Tο «στοίχημα» της χιλιετίας για το ενεργειακό πρόβλημα

Οι επιστήμονες το χαρακτηρίζουν «σπουδαίο πείραμα». Αν επιτύχει, λένε, θα
καλυφθούν οι ανάγκες του πλανήτη σε ηλεκτρισμό για τα επόμενα 1.000-2.000
χρόνια. Οι οικολόγοι, από την άλλη, το θεωρούν «γελοία σπατάλη χρημάτων». H
απόφαση να κατασκευαστεί στη Γαλλία ο πρώτος αντιδραστήρας πυρηνικής σύντηξης
στον κόσμο προκαλεί ποικίλες αντιδράσεις.

Χρειάστηκε να περάσουν είκοσι χρόνια από τότε που διατυπώθηκε η ιδέα (το 1985,
από τη Σοβιετική Ένωση, ως πρότυπο διεθνούς συνεργασίας) για να καταφέρει η
κοινοπραξία των 30 εθνών (συμμετέχουν η E.E. των «25», η Κίνα, η Ιαπωνία, η
Ρωσία, η Νότια Κορέα και οι ΗΠΑ) να συμφωνήσει για τον τόπο κατασκευής του
Διεθνούς Θερμοπυρηνικού Πειραματικού Αντιδραστήρα (ITER), καθώς και για τον
τρόπο χρηματοδότησης του σχεδίου. H προσφορά της Γαλλίας είχε ήδη «νικήσει»
εκείνη της Ισπανίας το 2003. Χθες στη Μόσχα, η Γαλλία «νίκησε» και την Ιαπωνία
(παρά την υποστήριξη που παρείχαν στην τελευταία οι ΗΠΑ, εν είδει «τιμωρίας»
για τη στάση της γαλλικής κυβέρνησης στο θέμα του Ιράκ, όπως λένε πολλοί)
πείθοντας τη διεθνή κοινοπραξία να κατασκευαστεί ο ITER στην Κανταράς, κοντά
στη Μασσαλία.

«Γράφουμε επιστημονική ιστορία», δήλωσε ο Γιάνες Ποτόκνικ, ο επίτροπος της
E.E. για την Επιστήμη και την Έρευνα. «Είναι εγχείρημα σημαντικό αλλά και
δύσκολο», δήλωσε ο Ίαν Φελς, από τη Βασιλική Ακαδημία Μηχανικής της Βρετανίας.
Τα ύψη-ρεκόρ στα οποία έχει φτάσει η τιμή του πετρελαίου εντείνουν τις πιέσεις
προς την επιστήμη να βρει φθηνό και ανεξάντλητο τρόπο να καλύψει τις
ενεργειακές ανάγκες του πλανήτη. H κατασκευή ενός σταθμού πυρηνικής σύντηξης
μοιάζει λίγο με την αναζήτηση του Αγίου Δισκοπότηρου: πολλές ελπίδες
επενδύονται σε αυτήν, αλλά τίποτε δεν εγγυάται την επιτυχία.

Ο χρόνος κατασκευής

Εφόσον κατασκευαστεί – σε δέκα χρόνια σύμφωνα με τις πιο ευοίωνες και σε
πενήντα σύμφωνα με τις πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις – ο ITER θα έχει πολλά
πλεονεκτήματα έναντι των σημερινών αντιδραστήρων σχάσης. Θα είναι πιο φιλικός
προς το περιβάλλον και πιο ασφαλής. Δεν θα χρησιμοποιεί ως καύσιμο
εμπλουτισμένο ουράνιο και δεν θα παράγει πλουτώνιο. Θα χρησιμοποιεί δευτέριο,
ένα ισότοπο υδρογόνου που θα εξάγεται από το θαλασσινό νερό. Οι επιστήμονες
γνωρίζουν πως μπορεί να λειτουργήσει διότι η τεχνολογία είναι ίδια με εκείνη
της βόμβας υδρογόνου. Παράλληλα όμως, γνωρίζουν πως δεν είναι καθόλου εύκολο
να κερδίσουν το «στοίχημα» της ελεγχόμενης πυρηνικής σύντηξης σε βιομηχανική
κλίμακα. Σε αυτό ακριβώς στηρίζουν οι οικολόγοι την αντίθεσή τους…

«Πεταμένα λεφτά» λένε οι οικολόγοι

«TH ΣΤΙΓΜΗ που όλοι αναγνωρίζουμε πως πρέπει έως το 2050 να έχουμε
περιορίσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, θεωρούμε πως είναι γελοίο να
διοχετεύουμε δισεκατομμύρια ευρώ σε αυτό το σχέδιο», ανακοίνωσε η Greenpeace.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις θεωρούν πως τα 10 δισεκατομμύρια ευρώ που θα
κοστίσει κατ’ εκτίμηση η κατασκευή του ITER θα έπιαναν πολύ περισσότερο τόπο
αν χρησιμοποιούνταν για την προώθηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας. Ο Ίαν Φελς
της Βασιλικής Ακαδημίας Μηχανικής της Βρετανίας συνέκρινε το όλο εγχείρημα με
την αποστολή ενός ανθρώπου στο φεγγάρι. Οι οικολόγοι το συγκρίνουν με μια
«οικονομική μαύρη τρύπα». Προφανώς, είναι θέμα οπτικής…