Ο… τρίτος δρόμος για την ανάπτυξη

Στον προβληματισμό που αναπτύσσεται για το κοινωνικό πρόσωπο της Ευρώπης,
ένα μοντέλο αναδεικνύεται ιδιαίτερα ενδιαφέρον προς εξέταση: το σκανδιναβικό.
Αποτελεί πράγματι όμως τον «τρίτο δρόμο» για την ανάπτυξη; Και κατά πόσον
εγγυάται την επίλυση του προβλήματος των 19 εκατομμυρίων Ευρωπαίων ανέργων;

Σουηδία, Δανία, Φινλανδία και Νορβηγία δείχνουν τον δρόμο των μεταρρυθμίσεων,
επισημαίνουν στα «NEA» πολιτικοί αναλυτές από τη Βρετανία, η οποία ανέστειλε
τη διαδικασία δημοψηφίσματος και από τον Ιούλιο αναλαμβάνει την προεδρία της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτές οι τέσσερις σκανδιναβικές χώρες κυριαρχούν και στις
πρώτες θέσεις του καταλόγου του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ ως οι πλέον
ανταγωνιστικές οικονομίες, οι οποίες όμως δεν θυσίασαν τα ονομαστά προγράμματα
κοινωνικής πρόνοιάς τους. «Ήταν μια διαδικασία μακρά» επισημαίνει ο κ. Μαρκ
Λέοναρντ, διευθυντής του Τμήματος Εξωτερικής Πολιτικής του Κέντρου για την
Ευρωπαϊκή Μεταρρύθμιση – ένα «θινκ τανκ» με ευρωπαϊκό προσανατολισμό που
εδρεύει στο Λονδίνο.

M. Λέοναρντ, διευθυντής Εξωτερικής Πολιτικής στο Κέντρο για την Ευρωπαϊκή Μεταρρύθμιση

«Σε πολλές σκανδιναβικές χώρες παρατηρείται μεγάλη ευελιξία στην αγορά
εργασίας και ενεργητική πολιτική, μέσω της παιδείας, της παροχής προσωπικών
συμβούλων, αλλά και της επανένταξης στην εργασία ατόμων που έχασαν τις
δουλειές τους».

Εμίλ Κίρτσνερ, καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Έσεξ

H Σουηδία. Ο κ. M. Λέοναρντ πάντως εμμένει στο μοντέλο της Σουηδίας.
«Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 πραγματοποιήθηκε μια ευρύτατη συζήτηση στη
Σουηδία. H χώρα είχε το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας από την περίοδο της
Μεγάλης Ύφεσης, κατά τη δεκαετία του ’20. Πέρασε μια οδυνηρή διαδικασία
μεταρρυθμίσεων (περικοπές, υποτίμηση εθνικού νομίσματος, ανάθεση σε ιδιωτικές
εταιρείες έργων τα οποία πραγματοποιούσε παραδοσιακά το κράτος) και τώρα έχει
μια από τις πιο δυναμικές οικονομίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς να έχει
θυσιάσει το κοινωνικό μοντέλο της. Απλώς το αναδόμησε εκ βάθρων. Έτσι, η
Σουηδία έχει το μικρότερο ποσοστό ανισότητας. Ταυτόχρονα όμως είναι και μια
πολύ ανταγωνιστική οικονομία. Γι’ αυτό πιστεύω ότι θα πρέπει να κατευθυνθούμε
μακροπρόθεσμα σε αυτό που εγώ αποκαλώ “συναίνεση Στοκχόλμης”, σύμφωνα με το
οποίο ένα ισχυρό κράτος υποστηρίζεται από την οικονομία της ελεύθερης αγοράς».