Eξομολόγηση σαν πολιτική ταυτότητα

Ένας γάμος κι ένα διαζύγιο είναι πάντα απολαυστική ιστορία, ακόμα και αν εκτίθεται για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας

Μια νέα και γρήγορα ανελθούσα πολιτικός βρίσκεται απέναντι στον Γιάννη
Πρετεντέρη («Ανατροπή», Mega) όχι για να αναπτύξει τις απόψεις της για την
πολιτική, αλλά για να εκθέσει την προσωπική της ζωή, σαν να ήταν πολιτική
θέση. Εντυπωσιακή και φυσικά απολαυστική, όπως είναι πάντα η αποκάλυψη του
ιδιωτικού, η αφήγηση της Μιλένας Αποστολάκη για τον γάμο και τον χωρισμό της
με τον επιχειρηματία Θεόδωρο Συγγελίδη.

«Τον Ιούνιο του 2003 γνώρισα τον Θόδωρο Συγγελίδη με δική του
πρωτοβουλία», «τον Ιούλιο του 2003 τον ερωτεύτηκα», «τον Αύγουστο του 2003
μένω έγκυος, τα συναισθήματα πλούσια και έντονα, τον Σεπτέμβριο του 2003
παντρευτήκαμε». Ημερολόγιο μιας ερωτικής σχέσης, μιας πολύ προσωπικής
υπόθεσης, που όμως καθώς αφορά μια πολιτικό, η οποία βάλλεται με δημοσιεύματα
για τις προσωπικές επιλογές της, παύει να έχει οποιοδήποτε χαρακτήρα
ιδιωτικότητας και γίνεται εκτυφλωτική «πληροφόρηση», γαστριμαργική
«ενημέρωση», που υποδύεται τον πολιτικό «έλεγχο». H εκτυφλωτική μιντιακή
διαφάνεια, η απολαυστική κατανάλωση του προσωπικού υποτάσσει το πολιτικό στον
συναισθηματικό και ηθικό έλεγχο της κοινότητας, η οποία αναζητεί τη χαμένη της
συνοχή στην ταύτιση με στοιχεία της προσωπικότητας των μελών του
πολιτικομιντιακού της θιάσου. Έτσι η εξομολόγηση μετατρέπεται στα μάτια του
θεατή – ψηφοφόρου σε διαδικασία συγκρότησης της «ταυτότητας» ενός πολιτικού
προσώπου.

Άλλωστε αυτό ακριβώς καθιέρωσε το ριάλιτι – την αναζήτηση και τη συγκρότηση on
camera του «εαυτού» -, επηρεάζοντας με τους καταναλωτικούς όρους του τον τρόπο
ενημέρωσης για κάθε πτυχή του δημόσιου βίου. Ιστορική στιγμή της σύγχρονης
αυτής τάσης, η δημόσια εξομολόγηση του Κλίντον για την «ανάρμοστη» πράξη του –
τη συνεύρεση με τη Μόνικα Λιουίνσκι. Ένα παγκόσμιο ριάλιτι που καθιέρωσε τον
αδόκιμο και αποπροσανατολιστικό συνδυασμό πολιτικής και ηθικής.

Το αποτέλεσμα είναι ότι μεταξύ των ιδεολογικών αντιλήψεων ενός
πολιτικού και του πολίτη που καλείται να τις επικροτήσει ή να τις απορρίψει
«τοποθετείται» ακόμη μία πραγματικότητα, εκείνη που αφορά τον χαρακτήρα, την
προσωπικότητα, τις οικογενειακές σχέσεις του πολιτικού. Πρόκειται για ένα
πεδίο που εξασφαλίζει την αμεσότητα της συναισθηματικής επικοινωνίας του
πολιτικού με τον πολίτη – ψηφοφόρο, η οποία ωστόσο έχει τα στοιχεία της
ρευστότητας των ανθρώπινων σχέσεων. Μεταθέτει την κρίση για το πολιτικό από τη
σταθερότητα των ιδεών στο θολό τοπίο των ανθρώπινων συμπεριφορών. Το ζητούμενο
δεν είναι η αλήθεια, άλλωστε σε προσωπικές ανθρώπινες υποθέσεις δεν μπορεί να
είναι μία, αλλά η πειστικότητα, η αποτελεσματικότητα του συνδυασμού λόγου,
προσώπου και επικοινωνιακής μεθόδου.

Ο Γιάννης Πρετεντέρης έδωσε με δημοσιογραφική συστηματικότητα μέσω των
ερωτήσεών του το πλαίσιο της κριτικής που ασκείται – μέσω δημοσιευμάτων – στην
κ. Αποστολάκη: «Πώς γίνεται μία βουλευτής ενός σοσιαλιστικού κόμματος να κάνει
πλούσιο γάμο και διακοπές στο κότερο;» – «Τι λέτε για τις κάρτες που είχατε
στη διάθεσή σας και τις ακριβές αγορές που κάνατε;». Οι απαντήσεις απαιτούσαν
σαφήνεια και καθαρότητα λόγου και η κ. Αποστολάκη ήταν έτοιμη γι’ αυτό: «Ναι,
ο σύζυγός μου διαθέτει κότερο και ήταν φυσικό να κάνω διακοπές ένα μήνα. Αλλά
ο γάμος δεν διήρκεσε…». Αν διαρκούσε; Στην εποχή μας υπάρχουν πολλές κυρίες
στη Βουλή που έχουν διακριτικά συμβιβάσει μια εύπορη ζωή με την υπεράσπιση
σοσιαλιστικών ιδεών, ήταν η απάντηση. Γνωριμία και γάμος σε 2½ μήνες, μήπως
είναι επιπολαιότης ανεπίτρεπτη για πολιτικό; Αυτά που γράφονται για ακριβό
διαζύγιο; Ότι ο πλούσιος σύζυγος βοήθησε στον προεκλογικό αγώνα; Βομβαρδισμός
ερωτήσεων που από τις απαντήσεις ανέκυπταν – και όφειλαν να ανακύψουν – τα
στοιχεία της «ταυτότητας» του πολιτικού προσώπου: άνθρωπος τακτικός με τα
χαρτιά του κράτησε αποδείξεις από όλα τα έξοδα, φίλεργος, «από 18 ετών
εργάζομαι και συντηρώ τον εαυτό μου», «ο σύζυγός μου με βρήκε φτιαγμένη
πολιτικό» και αποκορύφωμα: «Μου ζήτησε να εγκαταλείψω την πολιτική και είναι
ένα δίλημμα που απευθύνεται προς όλες τις εργαζόμενες στον κόσμο».

Το μιντιακό παράδοξο της εποχής

Όλο μαζί είναι ένα μιντιακό «παιχνίδι» ανάμεσα στη σκανδαλοθηρία και την
πολιτική και τα δύο σε ένα υποχρεωτικό επικοινωνιακό «πακέτο», απ’ όπου ο
θεατής – πολίτης κρατά τα στοιχεία τα οποία ανταποκρίνονται στις δικές του
φαντασιώσεις και πεποιθήσεις. Σε αυτό συνίσταται και το μιντιακό παράδοξο της
εποχής της υπερενημέρωσης: η κατανάλωση της γαστριμαργικής πληροφόρησης
συνιστά μια ακροσυντηρητική λειτουργία κοινωνίας που ομφαλοσκοπεί και έτσι
γίνεται επιρρεπής στις μολύνσεις των δημοκρατικών αξιών της από προσωπικές συμπεριφορές.