούν οι δαπάνες
των ΔΕΚΟ με δικά τους έσοδα. Μεταξύ των άλλων, για να περιορίσει τη σπατάλη
στις ΔΕΚΟ το υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζει να εγκαταστήσει ηλεκτρονικό
σύστημα προμηθειών.

Με το νομοσχέδιο για τις ΔΕΚΟ που ετοιμάζει, ο υπουργός Οικονομίας Γιώργος
Αλογοσκούφης σκοπεύει να αναλάβει οικονομικά τα ηνία τους επιβάλλοντας
αυστηρούς κανόνες διαχείρισης, αλλά και προχωρώντας σε σταδιακή κατάργηση του
καθεστώτος μονιμότητας για τους νεοπροσλαμβανόμενους εργαζομένους. Το
νομοσχέδιο αυτό, πάντως, αναμένεται να περάσει… από σαράντα κύματα, καθώς οι
συναρμόδιοι υπουργοί αντιδρούν βλέποντας να χάνουν την απόλυτη εξουσία τους
στις ΔΕΚΟ που εποπτεύονται από τους ίδιους.

Ο σχεδιασμός για τον προϋπολογισμό του επόμενου χρόνου, στον οποίο θα βασιστεί
και ο Πρωθυπουργός για τις εξαγγελίες του στη ΔΕΘ, στις 10 Σεπτεμβρίου, πάσχει
σοβαρά στο «κοινωνικό προφίλ του». Προβλέπει ότι το έλλειμμα θα μειωθεί
λιγότερο από 3% (από 3,6% – 3,7% που υπολογίζεται να κλείσει φέτος, μετά την
τιτλοποίηση ανείσπρακτων οφειλών 1,7 δισ. ευρώ), κυρίως με περικοπές δαπανών.

Για να ικανοποιηθεί, μάλιστα, η απαίτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειώνεται το
έλλειμμα όχι μόνο με προσωρινά μέτρα, όπως είναι η τιτλοποίηση, αλλά και με
μόνιμα, η κυβέρνηση φιλοδοξεί να εξασφαλίσει μείωση κατά 0,6% του ΑΕΠ, δηλαδή
κατά 1 δισ. ευρώ όπως προαναφέρθηκε, από περικοπές στο μισθολόγιο, στις ΔΕΚΟ
και από μόνιμη αύξηση των φορολογικών εσόδων, μέσω της καταπολέμησης της
φοροδιαφυγής.

Για το χρέος

Το άλλο ανοιχτό μέτωπο στα δημόσια οικονομικά είναι αυτό του δημοσίου χρέους,
που παραμένει πολύ υψηλό για τα κοινοτικά δεδομένα (110% του ΑΕΠ). Στόχος του
κ. Αλογοσκούφη είναι να ξεπεράσει την πρόβλεψη που ο ίδιος είχε κάνει στον
προϋπολογισμό του 2005 για έσοδα 1,6 δισ. ευρώ από ιδιωτικοποιήσεις και να
μειώσει έτσι περισσότερο το χρέος. Σε περίπτωση που προχωρήσει τελικά στη
διάθεση του πακέτου 10% του ΟΤΕ το επόμενο διάστημα, τα έσοδα θα φτάσουν τα 2
δισ. ευρώ. Προς το παρόν, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, δεν έχουν ληφθεί
οριστικές αποφάσεις για το θέμα αυτό.